ماده ۳۷۳ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
در موارد شرکت در جنایت عمدی، حسب مورد، مجنیٌ علیه یا ولی دم می تواند یکی از شرکا در جنایت عمدی را قصاص کند و دیگران باید بلافاصله سهم خود از دیه را به قصاص شونده بپردازند و یا اینکه همه شرکا یا بیش از یکی از آنان را قصاص کند، مشروط بر اینکه دیه مازاد بر جنایت پدید آمده را پیش از قصاص، به قصاص شوندگان بپردازد. اگر قصاص شوندگان همه شرکا نباشند، هر یک از شرکا که قصاص نمی شود نیز باید سهم خود از دیه جنایت را به نسبت تعداد شرکا بپردازد.
تبصره : اگر مجنیٌ علیه یا ولی دم، خواهان قصاص برخی از شرکا باشد و از حق خود نسبت به برخی دیگر مجانی گذشت کند یا با آنان مصالحه نماید، در صورتی که دیه قصاص شوندگان بیش از سهم جنایتشان باشد، باید پیش از قصاص، مازاد دیه آنان را به قصاص شوندگان بپردازد.
در یک نگاه
در جنایت عمدی با چند شریک، مجنیعلیه یا ولیدم میتواند یک یا چند نفر از شرکا را قصاص کند، مشروط بر پرداخت تفاضل دیه به قصاصشوندگان توسط سایر شرکا یا شاکی.
به زبان ساده: اگر چند نفر با هم کسی را بکشند یا زخمی کنند، خانواده مقتول یا خود فرد زخمی میتواند انتخاب کند که کدامیک از آنها قصاص شوند. اگر فقط یک نفر قصاص شود، بقیه شرکا باید سهم دیه خود را بدهند و اگر چند نفر قصاص شوند، باید مابهتفاوت پول خون آنها پرداخت شود.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: قصاص، شرکت در جرم، دیه
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- شرکا در جنایت عمدی، مجنیٌ علیه، ولی دم، قصاص شونده
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- قصاص
- مبالغ و مقادیر
- سهم خود از دیه، دیه مازاد بر جنایت
- مهلتها و مدتها
- بلافاصله، پیش از قصاص
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۳۷۳ قانون مجازات اسلامی
اگر چند نفر با هم کسی را بکشند تکلیف قصاص چیست؟
اگر چند نفر با هم کسی را بکشند یا زخمی کنند، خانواده مقتول یا خود فرد زخمی میتواند انتخاب کند که کدامیک از آنها قصاص شوند. اگر فقط یک نفر قصاص شود، بقیه شرکا باید سهم دیه خود را بدهند و اگر چند نفر قصاص شوند، باید مابهتفاوت پول خون آنها پرداخت شود. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
در صورت قصاص تنها یکی از شرکای جنایت عمدی، تکلیف سایر شرکا چیست؟
دیگران باید بلافاصله سهم خود از دیه را به قصاص شونده بپردازند (ماده ۳۷۳)
شرط قصاص بیش از یکی از شرکا در جنایت عمدی چیست؟
مشروط بر اینکه دیه مازاد بر جنایت پدید آمده را پیش از قصاص، به قصاص شوندگان بپردازد (ماده ۳۷۳)
اگر برخی از شرکا قصاص نشوند، وظیفه مالی آنها چیست؟
هر یک از شرکا که قصاص نمی شود نیز باید سهم خود از دیه جنایت را به نسبت تعداد شرکا بپردازد (ماده ۳۷۳)
در صورت گذشت از برخی شرکا، چه زمانی باید مازاد دیه به قصاصشوندگان پرداخت شود؟
باید پیش از قصاص، مازاد دیه آنان را به قصاص شوندگان بپردازد. (تبصره ماده ۳۷۳)
اگر ولی دم با برخی از شرکای جنایت مصالحه کند، شرط قصاص سایرین چیست؟
در صورتی که دیه قصاص شوندگان بیش از سهم جنایتشان باشد، باید پیش از قصاص، مازاد دیه آنان را به قصاص شوندگان بپردازد. (تبصره ماده ۳۷۳)