ماده ۳۰۰ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
اگر مجنیٌ علیه به تصور اینکه جنایت وارده بر او به قتل منجر نمی شود و یا اگر به قتل منجر شود قتل، عمدی محسوب نمی شود، قصاص کند یا گذشت یا مصالحه بر دیه یا غیر آن نماید و بعد از آن، جنایت واقع شده، به نفس سرایت کند و به فوت مجنیٌ علیه منجر شود، هرگاه قتل مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، قاتل به قصاص نفس محکوم می شود و چنانچه عضو مرتکب، قصاص شده یا با او مصالحه شده باشد، ولی دم باید قبل از قصاص نفس، دیه عضو قصاص شده یا وجه المصالحه را به وی بپردازد؛ لکن اگر جنایت مشمول تعریف جنایات عمدی نگردد، به پرداخت دیه نفس، بدون احتساب دیه عضو قصاص شده یا وجه المصالحه أخذ شده، محکوم می شود. مفاد این ماده، در موردی که جنایت ارتکابی به قسمت بیشتری از همان عضوِ مورد جنایت سرایت کند نیز جاری است.
در یک نگاه
این ماده به وضعیت سرایت جنایت به نفس یا عضو دیگر پس از قصاص یا مصالحه عضو میپردازد و تکلیف قصاص نفس یا پرداخت دیه را در صورت عمدی بودن یا نبودن قتل تعیین میکند.
به زبان ساده: اگر کسی به عضوی آسیب بزند و شما فکر کنید نمیمیرید و او را قصاص کنید یا با او صلح کنید، اما بعداً بر اثر همان زخم بمیرید، اگر قتل عمدی باشد او قصاص میشود (با بازگرداندن دیه عضو) و اگر غیرعمد باشد دیه کامل پرداخت میشود.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: قصاص، دیات، سرایت جنایت
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- مجنیٌ علیه، قاتل، ولی دم، مرتکب
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- قصاص نفس، پرداخت دیه نفس
- مبالغ و مقادیر
- دیه عضو، وجه المصالحه، دیه نفس
- اقدامها و تشریفات
- مصالحه بر دیه، گذشت
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۳۰۰ قانون مجازات اسلامی
اگر بعد از رضایت دادن بابت زخم بمیرم تکلیف چیست؟
اگر کسی به عضوی آسیب بزند و شما فکر کنید نمیمیرید و او را قصاص کنید یا با او صلح کنید، اما بعداً بر اثر همان زخم بمیرید، اگر قتل عمدی باشد او قصاص میشود (با بازگرداندن دیه عضو) و اگر غیرعمد باشد دیه کامل پرداخت میشود. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
اگر جنایت به نفس سرایت کند و قتل عمدی نباشد، تکلیف دیه چیست؟
به پرداخت دیه نفس، بدون احتساب دیه عضو قصاص شده یا وجه المصالحه أخذ شده، محکوم می شود. (ماده ۳۰۰)
در صورتی که قتل عمدی باشد و قبلاً عضو مرتکب قصاص شده باشد، ولی دم چه وظیفهای دارد؟
ولی دم باید قبل از قصاص نفس، دیه عضو قصاص شده یا وجه المصالحه را به وی بپردازد (ماده ۳۰۰)
آیا مفاد این ماده در صورت سرایت به بخش دیگری از همان عضو هم معتبر است؟
مفاد این ماده، در موردی که جنایت ارتکابی به قسمت بیشتری از همان عضوِ مورد جنایت سرایت کند نیز جاری است. (ماده ۳۰۰)