ماده ۲۹۹ قانون مجازات اسلامی

منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمه‌به‌کلمه در نوبتِ برنامهٔ راستی‌آزمایی چیستارا است.

اگر کسی با ضربه های متعدد عمدی، موجب جنایات متعدد و قتل مجنیٌ علیه شود و قتل نیز مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، چنانچه برخی از جنایت ها موجب قتل شود و برخی در وقوع قتل نقشی نداشته باشند، مرتکب علاوه بر قصاص نفس، حسب مورد، به قصاص عضو یا دیه جنایت هایی که تأثیری در قتل نداشته است، محکوم می شود. لکن اگر قتل به وسیله مجموع جنایات پدید آید، در صورتی که ضربات به صورت متوالی وارد شده باشد در حکم یک ضربه است. در غیر این صورت به قصاص یا دیه عضوی که جنایت بر آن، متصل به فوت نبوده است نیز محکوم می گردد.

تبصره : احکام مقرر در مواد (296)، (297)، (298) و (299) در مواردی که جنایت یا جنایات ارتکابی به قسمت بیشتری از همان عضو یا اعضای دیگر مجنیٌ علیه سرایت کند نیز جاری است.

در یک نگاه

این ماده به تعیین تکلیف مجازات در مواردی می‌پردازد که ضربات متعدد عمدی منجر به قتل و جنایات دیگر شده است؛ تفکیک بین ضربات موثر در قتل و ضربات بی‌تاثیر در فوت مبنای تعیین قصاص نفس یا عضو است.

به زبان ساده: اگر کسی با چند ضربه عمدی باعث مرگ دیگری شود، اگر بعضی ضربه‌ها در مرگ اثری نداشته باشند، علاوه بر قصاص برای قتل، برای آن ضربه‌های بی‌اثر هم باید دیه بدهد یا قصاص عضو شود. اما اگر همه ضربه‌ها با هم باعث مرگ شده باشند، فقط قصاص نفس دارد.

خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.

موضوعات: قصاص، تداخل جنایات، قتل عمد

در این ماده چه آمده است

طرف‌های این ماده
مرتکب، مجنیٌ علیه
مجازات‌ها و ضمانت اجراها
قصاص نفس، قصاص عضو، دیه

پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۲۹۹ قانون مجازات اسلامی

اگر با چند ضربه کسی را بکشند تکلیف دیه بقیه ضربه‌ها چیست؟

اگر کسی با چند ضربه عمدی باعث مرگ دیگری شود، اگر بعضی ضربه‌ها در مرگ اثری نداشته باشند، علاوه بر قصاص برای قتل، برای آن ضربه‌های بی‌اثر هم باید دیه بدهد یا قصاص عضو شود. اما اگر همه ضربه‌ها با هم باعث مرگ شده باشند، فقط قصاص نفس دارد. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)

اگر برخی از جنایت‌های عمدی در وقوع قتل نقشی نداشته باشند، مجازات مرتکب چیست؟

مرتکب علاوه بر قصاص نفس، حسب مورد، به قصاص عضو یا دیه جنایت هایی که تأثیری در قتل نداشته است، محکوم می شود. (ماده ۲۹۹)

حکم ضربات متوالی که مجموعاً باعث قتل شده‌اند چیست؟

اگر قتل به وسیله مجموع جنایات پدید آید، در صورتی که ضربات به صورت متوالی وارد شده باشد در حکم یک ضربه است. (ماده ۲۹۹)

در چه صورتی مرتکب برای جنایتی که متصل به فوت نبوده علاوه بر قتل محکوم می‌شود؟

در غیر این صورت به قصاص یا دیه عضوی که جنایت بر آن، متصل به فوت نبوده است نیز محکوم می گردد. (ماده ۲۹۹)

آیا احکام مواد ۲۹۶ تا ۲۹۹ در صورت سرایت جنایت به اعضای دیگر هم جاری است؟

در مواردی که جنایت یا جنایات ارتکابی به قسمت بیشتری از همان عضو یا اعضای دیگر مجنیٌ علیه سرایت کند نیز جاری است (تبصره ماده ۲۹۹)

مواد مرتبط

پرسش حقوقی دارید؟ از دستیار هوشمند چیستارا بپرسید — رایگان و بدون ثبت‌نام، با استناد به مواد قانونی.