ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
محکومیت قطعی کیفری در جرائم عمدی، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می کند:
- بند الف — هفت سال در محکومیت به مجازات های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی
- بند ب — سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنیٌ علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار
- بند پ — دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنیٌ علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج
تبصره ۱: ـ در غیر موارد فوق، مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج می شود لکن در گواهی های صادره از مراجع ذیربط منعکس نمی گردد مگر به درخواست مراجع قضایی برای تعیین یا بازنگری در مجازات
تبصره ۲: در مورد جرائم قابل گذشت در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود اثر تبعی آن نیز رفع می شود.
تبصره ۳: در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدت های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می شود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می گردد.
در یک نگاه
این ماده شرایط و مدت زمان محرومیت از حقوق اجتماعی (مجازات تبعی) را برای محکومان جرایم عمدی پس از اجرای حکم یا مرور زمان تعیین میکند.
به زبان ساده: اگر کسی مرتکب جرم عمدی سنگین شود، تا چند سال بعد از تمام شدن مجازاتش، از برخی حقوق اجتماعی (مثل استخدام یا کاندیدا شدن) محروم میشود که به آن سوءپیشینه موثر میگویند.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: مجازاتهای تبعی، سوءپیشینه، محرومیت از حقوق اجتماعی
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- محکوم، مجنیٌ علیه
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- مجازات های سالب حیات، حبس ابد، قطع عضو، قصاص عضو، نفی بلد، حبس تا درجه چهار، شلاق حدی، حبس درجه پنج
- مبالغ و مقادیر
- نصف دیه مجنیٌ علیه
- مهلتها و مدتها
- هفت سال، سه سال، دو سال
- اقدامها و تشریفات
- اجرای حکم، شمول مرور زمان
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی
تا چند سال سوء پیشینه دارم؟
اگر کسی مرتکب جرم عمدی سنگین شود، تا چند سال بعد از تمام شدن مجازاتش، از برخی حقوق اجتماعی (مثل استخدام یا کاندیدا شدن) محروم میشود که به آن سوءپیشینه موثر میگویند. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
مدت محرومیت از حقوق اجتماعی برای محکومان به حبس ابد چقدر است؟
هفت سال در محکومیت به مجازات های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی (ماده ۲۵)
در چه صورتی قصاص عضو منجر به سه سال محرومیت از حقوق اجتماعی میشود؟
قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنیٌ علیه باشد (ماده ۲۵)
محرومیت از حقوق اجتماعی در جرایم عمدی از چه زمانی آغاز میشود؟
پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان (ماده ۲۵)
در چه صورتی محکومیتهای عادی در گواهی سوءپیشینه منعکس میشود؟
به درخواست مراجع قضایی برای تعیین یا بازنگری در مجازات (تبصره ۱ ماده ۲۵)
آیا محکومیتهایی که مشمول محرومیت از حقوق اجتماعی نیستند در سوابق فرد کلاً حذف میشوند؟
مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج می شود (تبصره ۱ ماده ۲۵)
در چه صورتی اثر تبعی جرم در جرایم قابل گذشت رفع میشود؟
در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود اثر تبعی آن نیز رفع می شود. (تبصره ۲ ماده ۲۵)
اثر تبعی محکومیت در صورت آزادی مشروط از چه زمانی رفع میشود؟
پس از گذشت مدت های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می شود (تبصره ۳ ماده ۲۵)
آیا محکوم در دوران آزادی مشروط از حقوق اجتماعی برخوردار است؟
محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می گردد (تبصره ۳ ماده ۲۵)
مواد مرتبط
- ماده ۱۳ قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی — به این ماده ارجاع داده است «ماده (۲۵) قانون مجازات اسلامی»
- ماده ۴۰ قانون مجازات اسلامی — به این ماده ارجاع داده است «ماده (25) این قانون»