ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
در مورد زیر زن می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق نماید در صورتی که برای محکمه ثابت شودکه دوام زوجیت موجب عسر و حرج است می تواند برای جلوگیری از ضرر و حرج زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورت میسر نشدن به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود. ( اصلاحی 8/10/61 )
تبصره : عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب میگردد : 1- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه . 2- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است . در صورتی که زوج به تعهد خود عمل ننماید و یا پس از ترک ، مجددا" به مصرف موارد مذکور روی آورده ، بنا به درخواست زوجه ، طلاق انجام خواهد شد . 3- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر . 4- ضرب و شتم یا هرگونه سوء استفاده مستمر زوج که عرفا" با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد . 5- ابتلاء زوح به بیماری های صعبالعلاج روانی یا ساری یا هر عارضه صعبالعلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید . موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود ، حکم طلاق صادرنماید . ( این تبصره در تاریخ 3/7/1379 الحاق شده است )
در یک نگاه
هرگاه برای محکمه ثابت شود دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه است، زن میتواند تقاضای طلاق کند و دادگاه زوج را به طلاق اجبار مینماید و در صورت میسر نشدن، طلاق به اذن حاکم شرع واقع میشود.
به زبان ساده: اگر زن ثابت کند ادامه زندگی مشترک برایش سخت و غیرقابل تحمل شده، میتواند از دادگاه طلاق بخواهد. دادگاه اول شوهر را وادار به طلاق میکند و اگر نشد، خودش اجازه طلاق را میدهد.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: طلاق، عسر و حرج، انحلال نکاح
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- زوج، حاکم شرع، محکمه
- اقدامها و تشریفات
- تقاضای طلاق، اجبار به طلاق
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
در چه صورتی زن میتواند از دادگاه تقاضای طلاق کند؟
در صورتی که برای محکمه ثابت شودکه دوام زوجیت موجب عسر و حرج است (ماده ۱۱۳۰)
اگر اجبار زوج به طلاق ممکن نشود چه میشود؟
در صورت میسر نشدن به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود (ماده ۱۱۳۰)
عسر و حرج در این ماده چگونه تعریف شده است؟
به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد (تبصره ماده ۱۱۳۰)
ترک زندگی توسط زوج پس از چه مدتی از مصادیق عسر و حرج است؟
حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه (تبصره ماده ۱۱۳۰)
آیا مصادیق عسر و حرج منحصر به موارد ذکر شده در تبصره است؟
موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود ، حکم طلاق صادرنماید (تبصره ماده ۱۱۳۰)
مواد مرتبط
- ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی — به این ماده ارجاع داده است «مواد (1119) ، (1129) و (1130) این قانون»