ماده ۱۶ قرارداد دستگاه مختلط بین شرکت ملی نفت ایران و تیجین لیمیتد، نورت سوماترا اویل دولوپمنت کورپوریشن کمپانی لیمیتد، میتسویی اند کمپانی لیمیتد، میتسوبیشی شوجی کیشا لیمیتد، موبیل اویل کورپوریشن، شرکت نفت ایران و ژاپن ( اینپکو) قرارداد دستگاه مختلط

‌ماده ۱۶ - پایان مرحله اکتشاف - رسیدن به تولید تجاری ‌پایان عملیات اکتشافی ۱ - پایان عملیات اکتشافی برای هر میدان تاریخ خواهد بود که طرف دوم گزارشی حاکی از تکمیل یک چاه تجارتی تسلیم کند. این گزارش باید‌تاریخچه مشروحی از وضع چاه از جمله اطلاعات و نتیجه آزمایشهای مربوط به زمین‌شناسی، حفاری مهندسی نفت و ذخایر نفتی و تولید آن را در بر‌داشته باشد. تفاهم بر این است که آزمایشهای مربوط به کشف و تکمیل چاه تجاری مزبور باید با حضور نماینده طرف اول انجام شود. برای این منظور‌همین که نشانه‌ای از وجود نفت مشاهده شود باید به طرف اول اطلاع داده شود. ‌چاه تجاری ۲ - چاه وقتی تجاری شناخته می‌شود که یا: ‌الف - قابلیت بهره‌دهی فرضی آن که بر مبنای ضخامت طبقه بهره ده - خصوصیات پتروفیزیکی سنگهای مخزن - اطلاعات حاصله از تجزیه و آزمایش‌عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سیالات موجود در مخزن (P.V.T)‌ ضریب‌های بهره‌دهی در میزانهای مختلف تولید و در صورت فرض حریمی‌به شعاع نیم میل در اطراف حلقه چاه حاکی از این باشد که چاه در ظرف یک مدت شش‌ساله می‌تواند با فشار طبیعی مقادیر کافی نفت تولید کند به‌طوری که ارزش تنزیل شده آن در تاریخ ارزیابی و با نرخ تنزیل ده درصد بر اساس بهای اعلان شده مربوطه که می‌توان تصور کرد معادل دو برابر هزینه‌حفر و تکمیل چاه مزبور باشد یا: ب - ثابت شود که می‌تواند با فشار طبیعی به مدت سی روز متوالی به میزان روزی دو هزار بشکه نفت خام چنانچه عمق طبقه نفت ده از ۲۵۰۰ متر‌بیشتر نباشد و روزی سه هزار بشکه در صورتی که عمق زیادتر باشد تولید کند. ‌کشف یک چاه تجاری به طوری که در این بند مقرر شده به تنهایی برای احراز این که طبقه نفت ده یا منبع مربوطه یک میدان تجاری است کافی تلقی‌نخواهد شد. ‌مقررات مذکور در این ماده همچنین در مورد نخستین چاه یا چاههای تجاری که بعداً در سایر قسمتهای ناحیه کشف شود نیز مصداق خواهد داشت. ‌میدان تجاری ۳ - به محض این که طرف دوم به این نتیجه رسیده که عملیات وی به مرحله کشف میدان تجاری رسیده است گزارش تفصیلی استنباط خود را به طرف‌اول تسلیم خواهد نمود. ۴ - گزارشی که طرف دوم به موجب بند ۳ بالا به طرف اول تسلیم می‌نماید باید به طور وضوح حاوی اطلاعات فنی منجمله مراتب زیر باشد ولی‌محدود به این موارد نخواهد بود. ‌الف - اطلاعات زمین‌شناسی و ژئوفیزیکی - ضخامت طبقه بهره ده - فاصله یا فواصل بین سطوح مختلف تماس سیالات - آزمایش مغزه‌ها‌خصوصیات پتروفیزیکی سنگهای مخزن - تجزیه و آزمایش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سیالات موجود در مخزن (P.V.T) قابلیت بالقوه‌بهره‌دهی مخزن - قابلیت بالقوه بهره‌دهی روزانه هر چاه خصوصیات و ترکیبات مربوطه نفت خام کشف شده - عمق - فشار و سایر خصوصیات مخزن‌و سیالات موجود در آن. ب - فاصله و میزان دسترس بودن مخزن از کنار دریا و بازارهای عمده - فراهم بودن وسایل حمل و نقل تا بازارهای مزبور یا میزان مخارجی که برای‌ایجاد یا تکمیل وسائل مزبور مورد نیاز باشد. ج - هر گونه اطلاعات مربوطه دیگر که مورد استناد طرف دوم قرار گرفته و استنباطات وی مبتنی بر آن بوده باشد. ‌د - نظریاتی که به وسیله کارشناس یا کارشناسانی که تصدی عملیات را بر عهده داشته‌اند ابراز گردیده باشد. ۵ - طرف اول گزارش طرف دوم ظرف مدت معقول مورد بررسی قرار خواهد داد تا تشخیص دهد که آیا میدان تجاری بدان معنی که در بند ۶ این ماده‌تعریف گردیده کشف شده است یا نه. ۶ - طرفین موافقت دارند که از نظر این قرارداد میدان فقط وقتی تجاری تلقی می‌شود که مقدار نفتی که استخراج آن از میدان مزبور به طور معقول قابل‌پیش‌بینی است طوری باشد که تحویل نفت خام در کنار دریا بر مبنای زیر امکان‌پذیر باشد. ‌هرگاه از "‌ارزش کنونی" بهای کلیه نفت خامی که انتظار می‌رود در بیست سال اول تولید و صادر شود بر اساس بهای اعلان شده مربوطه که می‌توان‌تصور کرد و ذیلاً به عنوان "‌ارزش تنزیل شده" به آن اشاره خواهد شد اقلام زیر کسر شود. ‌الف - "‌ارزش کنونی" کلیه هزینه‌های جاری مربوط به مقدار نفت خامی که انتظار می‌رود ظرف بیست سال اول تولید و صادر شود از جمله هزینه‌های‌برداشت، عمل آوردن، انبار کردن، حمل و نقل، بارگیری هزینه‌های دیگر. ب - کلیه هزینه‌های اکتشافی که به موجب این قرارداد تا کشف میدان تجاری به عمل آمده به اضافه هزینه‌های اکتشافی برآوردی که در مدت باقیمانده از‌دوره اکتشاف باید انجام شود. ج - هزینه‌های توسعه‌ای انجام شده (‌در صورت وقوع) و هزینه‌های توسعه‌ای پیش‌بینی شده به اضافه ارزش کنونی بهره‌ای که طرف اول طبق بند ۹(‌الف) این ماده باید روی سرمایه لازم برای توسعه میدان مربوطه بپردازد. ‌د - مبلغی متناسب با میزان پرداخت مشخص معادل نسبتهای مشروحه زیر از "‌ارزش تنزیل شده" مذکور در بالا در مورد نفت خام که پیش‌بینی می‌شود‌در ظرف بیست سال تولید و صادر گردد. ۱۲.۵ درصد ارزش تنزیل شده نخستین یکصد میلیون بشکه نفت خام مزبور. - ۱۴. درصد ارزش تنزیل شده پنجاه میلیون بشکه بعدی نفت خام مزبور. - ۱۶. درصد ارزش تنزیل شده مازاد بر صدوپنجاه میلیون بشکه از نفت خام مزبور. ه - هر هزینه دیگری که با عملیات مجاز مورد بحث بستگی داشته باشد. ‌سود باقیمانده از ۴۵% "‌ارزش تنزیل شده" کمتر نباشد. ‌برای محاسبه "‌ارزش کنونی" در کلیه موارد مذکور در این ماده نرخ تنزیل سالانه ۱۰% برای مدت بیست سال در نظر گرفته خواهد شد. ‌هرگاه جمع مقدار نفت خامی که به طور معقول استحصال آن از دو یا چند میدان در ناحیه واگذاری قابل پیش‌بینی بشود طوری باشد که رویهمرفته با‌ضابطه تجاری بودن به نحو مقرر در این بند (۶) تطبیق نماید دو یا چند میدان مزبور رویهمرفته به عنوان یک میدان تجاری شناخته خواهد شد. ۷ - (‌الف) - هرگاه طرف اول استنباط طرف دوم را دائر بر کشف میدان تجاری موجه تشخیص دهد مراتب را به طرف دوم اطلاع خواهد داد کلیه‌مخارجی که از تاریخ تکمیل نخستین چاه تجاری کشف شده تا تاریخ شروع تولید تجاری به معنی مشروح در بند ۲ ماده ۲۹ این قرارداد انجام شده به‌عنوان مخارج توسعه و بهره‌برداری تلقی خواهد شد و مخارجی که تا آن موقع انجام شده توسط دستگاه مختلط به طرف دوم بازپرداخت خواهد شد.‌هرگاه طرف اول معتقد باشد که استنباط طرف دوم دائر بر کشف میدان تجاری ناموجه است نظریات و دلائل خود را به طرف دوم اطلاع خواهد داد. در‌این صورت طرف دوم می‌تواند عملیات حفاری بیشتری را انجام دهد و هرگاه از نتیجه این حفاریهای اضافی وجود میدان قابل بهره‌برداری به میزان‌تجاری ثابت شود کلیه مخارجی که از تاریخ تکمیل نخستین چاه تجاری کشف شده تا تاریخ شروع تولید تجاری صورت گرفته باشد به عنوان مخارج‌توسعه و بهره‌برداری تلقی خواهد شد و مخارجی که تا آن موقع انجام شده توسط دستگاه مختلط به طرف دوم بازپرداخت خواهد شد. ب - همین که میدانی طبق مقررات این ماده تجاری شناخته شود طرفهای اول و دوم ملزم خواهند بود با توجه به ذخایر قابل برداشت آن شروع به کار‌توسعه نموده و بدین ترتیب ظرفیت تولید میدان را که "‌ظرفیت تولید پس از توسعه" نامیده می‌شود معین کنند. ظرفیت مزبور گاه به گاه توسط دو طرف‌تجدید نظر خواهد شد. "‌ظرفیت تولید پس از توسعه" که به ترتیب فوق معین می‌شود هرگز نباید از حداکثر کارآیی (MER) میدان مربوطه طبق روشهای صحیح صنعت تجاوز‌کند. ۸ - مقررات این ماده در مورد هر میدانی که پس از نخستین میدان کشف شود نیز باید رعایت شود بجز آنکه: ‌الف - در اجرای بند ۶ (ب) و (ج) در مورد هر میدانی که بعد از میدان اول کشف شده باشد مخارج اکتشاف یا توسعه مربوط به میدان یا میدانهای قبلی‌که در ارزیابی مربوط به تجاری بودن میدان یا میدانهای مزبور منظور شده است به حساب گرفته نخواهد شد. ب - در اجرای بند ۷ (‌الف) هر گونه مراجعه به تاریخ شروع تولید تجاری عبارت خواهد بود از تاریخی که به عنوان صادرات منظم ۱۰۰.۰۰۰ متر‌مکعب نفت خام از میدان مربوطه تحویل شده باشد. ‌تأمین سرمایه توسعه و بهره‌برداری میدانهای تجاری ۹ - طرف دوم تقبل می‌نماید که به محض کشف هر میدان (‌یا میدانهای) تجاری در صورتی که طرف اول درخواست بنماید علاوه بر سهم خود، سهم‌پنجاه درصد طرف اول بابت کلیه هزینه‌های لازم برای توسعه کامل و بهره‌برداری از چنین میدانهایی را (‌به شرح مذکور در بند ۷ این ماده) طبق برنامه‌توسعه اولیه که به توافق دو طرف رسیده است تأمین کند با این شرط که: (‌الف) - طرف اول بهره‌ای معادل نرخ تنزیل سالانه بانک ژاپن به اضافه یک درصد یا به نرخ ۷ درصد هرکدام کمتر باشد بپردازد. (ب) - هزینه‌های فوق توسط طرف اول طی ده سال در بیست قسط متساوی شش‌ماهه به طرف دوم مسترد خواهد شد. نخستین پرداخت شش ماه‌پس از تاریخ شروع تولید تجاری و پرداختهای بعدی به فواصل شش‌ماهه پس از آن به عمل خواهد آمد. هیچگونه مالیاتی در مورد بهره متعلق به مبالغی‌که به موجب این بند توسط طرف دوم تأمین می‌شود قابل پرداخت نخواهد بود. ۱۰ - از تاریخ شروع تولید تجاری در مورد هر میدان طرفین قرارداد توأماً مسئولیت پرداخت کلیه هزینه‌هایی را که بعد از تاریخ مزبور برای کلیه عملیات‌نفتی میدان مورد بحث لازم باشد بر عهده خواهند گرفت. معذالک تفاهم حاصل است که مقررات این بند شامل هزینه‌هایی که جزو اجرای برنامه توسعه‌اولیه مذکور در بند ۹ بالا تلقی می‌شوند نخواهد بود. ۱۱ - به محض تحقق یک میدان تجاری کلیه هزینه‌هایی که تا تاریخ تکمیل نخستین چاه تجاری در هر قسمت از ناحیه واگذاری به عمل آمده باشد جزء‌هزینه‌های اکتشافی تلقی خواهد شد و باید توسط دستگاه مختلط به ترتیب مقرر در بند ۱۳ این ماده به طرف دوم مسترد شود. ۱۲ - پس از تکمیل نخستین چاه تجاری به ترتیب مذکور در بند ۱ این ماده طرف دوم باید هزینه‌های اکتشافی لازم را برای هر میدان برای کار در سایر‌قسمتهای ناحیه واگذاری به طور مساعده به ترتیب مقرر در بند یک (ج) ماده ۱۱ به اینپکو بپردازد. ‌هزینه‌های مذکور پس از آغاز تولید تجاری از میدان جدید و چنانچه تولید تجاری در جنین میدانی شروع نشود پس از پایان دوره نه (۹)‌ساله اکتشاف به‌طرف دوم مسترد خواهد شد. ۱۳ - به منظور اجرای تعهدات بازپرداخت هزینه‌های اکتشافی موضوع بندهای ۱۱ و۱۲ دستگاه مختلط از طریق اینپکو مبلغی معادل هزینه‌های‌اکتشافی به بستانکار حساب طرف دوم منظور خواهد کرد. ‌مبالغی که طبق این ماده به بستانکار حساب طرف دوم منظور شده از تاریخ شروع تولید تجاری توسط اینپکو از قرار سالی یک دهم هزینه‌های اکتشافی‌که طرف دوم برای هر میدان مساعده داده است به او پرداخت خواهد شد. ۱۴ - پنجاه درصد مبالغی که به موجب بند ۱۳ به عنوان استرداد هزینه‌های اکتشافی به طرف دوم پرداخت می‌شود باید توسط طرف دوم به طرف اول‌پرداخت شود. ۱۵ - چنانچه در پایان سال نهم از تاریخ اجراء تولید تجاری تحقق نیافته باشد برای هزینه‌هایی که تا آن تاریخ انجام شده تعهد بازپرداخت وجود نخواهد‌داشت.