ماده ۶۳۱ قانون مدنی
⚠️ فاصلهگذاری متن این ماده آسیب دیده است — واژهها در پایگاه به هم چسبیدهاند و متن ممکن است ناخوانا باشد. تا تصحیح از منبع رسمی، متن کامل را از منبع رسمی ماده ببینید و به این نسخه استناد نکنید.
متن این ماده در برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا بهدست بازبین انسانی، روی همین نسخه، خوانده و تأیید شده است. (آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۵/۱۹)
هرگاه کسی مال غیراربعنوانی غیر از مستودع متصرف باشد و مقررات این قانون او را نسبت به آن مال امین قرار داده باشد مثل مستودع است بنابراین مستاجرنسبت به عین مستاجره قیم یاولی نسبت به مال صغیر یا مولی علیه و امثال آنها ضامن نمیباشد مگر در صورت تفریط یا تعدی و در صورت استحقاق مالک به استرداد از تاریخ مطالبه او و امتناع متصرف با امکان رد متصرف مسئول تلف و هر نقص یا عیبی خواهدبوداگرچه مستندبه فعل اونباشد.
در یک نگاه
هرگاه کسی مال غیر را به عنوانی غیر از ودیعه (مانند اجاره یا قیمومت) متصرف باشد و مقررات قانون او را نسبت به آن مال امین قرار داده باشد، در حکم مستودع (امین ودیعه) است؛ بنابراین مستأجر نسبت به عین مستأجره، یا قیم و ولی نسبت به مال صغیر یا مولیعلیه، ضامن تلف یا نقص مال نیستند مگر در صورت تفریط یا تعدی. اما اگر مالک استرداد مال را مطالبه کند و متصرف با وجود امکان رد، از استرداد امتناع ورزد، از آن پس مسئول هر تلف یا عیبی است، هرچند ناشی از فعل او نباشد.
به زبان ساده: اگر کسی مال دیگری را نه به عنوان امانتدار رسمی، بلکه به عنوان دیگری (مثلاً مستأجر یا قیم) در اختیار داشته باشد، طبق قانون مثل امانتدار با او رفتار میشود: تا وقتی کوتاهی یا زیادهروی نکرده، مسئول خرابی مال نیست. اما اگر صاحب مال آن را پس بخواهد و او با اینکه میتواند برگرداند، ندهد، از آن به بعد مسئول هر آسیبی به آن مال است، حتی اگر خودش باعث آن نشده باشد.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: امانت قانونی، مسئولیت مدنی متصرف، اجاره، قیمومت
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- مستودع، قیم، ولی، مالک
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۶۳۱ قانون مدنی
آیا مستاجر مسئول خرابی خانه اجارهای است؟
اگر کسی مال دیگری را نه به عنوان امانتدار رسمی، بلکه به عنوان دیگری (مثلاً مستأجر یا قیم) در اختیار داشته باشد، طبق قانون مثل امانتدار با او رفتار میشود: تا وقتی کوتاهی یا زیادهروی نکرده، مسئول خرابی مال نیست. اما اگر صاحب مال آن را پس بخواهد و او با اینکه میتواند برگرداند، ندهد، از آن به بعد مسئول هر آسیبی به آن مال است، حتی اگر خودش باعث آن نشده باشد. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
آیا مستأجر نسبت به عین مستأجره ضامن است؟
مستاجرنسبت به عین مستاجره قیم یاولی نسبت به مال صغیر یا مولی علیه و امثال آنها ضامن نمیباشد مگر در صورت تفریط یا تعدی (ماده ۶۳۱)
اگر متصرف با وجود امکان رد مال، از استرداد آن به مالک امتناع کند چه مسئولیتی دارد؟
در صورت استحقاق مالک به استرداد از تاریخ مطالبه او و امتناع متصرف با امکان رد متصرف مسئول تلف و هر نقص یا عیبی خواهدبوداگرچه مستندبه فعل اونباشد (ماده ۶۳۱)