ماده ۴۵۶ قانون مجازات اسلامی

منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمه‌به‌کلمه در نوبتِ برنامهٔ راستی‌آزمایی چیستارا است.

در جنایت بر اعضاء و منافع اعم از عمدی و غیرعمدی درصورت لوث و فقدان ادله دیگر غیر از سوگند منکر، مجنیٌ علیه می تواند با اقامه قسامه به شرح زیر، جنایت مورد ادعاء را اثبات و دیه آن را مطالبه کند. لکن حق قصاص با آن ثابت نمی شود.

  1. بند الف — شش قسم در جنایتی که دیه آن به مقدار دیه کامل است.
  2. بند ب — پنج قسم در جنایتی که دیه آن پنج ششم دیه کامل است.
  3. بند پ — چهار قسم در جنایتی که دیه آن دو سوم دیه کامل است.
  4. بند ت — سه قسم در جنایتی که دیه آن یک دوم دیه کامل است.
  5. بند ث — دو قسم در جنایتی که دیه آن یک سوم دیه کامل است.
  6. بند ج — یک قسم در جنایتی که دیه آن یک ششم دیه کامل یا کمتر از آن است.

تبصره ۱: ـ در مورد هر یک از بندهای فوق در صورت نبودن نفرات لازم، مجنیٌ علیه، خواه مرد باشد خواه زن، می تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند.

تبصره ۲: ـ در هر یک از موارد فوق چنانچه مقدار دیه، بیش از مقدار مقرر در آن بند و کمتر از مقدار مقرر در بند قبلی باشد، رعایت نصاب بیشتر لازم است.

در یک نگاه

این ماده نصاب تعداد سوگند (قسامه) برای اثبات جنایت بر اعضا و منافع در موارد لوث را بر اساس میزان دیه تعیین می‌کند که از یک تا شش قسم متغیر است.

به زبان ساده: اگر کسی به بدن یا سلامتی شما آسیبی زده و دلیل محکمی ندارید اما شواهد (لوث) وجود دارد، می‌توانید با خوردن تعداد مشخصی قسم (قسامه) دیه بگیرید، اما با این روش نمی‌توان طرف را قصاص کرد.

خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.

موضوعات: دیات، اثبات جرم، قسامه

در این ماده چه آمده است

طرف‌های این ماده
مجنیٌ علیه، منکر
مجازات‌ها و ضمانت اجراها
دیه
مبالغ و مقادیر
دیه کامل، پنج ششم دیه کامل، دو سوم دیه کامل، یک دوم دیه کامل، یک سوم دیه کامل، یک ششم دیه کامل
اقدام‌ها و تشریفات
اقامه قسامه، سوگند منکر

پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۴۵۶ قانون مجازات اسلامی

چند تا قسم برای گرفتن دیه لازمه؟

اگر کسی به بدن یا سلامتی شما آسیبی زده و دلیل محکمی ندارید اما شواهد (لوث) وجود دارد، می‌توانید با خوردن تعداد مشخصی قسم (قسامه) دیه بگیرید، اما با این روش نمی‌توان طرف را قصاص کرد. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)

آیا با قسامه می‌توان حق قصاص در جنایت بر اعضا را ثابت کرد؟

حق قصاص با آن ثابت نمی شود. (ماده ۴۵۶)

در جنایتی که دیه آن معادل دیه کامل است، چند قسم برای اثبات لازم است؟

شش قسم در جنایتی که دیه آن به مقدار دیه کامل است. (ماده ۴۵۶)

شرط اصلی برای استفاده از قسامه جهت اثبات جنایت بر اعضا چیست؟

درصورت لوث و فقدان ادله دیگر غیر از سوگند منکر (ماده ۴۵۶)

در صورت نبودن نفرات لازم برای قسامه، مجنی‌علیه چه اقدامی می‌تواند انجام دهد؟

می تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند (تبصره ۱ ماده ۴۵۶)

آیا در تکرار قسم برای اثبات دیه اعضا، بین زن و مرد تفاوتی وجود دارد؟

مجنیٌ علیه، خواه مرد باشد خواه زن، می تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند (تبصره ۱ ماده ۴۵۶)

اگر مقدار دیه بین دو بند مقرر در ماده ۴۵۶ باشد، تکلیف نصاب قسامه چیست؟

چنانچه مقدار دیه، بیش از مقدار مقرر در آن بند و کمتر از مقدار مقرر در بند قبلی باشد، رعایت نصاب بیشتر لازم است. (تبصره ۲ ماده ۴۵۶)

پرسش حقوقی دارید؟ از دستیار هوشمند چیستارا بپرسید — رایگان و بدون ثبت‌نام، با استناد به مواد قانونی.