ماده ۴۴۰ قانون مجازات اسلامی
⚠️ فاصلهگذاری متن این ماده آسیب دیده است — واژهها در پایگاه به هم چسبیدهاند و متن ممکن است ناخوانا باشد. تا تصحیح از منبع رسمی، متن کامل را از منبع رسمی ماده ببینید و به این نسخه استناد نکنید.
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
قصاص عضو را می توان فوراً اجراء کرد لکن اگر علم به سرایت وجود نداشته باشد و قصاص اجراء شود و پس از آن، جنایت سرایت کند و سرایت پدید آمده، عمدی محسوب شود، مرتکب حسب مورد، به قصاص نفس یا عضو محکوم می شود لکن پیش از اجرای قصاص نفس ولی دم باید، دیه جنایتی را که به عنوان قصاص عضو بر مرتکب وارد شده است به او بپردازد و اگر سرایت پدید آمده، غیرعمدی محسوب شود، مرتکب به دیه جنایتی که به وسیله سرایت، پدیدآمده است، محکوم می شود و دیه مقداری که قصاص شده است کسر نمی شود.
در یک نگاه
این ماده به ضوابط اجرای فوری قصاص عضو و آثار سرایت آن میپردازد. اگر سرایت عمدی باشد، مرتکب به قصاص نفس یا عضو جدید محکوم میشود و در صورت غیرعمدی بودن، ملزم به پرداخت دیه ناشی از سرایت است.
به زبان ساده: اگر قصاص عضو انجام شود و بعداً آسیب به بقیه بدن سرایت کند، تکلیف روشن شده است: اگر سرایت عمدی باشد، فرد دوباره قصاص میشود (با پرداخت تفاضل دیه) و اگر غیرعمدی باشد، فقط باید دیه آسیب اضافه را بدهد.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: قصاص، مجازات اسلامی، سرایت جنایت
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- مرتکب، ولی دم
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- قصاص نفس، قصاص عضو، دیه
- مبالغ و مقادیر
- دیه جنایتی را که به عنوان قصاص عضو بر مرتکب وارد شده است، دیه جنایتی که به وسیله سرایت، پدیدآمده است
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۴۴۰ قانون مجازات اسلامی
اگر بعد از قصاص عضو طرف بمیرد چه میشود؟
اگر قصاص عضو انجام شود و بعداً آسیب به بقیه بدن سرایت کند، تکلیف روشن شده است: اگر سرایت عمدی باشد، فرد دوباره قصاص میشود (با پرداخت تفاضل دیه) و اگر غیرعمدی باشد، فقط باید دیه آسیب اضافه را بدهد. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
اگر سرایت جنایت پس از قصاص عضو غیرعمدی باشد تکلیف چیست؟
مرتکب به دیه جنایتی که به وسیله سرایت، پدیدآمده است، محکوم می شود و دیه مقداری که قصاص شده است کسر نمی شود. (ماده ۴۴۰)
شرط اجرای قصاص نفس در صورتی که سرایت عضو به نفس عمدی باشد چیست؟
پیش از اجرای قصاص نفس ولی دم باید، دیه جنایتی را که به عنوان قصاص عضو بر مرتکب وارد شده است به او بپردازد (ماده ۴۴۰)
آیا می توان قصاص عضو را بلافاصله انجام داد؟
قصاص عضو را می توان فوراً اجراء کرد (ماده ۴۴۰)