ماده ۴۳۱ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
فاضل دیه یا سهم پرداختی شرکا از دیه جنایت، متعلق به قصاص شونده است و او می تواند آن را به صاحب حق قصاص یا شرکای خود ببخشد و یا هر نوع تصرف مالکانه دیگری در آن انجام دهد لکن اگر آن را دریافت کرده باشد و قصاص صورت نگیرد، باید آن را برگرداند.
در یک نگاه
ماده ۴۳۱ قانون مجازات اسلامی مقرر میدارد که فاضل دیه متعلق به قصاصشونده است و او حق هرگونه تصرف در آن را دارد، اما در صورت عدم اجرای قصاص پس از دریافت، باید آن را مسترد کند.
به زبان ساده: اگر برای اعدام (قصاص) کسی لازم باشد پولی به او پرداخت شود (فاضل دیه)، این پول مال خودِ زندانی است و میتواند آن را به دیگران ببخشد؛ اما اگر پول را گرفت و اعدام نشد، باید پول را پس بدهد.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: قصاص، دیات، حقوق کیفری
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- قصاص شونده، صاحب حق قصاص، شرکا
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- قصاص
- مبالغ و مقادیر
- فاضل دیه، سهم پرداختی شرکا
- اقدامها و تشریفات
- تصرف مالکانه
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۴۳۱ قانون مجازات اسلامی
پول مازاد دیه مال کیه؟
اگر برای اعدام (قصاص) کسی لازم باشد پولی به او پرداخت شود (فاضل دیه)، این پول مال خودِ زندانی است و میتواند آن را به دیگران ببخشد؛ اما اگر پول را گرفت و اعدام نشد، باید پول را پس بدهد. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
اگر پس از دریافت فاضل دیه توسط قصاصشونده، قصاص اجرا نشود تکلیف چیست؟
اگر آن را دریافت کرده باشد و قصاص صورت نگیرد، باید آن را برگرداند. (ماده ۴۳۱)
آیا قصاصشونده حق بخشیدن فاضل دیه را دارد؟
او می تواند آن را به صاحب حق قصاص یا شرکای خود ببخشد (ماده ۴۳۱)