ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی

منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمه‌به‌کلمه در نوبتِ برنامهٔ راستی‌آزمایی چیستارا است.

در جنایت مأمومه، دامغه، جائفه، هاشمه، مُنقّله، شکستگی استخوان و صدماتی که موجب تغییر رنگ پوست یا ورم بدن می شود، قصاص ساقط است و مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» نیز محکوم می شود. حکم مذکور در هر مورد دیگری که خطر تجاوز در قصاص عضو یا منافع وجود داشته باشد نیز جاری است.

در یک نگاه

در جنایات خاصی مانند مأمومه، جائفه و شکستگی استخوان که امکان رعایت تساوی در قصاص وجود ندارد، قصاص ساقط شده و مرتکب به پرداخت دیه و تعزیر محکوم می‌گردد.

به زبان ساده: در آسیب‌هایی مثل شکستگی استخوان، زخم‌های عمیق سر و صورت یا کبودی پوست، چون نمی‌شود دقیقاً مثل همان آسیب را روی بدن ضارب اجرا کرد، قصاص انجام نمی‌شود و ضارب باید دیه بدهد و مجازات شود.

خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.

موضوعات: قصاص عضو، دیه، مجازات‌های تعزیری

در این ماده چه آمده است

طرف‌های این ماده
مرتکب
مجازات‌ها و ضمانت اجراها
پرداخت دیه، تعزیر مقرر در کتاب پنجم
اقدام‌ها و تشریفات
پرداخت دیه

پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی

اگر استخوانم را بشکنند قصاص می‌شوند؟

در آسیب‌هایی مثل شکستگی استخوان، زخم‌های عمیق سر و صورت یا کبودی پوست، چون نمی‌شود دقیقاً مثل همان آسیب را روی بدن ضارب اجرا کرد، قصاص انجام نمی‌شود و ضارب باید دیه بدهد و مجازات شود. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)

در چه مواردی در جنایات عضو قصاص ساقط است؟

در جنایت مأمومه، دامغه، جائفه، هاشمه، مُنقّله، شکستگی استخوان و صدماتی که موجب تغییر رنگ پوست یا ورم بدن می شود، قصاص ساقط است (ماده ۴۰۱)

اگر در قصاص عضو خطر تجاوز از جنایت وجود داشته باشد تکلیف چیست؟

حکم مذکور در هر مورد دیگری که خطر تجاوز در قصاص عضو یا منافع وجود داشته باشد نیز جاری است. (ماده ۴۰۱)

علاوه بر دیه، چه مجازات دیگری برای مرتکب جنایات مذکور در این ماده در نظر گرفته شده است؟

مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» نیز محکوم می شود. (ماده ۴۰۱)

پرسش حقوقی دارید؟ از دستیار هوشمند چیستارا بپرسید — رایگان و بدون ثبت‌نام، با استناد به مواد قانونی.