ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
جهات تخفیف عبارتند از:
- بند الف — گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
- بند ب — همکاری مؤثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
- بند پ — اوضاع و احوال خاص مؤثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
- بند ت — اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار مؤثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
- بند ث — ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
- بند ج — کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
- بند چ — خفیف بودن زیان وارده به بزهدیده یا نتایج زیانبار جرم
- بند ح — مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره ۱: دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره ۲: هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیش بینی شده باشد، دادگاه نمی تواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
در یک نگاه
جهات تخفیف مجازات در هشت بند احصا شده است: گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، همکاری مؤثر متهم، اوضاع و احوال خاص، اعلام یا اقرار مؤثر، ندامت و حسن سابقه، کوشش برای جبران زیان، خفیف بودن زیان، و مداخلهٔ ضعیف شریک یا معاون.
به زبان ساده: این ماده فهرست دلایلی را میدهد که دادگاه میتواند بهخاطر آنها مجازات را کم کند: رضایت شاکی، همکاری با مراجع، پشیمانی، سابقهٔ خوب، کهولت یا بیماری، تلاش برای جبران خسارت، و نقش کمرنگ در جرم.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: تخفیف مجازات، گذشت شاکی، جهات تخفیف
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- شاکی، مدعی خصوصی، متهم، بزه دیده، شریک، معاون
- اقدامها و تشریفات
- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اقرار مؤثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی
شاکی رضایت بده مجازات کم میشه؟
این ماده فهرست دلایلی را میدهد که دادگاه میتواند بهخاطر آنها مجازات را کم کند: رضایت شاکی، همکاری با مراجع، پشیمانی، سابقهٔ خوب، کهولت یا بیماری، تلاش برای جبران خسارت، و نقش کمرنگ در جرم. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
گذشت شاکی از جهات تخفیف است؟
جهات تخفیف عبارتند از: الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی (ماده ۳۸)
آیا وضعیت جسمی یا سنی متهم میتواند موجب تخفیف شود؟
ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری (ماده ۳۸)
وظیفه دادگاه در هنگام اعمال تخفیف مجازات چیست؟
دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند. (تبصره ۱ ماده ۳۸)
آیا دادگاه میتواند به استناد یک جهت واحد، دو بار در مجازات تخفیف دهد؟
دادگاه نمی تواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد. (تبصره ۲ ماده ۳۸)