ماده ۳۶۶ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
اگر وقوع قتل های عمد ازجانب دو یا چند نفر ثابت باشد، لکن مقتول هر قاتلی مردد باشد مانند اینکه دو نفر، توسط دو نفر به قتل رسیده باشند و اثبات نشود که هر کدام به دست کدام قاتل کشته شده است، اگر اولیای هر دو مقتول، خواهان قصاص باشند، هر دو قاتل قصاص می شوند و اگر اولیای یکی از دو مقتول، به هر سبب، حق قصاص نداشته باشند یا آن را ساقط کنند، حق قصاص اولیای مقتول دیگر نیز به سبب مشخص نبودن قاتل، به دیه تبدیل می شود.
تبصره : مفاد این ماده، در جنایت عمدی بر عضو نیز جاری است مشروط بر آنکه جنایت های وارده بر مجنیٌ علیهم یکسان باشد لکن اگر جنایت های وارده بر هر یک از مجنیٌ علیهم با جنایت های دیگری متفاوت باشد، امکان قصاص حتی در فرضی که همه مجنیٌ علیهم خواهان قصاص باشند نیز منتفی است و به دیه تبدیل می شود.
در یک نگاه
در صورت وقوع قتلهای عمدی توسط چند نفر که قاتل هر مقتول مشخص نباشد، اگر همه اولیا خواهان قصاص باشند، هر دو قاتل قصاص میشوند؛ در غیر این صورت حق قصاص به دیه تبدیل میگردد.
به زبان ساده: اگر دو نفر دو نفر دیگر را کشته باشند ولی معلوم نباشد دقیقاً چه کسی کدام مقتول را کشته است، در صورتی که خانواده هر دو مقتول اعدام بخواهند، هر دو قاتل اعدام میشوند. اگر یکی از خانوادهها رضایت دهد، قصاص بقیه هم به دیه تبدیل میشود.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: قصاص، قتل عمد، تعدد مرتکبان، جنایت بر عضو
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- اولیای مقتول، قاتل، مقتول
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- قصاص
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۳۶۶ قانون مجازات اسلامی
اگر معلوم نباشد کدام قاتل کدام مقتول را کشته تکلیف چیست؟
اگر دو نفر دو نفر دیگر را کشته باشند ولی معلوم نباشد دقیقاً چه کسی کدام مقتول را کشته است، در صورتی که خانواده هر دو مقتول اعدام بخواهند، هر دو قاتل اعدام میشوند. اگر یکی از خانوادهها رضایت دهد، قصاص بقیه هم به دیه تبدیل میشود. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
اگر در قتلهای عمدی توسط دو نفر، مشخص نشود هر قاتل کدام مقتول را کشته است، شرط قصاص هر دو قاتل چیست؟
اگر اولیای هر دو مقتول، خواهان قصاص باشند، هر دو قاتل قصاص می شوند (ماده ۳۶۶)
در صورت مشخص نبودن قاتل هر مقتول، اگر اولیای یکی از مقتولان حق قصاص را ساقط کنند چه حکمی صادر میشود؟
حق قصاص اولیای مقتول دیگر نیز به سبب مشخص نبودن قاتل، به دیه تبدیل می شود (ماده ۳۶۶)
در چه صورتی در جنایات بر عضو با وجود تردید در مرتکب، امکان قصاص وجود دارد؟
مشروط بر آنکه جنایت های وارده بر مجنیٌ علیهم یکسان باشد (تبصره ماده ۳۶۶)
اگر جنایات وارده بر مجنیعلیهم متفاوت باشد و همگی خواهان قصاص باشند، تکلیف چیست؟
امکان قصاص حتی در فرضی که همه مجنیٌ علیهم خواهان قصاص باشند نیز منتفی است و به دیه تبدیل می شود (تبصره ماده ۳۶۶)