ماده ۳۵۴ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
اگر مجنیٌ علیه یا همه اولیای دم یا برخی از آنان، صغیر یا مجنون باشند، ولیِّ آنان با رعایت مصلحتشان حق قصاص، مصالحه و گذشت دارد و همچنین می تواند تا زمان بلوغ یا افاقه آنان منتظر بماند. اگر برخی از اولیای دم، کبیر و عاقل و خواهان قصاص باشند، می توانند مرتکب را قصاص کنند لکن در صورتی که ولی صغیر یا مجنون خواهان اداء یا تأمین سهم دیه مولی علیه خود از سوی آنها باشد باید مطابق خواست او عمل کنند. مفاد این ماده، در مواردی که حق قصاص به علت مرگ مجنیٌ علیه یا ولی دم به ورثه آنان منتقل می شود نیز جاری است. این حکم در مورد جنایاتی که پیش از لازمالاجراء شدن این قانون واقع شده است نیز جاری است.
در یک نگاه
تعیین تکلیف حق قصاص، مصالحه و گذشت در مواردی که مجنیعلیه یا اولیای دم صغیر یا مجنون باشند و نحوه اجرای آن توسط ولی یا سایر اولیای دم کبیر.
به زبان ساده: اگر مقتول یا صاحب حق قصاص، کودک یا مجنون باشد، سرپرست قانونی (ولی) او تصمیم میگیرد که قصاص کند، پول بگیرد (دیه) یا ببخشد. همچنین بقیه صاحبان حق که عاقل و بالغ هستند میتوانند قصاص کنند اما باید سهم دیه کودک یا مجنون را کنار بگذارند.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: قصاص، حقوق کودکان، حقوق مجانین، اولیای دم
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- مجنیٌ علیه، اولیای دم، صغیر، مجنون، ولی، مرتکب، ورثه
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- قصاص
- مهلتها و مدتها
- تا زمان بلوغ یا افاقه آنان
- اقدامها و تشریفات
- مصالحه، گذشت، اداء یا تأمین سهم دیه
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۳۵۴ قانون مجازات اسلامی
اگر مقتول بچه صغیر داشته باشد تکلیف قصاص چیست؟
اگر مقتول یا صاحب حق قصاص، کودک یا مجنون باشد، سرپرست قانونی (ولی) او تصمیم میگیرد که قصاص کند، پول بگیرد (دیه) یا ببخشد. همچنین بقیه صاحبان حق که عاقل و بالغ هستند میتوانند قصاص کنند اما باید سهم دیه کودک یا مجنون را کنار بگذارند. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
آیا ولی صغیر میتواند تا زمان بزرگ شدن او برای تصمیمگیری درباره قصاص صبر کند؟
همچنین می تواند تا زمان بلوغ یا افاقه آنان منتظر بماند. (ماده ۳۵۴)
اگر برخی اولیای دم کبیر بخواهند قصاص کنند، تکلیف سهم دیه صغیر چه میشود؟
در صورتی که ولی صغیر یا مجنون خواهان اداء یا تأمین سهم دیه مولی علیه خود از سوی آنها باشد باید مطابق خواست او عمل کنند. (ماده ۳۵۴)
آیا ولی صغیر اجازه دارد بدون در نظر گرفتن مصلحت او گذشت کند؟
ولیِّ آنان با رعایت مصلحتشان حق قصاص، مصالحه و گذشت دارد (ماده ۳۵۴)