ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
در صورتی که شخص حقوقی براساس ماده (143) این قانون مسؤول شناخته شود، با توجه به شدت جرم ارتکابی و نتایج زیان بار آن به یک تا دو مورد از موارد زیر محکوم می شود، این امر مانع از مجازات شخص حقیقی نیست:
- بند الف — انحلال شخص حقوقی
- بند ب — مصادره کل اموال
- بند پ — ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی به طور دائم یا حداکثر برای مدت پنج سال
- بند ت — ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه به طور دائم یا حداکثر برای مدت پنج سال
- بند ث — ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری حداکثر برای مدت پنج سال
- بند ج — جزای نقدی
- بند چ — انتشار حکم محکومیت به وسیله رسانه ها
تبصره : مجازات موضوع این ماده، در مورد اشخاص حقوقی دولتی و یا عمومی غیر دولتی در مواردی که اعمال حاکمیت می کنند، اعمال نمی شود.
در یک نگاه
این ماده مجازاتهای تعزیری قابل اعمال بر اشخاص حقوقی را در صورت مسئولیت کیفری، از جمله انحلال، مصادره اموال و ممنوعیتهای فعالیتی تعیین میکند.
به زبان ساده: اگر یک شرکت یا موسسه مرتکب جرمی شود، دادگاه میتواند آن را به بستن شرکت، ضبط اموال، جریمه نقدی یا ممنوعیت از فعالیت محکوم کند. این مجازات ربطی به مجازات خود فردِ مقصر در شرکت ندارد.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: مجازات اشخاص حقوقی، جرایم شرکتی، تعزیرات
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- شخص حقوقی، شخص حقیقی، رسانه ها
- مجازاتها و ضمانت اجراها
- انحلال شخص حقوقی، مصادره کل اموال، ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه، ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری، جزای نقدی، انتشار حکم محکومیت
- مبالغ و مقادیر
- جزای نقدی، مصادره کل اموال
- مهلتها و مدتها
- حداکثر برای مدت پنج سال
- اقدامها و تشریفات
- انحلال، مصادره، انتشار حکم محکومیت به وسیله رسانه ها
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی
اگه یه شرکت کلاهبرداری کنه چی میشه؟
اگر یک شرکت یا موسسه مرتکب جرمی شود، دادگاه میتواند آن را به بستن شرکت، ضبط اموال، جریمه نقدی یا ممنوعیت از فعالیت محکوم کند. این مجازات ربطی به مجازات خود فردِ مقصر در شرکت ندارد. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
آیا مجازات شرکت مانع از مجازات فرد مسئول در آن شرکت است؟
این امر مانع از مجازات شخص حقیقی نیست (ماده ۲۰)
شخص حقوقی به چند مورد از مجازاتهای مندرج در این ماده محکوم میشود؟
به یک تا دو مورد از موارد زیر محکوم می شود (ماده ۲۰)
آیا اشخاص حقوقی دولتی همیشه از مجازات معاف هستند؟
در مواردی که اعمال حاکمیت می کنند، اعمال نمی شود. (تبصره ماده ۲۰)
چه نوع اشخاص حقوقی مشمول این تبصره میشوند؟
اشخاص حقوقی دولتی و یا عمومی غیر دولتی (تبصره ماده ۲۰)
مواد مرتبط
- ماده ۱ قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی — به این ماده ارجاع داده است «مواد (۲۰)، (۲۱) و (۲۲) قانون مجازات اسلامی»
- ماده ۱۳ قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی — به این ماده ارجاع داده است «مواد (۲۰) و (۲۲) قانون مجازات اسلامی محکوم»
- ماده ۱۴ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۰ـ ۱۳۹۶) — به این ماده ارجاع داده است «ماده (۲۰) قانون مجازات اسلامی»
- ماده ۱۳۲ قانون حمایت از مالکیت صنعتی — به این ماده ارجاع داده است «مواد (۲۰) و (۲۱) قانون مجازات اسلامی»
- ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی — به این ماده ارجاع داده است «ماده (20)»