ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعـی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می گردد. نوع، مقدار، کیفیت اجراء و مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می شود. دادگاه در صدور حکم تعزیری، با رعایت مقررات قانونی، موارد زیر را مورد توجه قرار می دهد:
- بند الف — انگیزه مرتکب و وضعیت ذهنی و روانی وی حین ارتکاب جرم
- بند ب — شیوه ارتکاب جرم، گستره نقض وظیفه و نتایج زیانبار آن
- بند پ — اقدامات مرتکب پس از ارتکاب جرم
- بند ت — سوابق و وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی مرتکب و تأثیر تعزیر بر وی
تبصره : چنانچه دادگاه در حکم صادره مجازات حبس را بیش از حداقل مجازات مقرر در قانون تعیین کند، باید مبتنی بر بندهای مقرر در این ماده و یا سایر جهات قانونی، علت صدور حکم به بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی را ذکر کند. عدم رعایت مفاد این تبصره موجب مجازات انتظامی درجه چهار میباشد.
در یک نگاه
تعزیر مجازاتی است که مشمول حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون برای ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین میشود؛ دادگاه در صدور حکم تعزیری باید انگیزه و وضعیت روانی مرتکب، شیوهٔ ارتکاب، اقدامات پس از جرم و سوابق و وضعیت فردی او را در نظر بگیرد.
به زبان ساده: تعزیر همان دسته از مجازاتهایی است که نه حد است، نه قصاص و نه دیه، و اندازهاش را قانون تعیین میکند. دادگاه هنگام تعیین آن باید به انگیزه، شیوهٔ کار، رفتار بعد از جرم و وضعیت زندگی فرد توجه کند.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: تعزیر، تعیین مجازات، تعاریف
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- دادگاه، مرتکب
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی
سابقه و وضع زندگیم روی حکم اثر داره؟
تعزیر همان دسته از مجازاتهایی است که نه حد است، نه قصاص و نه دیه، و اندازهاش را قانون تعیین میکند. دادگاه هنگام تعیین آن باید به انگیزه، شیوهٔ کار، رفتار بعد از جرم و وضعیت زندگی فرد توجه کند. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
تعزیر چیست؟
تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعـی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می گردد (ماده ۱۸)
دادگاه در صدور حکم تعزیری چه چیزهایی را در نظر میگیرد؟
الف- انگیزه مرتکب و وضعیت ذهنی و روانی وی حین ارتکاب جرم (ماده ۱۸)
اگر دادگاه حبس را بیش از حداقل قانونی تعیین کند چه وظیفهای دارد؟
باید مبتنی بر بندهای مقرر در این ماده و یا سایر جهات قانونی، علت صدور حکم به بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی را ذکر کند (تبصره ماده ۱۸)
ضمانت اجرای عدم رعایت این تبصره توسط قاضی چیست؟
عدم رعایت مفاد این تبصره موجب مجازات انتظامی درجه چهار میباشد (تبصره ماده ۱۸)
مواد مرتبط
- ماده ۲ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری — به این ماده ارجاع داده است «ماده (۱۸) قانون مجازات اسلامی»