ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
علاوه بر موارد مذکور در مواد قبل، ارتکاب رفتاری که طبق قانون جرم محسوب می شود، در موارد زیر قابل مجازات نیست:
- بند الف — در صورتی که ارتکاب رفتار به حکم یا اجازه قانون باشد.
- بند ب — در صورتی که ارتکاب رفتار برای اجرای قانون اهم لازم باشد.
- بند پ — در صورتی که ارتکاب رفتار به امر قانونی مقام ذی صلاح باشد و امر مذکور خلاف شرع نباشد.
- بند ت — اقدامات والدین و اولیای قانونی و سرپرستان صغار و مجانین که به منظور تأدیب یا حفاظت آنها انجام می شود، مشروط بر اینکه اقدامات مذکور در حد متعارف و حدود شرعی تأدیب و محافظت باشد.
- بند ث — عملیات ورزشی و حوادث ناشی از آن، مشروط بر اینکه سبب حوادث، نقض مقررات مربوط به آن ورزش نباشد و این مقررات هم مغایر موازین شرعی نباشد.
- بند ج — هر نوع عمل جراحی یا طبی مشروع که با رضایت شخص یا اولیاء یا سرپرستان یا نمایندگان قانونی وی و رعایت موازین فنی و علمی و نظامات دولتی انجام می شود. در موارد فوری أخذ رضایت ضروری نیست.
در یک نگاه
این ماده موارد رافع مسئولیت کیفری را برمیشمارد که شامل حکم قانون، اجرای قانون اهم، امر مقام ذیصلاح، تأدیب متعارف صغار، عملیات ورزشی قانونی و اقدامات پزشکی با رضایت است.
به زبان ساده: در برخی شرایط، کارهایی که معمولاً جرم هستند مجازات ندارند؛ مثل تنبیه متعارف فرزند توسط والدین، مصدومیت در ورزشهای قانونی، جراحی با رضایت بیمار و اجرای دستورات قانونی مأموران.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: موانع مسئولیت کیفری، حقوق خانواده، حقوق ورزشی، مسئولیت پزشکی
در این ماده چه آمده است
- طرفهای این ماده
- والدین، اولیای قانونی، سرپرستان، صغار، مجانین، مقام ذی صلاح، نمایندگان قانونی
- اقدامها و تشریفات
- تأدیب، عملیات ورزشی، عمل جراحی، أخذ رضایت
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی
آیا تنبیه بچه توسط پدر جرم است؟
در برخی شرایط، کارهایی که معمولاً جرم هستند مجازات ندارند؛ مثل تنبیه متعارف فرزند توسط والدین، مصدومیت در ورزشهای قانونی، جراحی با رضایت بیمار و اجرای دستورات قانونی مأموران. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
آیا در جراحیهای فوری اجازه بیمار لازم است؟
در موارد فوری أخذ رضایت ضروری نیست. (ماده ۱۵۸)
شرط عدم مجازات در حوادث ورزشی چیست؟
مشروط بر اینکه سبب حوادث، نقض مقررات مربوط به آن ورزش نباشد و این مقررات هم مغایر موازین شرعی نباشد. (ماده ۱۵۸)
اقدامات والدین برای تنبیه فرزند چه زمانی جرم نیست؟
مشروط بر اینکه اقدامات مذکور در حد متعارف و حدود شرعی تأدیب و محافظت باشد. (ماده ۱۵۸)