ماده ۴۴ قانون خدمت وظیفه عمومی
مشمولان زیر حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میباشند. الف - یگانه مراقب و نگهدارنده پدر یا جد یا برادر و یا مادر یا جده یا خواهر که قادر به اداره امور خود نباشد. ب - یگانه مراقب و نگهدارنده برادر یا خواهر صغیر. ج - یگانه سرپرست و خواهر مجرد در صورتی که تا سن ۲۴ سالگی مجرد باشد. د - از ۲ یا ۳ برادر واجد شرایط اعزام به خدمت یکی از آنان تا خاتمه خدمت دیگری به خدمت دوره ضرورت یا احتیاط اعزام نخواهد شد. وترتیب تقدم در اعزام بر مبنای سن مشمول خواهد بود. ه - مشمولین غیر غایبی که دارای همسر یا فرزند تحت تکفل میباشد تا تصویب و اجرای لایحه مذکور در ماده ۵۵ این قانون در زمان صلح. بدیهی است پس از تصویب و اجرای لایحه مذکور به شرط نداشتن مانع دیگری مشمولین فوق به خدمت اعزام خواهند شد.
تبصره ۱: مشمولان بندهای الف و ب چنانچه در پنج سال متوالی دارای شرایط معافیت موقت از خدمت باشند در پایان سال پنجم به آنها معافیتدر زمان صلح داده خواهد شد. و مشمولین بند ج تا پایان سن ۲۴ سالگی خواهر میتوانند سالانه از معافیت موقت استفاده و سپس به شرط نداشتنمانع دیگری به خدمت اعزام شوند.
تبصره ۲: مشمولانی که برای انجام خدمت وظیفه عمومی احضار میشوند در صورتی که در تاریخهای معینه بدون عذر موجه خود را معرفینکنند از معافیت موضوع این ماده محروم میشوند (با توجه به ماده ۵۵).
تبصره ۳: وجود برادری که از معافیت تحصیلی برخوردار است مانع از معافیت کفالت موقت مشمولی که سرپرستی خانواده را برعهده دارد، نیست. این معافیت فقط در طول مدت معافیت تحصیلی برادر مشمول که خارج از شهرستان محل سکونت به تحصیل اشتغال دارد معتبر است و مشمول پس از آن با رعایت سایر مقررات این قانون به خدمت دوره ضرورت اعزام میشود.
تبصره ۴: در صورتی که برادر یا برادران یا پدر مشمول به دلیل بیماری یا معلولیت زمینگیر بوده و بنا به تشخیص شورای پزشکی فاقد صلاحیت و یا ناتوان برای سرپرستی باشند و مشمول نیز عملاً مراقبت یا سرپرستی را بر عهده داشته باشد، میتواند از معافیت کفالت برخوردار گردد.