ماده ۴ قانون حمایت خانواده
منبع رسمی این ماده پیوند شده است؛ بازخوانی انسانیِ کلمهبهکلمه در نوبتِ برنامهٔ راستیآزمایی چیستارا است.
رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است:
- بند ۱ — نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن
- بند ۲ — نکاح دائم، موقت و اذن در نکاح
- بند ۳ — شروط ضمن عقد نکاح
- بند ۴ — ازدواج مجدد
- بند ۵ — جهیزیه
- بند ۶ — مهریه
- بند ۷ — نفقه زوجه و اجرتالمثل ایام زوجیت
- بند ۸ — تمکین و نشوز
- بند ۹ — طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن
- بند ۱۰ — حضانت و ملاقات طفل
- بند ۱۱ — نسب
- بند ۱۲ — رشد، حجر و رفع آن
- بند ۱۳ — ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان
- بند ۱۴ — نفقه اقارب
- بند ۱۵ — امور راجع به غایب مفقودالاثر
- بند ۱۶ — سرپرستی کودکان بیسرپرست
- بند ۱۷ — اهدای جنین
- بند ۱۸ — تغییر جنسیت
تبصره : به دعاوی اشخاص موضوع اصول دوازدهم (۱۲) و سیزدهم (۱۳) قانون اساسی حسب مورد طبق قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه در محاکم مصوب ۱۳۱۲/۴/۳۱ و قانون رسیدگی به دعاوی مطروحه راجع به احوال شخصیه و تعلیمات دینی ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی مصوب ۱۳۷۲/۴/۳ مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیدگی میشود. تصمیمات مراجع عالی اقلیتهای دینی مذکور در امور حسبی و احوال شخصیه آنان از جمله نکاح و طلاق، معتبر و توسط محاکم قضایی بدون رعایت تشریفات، تنفیذ و اجرا میگردد.
در یک نگاه
دادگاه خانواده صلاحیت رسیدگی به هجده دسته از امور و دعاوی خانوادگی را دارد؛ از جمله نامزدی، نکاح، شروط ضمن عقد، ازدواج مجدد، جهیزیه، مهریه، نفقه زوجه و اجرتالمثل، تمکین و نشوز، طلاق و انحلال نکاح، حضانت و ملاقات طفل، نسب، رشد و حجر، ولایت قهری و قیمومت، نفقه اقارب، غایب مفقودالاثر، سرپرستی کودکان بیسرپرست، اهدای جنین و تغییر جنسیت.
به زبان ساده: تقریباً هر اختلاف خانوادگی — از نامزدی و مهریه تا طلاق، حضانت بچه، نفقه و حتی تغییر جنسیت — باید در دادگاه خانواده مطرح شود، نه دادگاههای دیگر.
خلاصهٔ زیر توضیح ماشینی و کمکی است و متن قانون نیست؛ ملاک، متن مادهٔ بالا است.
موضوعات: صلاحیت دادگاه خانواده، مهریه، نفقه، طلاق، حضانت
پرسش و پاسخ دربارهٔ ماده ۴ قانون حمایت خانواده
آیا دعوای تغییر جنسیت هم در دادگاه خانواده رسیدگی میشود؟
تقریباً هر اختلاف خانوادگی — از نامزدی و مهریه تا طلاق، حضانت بچه، نفقه و حتی تغییر جنسیت — باید در دادگاه خانواده مطرح شود، نه دادگاههای دیگر. (توضیح ماشینی، نه متن قانون)
کدام دعاوی خانوادگی در صلاحیت دادگاه خانواده هستند؟
رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است: (ماده ۴)
آیا دعوای طلاق و حضانت فرزند هم در صلاحیت دادگاه خانواده است؟
۹- طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن ۱۰- حضانت و ملاقات طفل (ماده ۴)
دعاوی احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه طبق چه قوانینی رسیدگی میشود؟
به دعاوی اشخاص موضوع اصول دوازدهم (۱۲) و سیزدهم (۱۳) قانون اساسی حسب مورد طبق قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه در محاکم مصوب (تبصره ماده ۴)
تصمیمات مراجع عالی اقلیتهای دینی درباره نکاح و طلاق پیروانشان چه اعتباری دارد؟
تصمیمات مراجع عالی اقلیتهای دینی مذکور در امور حسبی و احوال شخصیه آنان از جمله نکاح و طلاق، معتبر و توسط محاکم قضایی بدون رعایت تشریفات، تنفیذ و اجرا میگردد (تبصره ماده ۴)