ماده ۱ قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع
تعریف اصطلاحاتی که در قوانین جنگل و مرتع به کار رفته به شرح زیر است: ۱ - جنگل یا مرتع یا بیشه طبیعی عبارت از جنگل یا مرتع یا بیشهای است که به وسیله اشخاص ایجاد نشده باشد. ۲ - بوته جنگلی - رستنیهای خودروی خشبی است که ساقه آنها به طور طبیعی کمی بالاتر از سطح خاک منشعب شده باشد و نوعاً در جنگلها یااراضی جنگلی یا بیشهها میروید. ۳ - بوته کویری - کلیه نباتات خودروی چندساله به جز درخت که در کویر و بیابان میروید بوته کویری نامیده میشود. ۴ - کنده - آن قسمت از تنه درخت که پس از قطع یا شکسته شدن یا سوختن در زمین باقی بماند کنده نامیده میشود. ۵ - نهال - درخت جوانی است که دارای ساقه مشخصی بوده و قطرین آن کمتر از پنج سانتیمتر و در مورد شمشاد قطرین کمتر از سه سانتیمترباشد. ۶ - اراضی جنگلی: الف - زمینهایی که در آنها آثار و شواهد وجود جنگل از قبیل نهال یا پاجوش یا بوته یا کنده درختان جنگلی وجود داشته باشد مشروط بر آنکه درتاریخ ملی شدن جنگلها ۱۳۴۱.۱۰.۲۷ تحت کشت یا آیش نبوده و تعداد کنده در هر هکتار از بیست و یا تعداد نهال یا بوته جنگلی در هر هکتارجداگانه یا مجموعاً از یکصد عدد و یا مجموع تعداد نهال و بوته و کنده در هر هکتار از یکصد عدد متجاوز باشد. ب - زمینهایی که در آنها درختان خودروی جنگلی به طور پراکنده وجود داشته باشد و حجم درختان موجود در شمال از حوزه آستارا تا حوزهگلیداغی در هر هکتار کمتر از پنجاه متر مکعب و در سایر مناطق ایران کمتر از بیست متر مکعب باشد مشروط بر آنکه در تاریخ ملی شدن جنگلها تحتکشت یا آیش بوده باشد.
تبصره : آن قسمت از اراضی ماسهای ساحلی دریا تا حدود سیصد متر از حریم دریا مشروط بر آنکه از جاده ساحلی تجاوز نکند ولو آنکه واجدشرایط فوق باشد مشمول تعریف اراضی جنگلی و مرتع (مشجر و غیر مشجر) نخواهد بود. ۱۰ - توده جنگلی - قطعات مجزایی از جنگل یا مرتع مشجری است که وسعت سطح آن کمتر از ده هکتار و حجم درختان جنگلی موجود بیشاز سیصد متر مکعب در هکتار باشد. ۱۱ - باغ - در مناطق جنگلی باغ به محلی اطلاق میشود که دارای شرایط زیر باشد: الف - حدود آن به نحوی از انحاء مشخص و معین شده باشد. ب - حجم درختان جنگلی خود روی آن از پنجاه متر مکعب در هکتار تجاوز نکند. پ - حداقل در هر هکتار آن یکصد عدد درخت بارده یا مجموعاً دویست عدد درخت بارده و جوان دست کاشت میوهای و یا یک هزار بوته چایوجود داشته باشد. ت - حداقل نه دهم سطح آن از کنده و ریشه درختان جنگلی پاک شده باشد. ۱۲ - طرح جنگلداری - طرح جنگلداری طرحی است که در آن مقدار و محل و موقع برداشت و مدت اجراء و نحوه بهرهبرداری و عملیاتاحیایی و عمرانی که در داخل جنگل یا جنگلهای مربوط باید به عمل آید درج شده و به تصویب سازمان جنگلبانی ایران رسیده باشد. ۱۳ - مصارف روستایی - مصارف روستایی عبارت از مصارف چوبی و سوختی است که مورد نیاز فردی یا دستهجمعی ساکنین دهکدههایمجاور جنگل و جنگلنشینان باشد از قبیل مصارف ساختمانهای مسکونی - مساجد - درمانگاهها - مدارس - انبار - اسطبل - سدهای چوبی - پل -آبدنگ - پادنگ - تلمبار - پایه برای محصور کردن مزارع و باغات و محوطهها و امثال آنها. ۱۴ - دهکده مجاور جنگل دهکدهای است که اراضی آن لااقل از یک طرف به جنگل متصل باشد. ۱۵ - گردهبینه یا گردبینه - قسمتی از تنه درخت است که تقریباً استوانهای شکل بوده و از آن انواع چوب یا روکش تهیه میشود. ۱۶ - استر (Stere) مقدار هیزمی است که یک متر مکعب فضا را اشغال نماید و هر استر معادل شش دهم متر مکعب چوب محسوب میشود. ۱۷ - درختان جنگلی ایران از نظر اجرای این قانون به شرح زیر دستهبندی میشود: دسته اول - زربین - ارس - شمشاد - سرخدار - گردو - آزاد. دسته دوم - راش - بلوط - زبان گنجشک - ملچ - افرا - شیردار - الوکک - توسکا - نمدار. دسته سوم - اوجا - سفیدپلت - کلهو - ممرز و سایر گونهها. ۱۸ - مناطق جنگلی - مناطقی است که در آنها جنگل یا بیشه یا اراضی جنگلی یا بوتهزارهای جنگلی طبیعی به طور انبوه یا پراکنده وجود داشتهباشد. ۱۹ - شاخه قطور - شاخهای است که قطر آن در محل انشعاب بیش از پنج سانتیمتر باشد. ۲۰ - ضریب بهره مالکانه - میزان درصدی از بهای متوسط عمدهفروشی سالیانه یک متر مکعب چوب الواری به ابعاد مختلف در بازار تهرانضریب بهره مالکانه یک متر مکعب درخت از همان جنس است.
تبصره : آن قسمت از اراضی ماسهای ساحلی دریا تا حدود سیصد متر از حریم دریا مشروط بر آنکه از جاده ساحلی تجاوز نکند ولو آنکه واجدشرایط فوق باشد مشمول تعریف اراضی جنگلی و مرتع (مشجر و غیر مشجر) نخواهد بود. ۱۰ - توده جنگلی - قطعات مجزایی از جنگل یا مرتع مشجری است که وسعت سطح آن کمتر از ده هکتار و حجم درختان جنگلی موجود بیشاز سیصد متر مکعب در هکتار باشد. ۱۱ - باغ - در مناطق جنگلی باغ به محلی اطلاق میشود که دارای شرایط زیر باشد: الف - حدود آن به نحوی از انحاء مشخص و معین شده باشد. ب - حجم درختان جنگلی خود روی آن از پنجاه متر مکعب در هکتار تجاوز نکند. پ - حداقل در هر هکتار آن یکصد عدد درخت بارده یا مجموعاً دویست عدد درخت بارده و جوان دست کاشت میوهای و یا یک هزار بوته چایوجود داشته باشد. ت - حداقل نه دهم سطح آن از کنده و ریشه درختان جنگلی پاک شده باشد. ۱۲ - طرح جنگلداری - طرح جنگلداری طرحی است که در آن مقدار و محل و موقع برداشت و مدت اجراء و نحوه بهرهبرداری و عملیاتاحیایی و عمرانی که در داخل جنگل یا جنگلهای مربوط باید به عمل آید درج شده و به تصویب سازمان جنگلبانی ایران رسیده باشد. ۱۳ - مصارف روستایی - مصارف روستایی عبارت از مصارف چوبی و سوختی است که مورد نیاز فردی یا دستهجمعی ساکنین دهکدههایمجاور جنگل و جنگلنشینان باشد از قبیل مصارف ساختمانهای مسکونی - مساجد - درمانگاهها - مدارس - انبار - اسطبل - سدهای چوبی - پل -آبدنگ - پادنگ - تلمبار - پایه برای محصور کردن مزارع و باغات و محوطهها و امثال آنها. ۱۴ - دهکده مجاور جنگل دهکدهای است که اراضی آن لااقل از یک طرف به جنگل متصل باشد. ۱۵ - گردهبینه یا گردبینه - قسمتی از تنه درخت است که تقریباً استوانهای شکل بوده و از آن انواع چوب یا روکش تهیه میشود. ۱۶ - استر (Stere) مقدار هیزمی است که یک متر مکعب فضا را اشغال نماید و هر استر معادل شش دهم متر مکعب چوب محسوب میشود. ۱۷ - درختان جنگلی ایران از نظر اجرای این قانون به شرح زیر دستهبندی میشود: دسته اول - زربین - ارس - شمشاد - سرخدار - گردو - آزاد. دسته دوم - راش - بلوط - زبان گنجشک - ملچ - افرا - شیردار - الوکک - توسکا - نمدار. دسته سوم - اوجا - سفیدپلت - کلهو - ممرز و سایر گونهها. ۱۸ - مناطق جنگلی - مناطقی است که در آنها جنگل یا بیشه یا اراضی جنگلی یا بوتهزارهای جنگلی طبیعی به طور انبوه یا پراکنده وجود داشتهباشد. ۱۹ - شاخه قطور - شاخهای است که قطر آن در محل انشعاب بیش از پنج سانتیمتر باشد. ۲۰ - ضریب بهره مالکانه - میزان درصدی از بهای متوسط عمدهفروشی سالیانه یک متر مکعب چوب الواری به ابعاد مختلف در بازار تهرانضریب بهره مالکانه یک متر مکعب درخت از همان جنس است.