قانون مهریه؛ آخرین وضعیت (بهروزرسانیشده)
دربارهٔ «قانون جدید مهریه» شایعه و خبر زیاد است. این صفحه وضعیت حقوقیِ فعلی و قطعی را بهزبان ساده و مستند توضیح میدهد و مرز میان «قانونِ لازمالاجرا» و «طرح/لایحهٔ در حال بررسی» را روشن میکند. آخرین بازبینی: تیر ۱۴۰۵ — ملاک نهایی و بهروز، متن منتشرشده در روزنامهٔ رسمی و پایگاه مرکز پژوهشهای مجلس است.
مراحل
1. قاعدهٔ فعلی و قطعی: سقف ۱۱۰ سکه (ماده ۲۲)
بر اساس مادهٔ ۲۲ قانون حمایت خانوادهٔ مصوب ۱۳۹۱، اگر مهریه تا ۱۱۰ سکهٔ تمام بهار آزادی (یا معادل آن) باشد، وصول آن مشمول مقررات اجرای محکومیتهای مالی است؛ یعنی در این محدوده، در صورت اثبات توان مالی و خودداری زوج، امکان اعمال ضمانتاجراها از جمله حبس وجود دارد.
2. مازاد بر ۱۱۰ سکه: فقط در صورت استطاعت
نسبت به مقدار مازاد بر ۱۱۰ سکه، ملاکِ پرداخت صرفاً «ملائت و توان مالی» زوج است و زوجه نمیتواند بابت این مازاد، حبسِ زوج را بخواهد. این همان فلسفهٔ ماده ۲۲ برای جلوگیری از حبسِ مردان بهسبب مهریههای بسیار سنگین است.
3. محاسبهٔ مهریه همچنان به نرخ روز
صرفنظر از تعداد سکه، اگر مهریه وجه رایج باشد، محاسبهٔ آن به نرخ روز الزامی است. برای برآورد ارزش امروزِ مهریهٔ سکهای، از ماشینحساب مهریه استفاده کنید.
4. نقش اعسار و تقسیط
زوجی که توان پرداخت یکجا ندارد، باید دادخواست اعسار و تقسیط بدهد؛ در صورت پذیرش دادگاه، مهریه قسطبندی میشود و تا وقتی اقساط طبق حکم پرداخت شود، موجبی برای حبس نیست. جزئیات در راهنمای اعسار و تقسیط آمده است.
5. «قانون جدید مهریه ۱۴ سکه» چه وضعیتی دارد؟
آنچه با عنوان «کاهش سقف مهریه به ۱۴ سکه» در فضای مجازی میچرخد، تا زمان تهیهٔ این صفحه یک طرح/پیشنهادِ در حال بحث است، نه قانونِ لازمالاجرا. تا وقتی متنی در روزنامهٔ رسمی منتشر و ابلاغ نشود، ملاکِ حقوقی همان سقف ۱۱۰ سکهٔ ماده ۲۲ است. برای اطمینان از آخرین وضعیت، همیشه به روزنامهٔ رسمی و مرکز پژوهشهای مجلس مراجعه کنید.
پرسشهای متداول
قانون جدید مهریه چند سکه است؟
قاعدهٔ لازمالاجرای فعلی، سقف ۱۱۰ سکهٔ ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده است. عدد «۱۴ سکه» مربوط به یک طرح/پیشنهاد است و تا تصویب و ابلاغ رسمی، اثر قانونی ندارد.
قانون جدید مهریه از کی اجرا میشود؟
هر تغییری در سقف مهریه تنها پس از تصویب نهایی و انتشار در روزنامهٔ رسمی لازمالاجرا میشود (طبق ماده ۲ قانون مدنی، معمولاً ۱۵ روز پس از انتشار). تا آن زمان، مقررات فعلی (۱۱۰ سکه) حاکم است.
آیا در قانون جدید مهریه زندان دارد؟
در محدودهٔ تا ۱۱۰ سکه، در صورت اثبات توان مالی و خودداری از پرداخت، امکان اعمال حبس طبق قانون نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی وجود دارد؛ نسبت به مازاد بر ۱۱۰ سکه حبس منتفی است. پذیرش اعسار و پرداخت اقساط طبق حکم نیز مانع حبس است.
مهریهٔ بالای ۱۱۰ سکه چه میشود؟
قابل مطالبه است، اما وصول مازاد بر ۱۱۰ سکه منوط به اثبات توان مالی زوج است و بابت آن مازاد، حبس اعمال نمیشود.