آیین نامه های مصوب شورای عالی بیمه با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1379/06/02

شماره: 1402/100/60425 تاریخ: 1402/04/21 پیوست: دارد مدیران عامل محترم شرکتهای سهامی بیمه حافظ امید ایران معین اتکایی امین متقابل کیش / آسماری متقابل اطمینان متحد قشم با سلام؛ بدینوسیله به اطلاع میرساند؛ شورای عالی بیمه در جلسه مورخ 1402/04/14 که با دعوت از نماینده دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی در بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد در اجرای ماده (17) قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری و ماده (29) مقررات تأسیس و فعالیت مؤسسات بیمه در مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1379/06/02 هیئت محترم وزیران آیین نامههای مصوب شورای عالی بیمه را به شرح پیوست به مؤسسات بیمه مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی تسری داده و جهت اجرا ابلاغ می گردد. رونوشت جناب آقای دکتر حجت اله عبدالملکی مشاور محترم رئیس جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی برای استحضار؛ اعضای محترم شورای عالی بیمه برای استحضار؛ معاونت محترم حقوقی رئیس جمهور برای استحضار؛ معاونت محترم ،تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری برای استحضار؛ جناب آقای دکتر پژمان پشمچی زاده معاون محترم نظارت مجلس شورای اسلامی جهت استحضار؛ جناب آقای دکتر سید محمد کریمی دبیرکل محترم سندیکای بیمه گران ایران برای آگاهی جناب آقای دکتر مجید مشعلجی فیروزآبادی قائم مقام محترم برای اطلاع و اقدام لازم؛ جناب آقای غلامعلی جهانگیری معاون محترم اتکایی برای اطلاع و اقدام لازم جناب آقای دکتر علی بنیادی نائینی معاون محترم طرح و توسعه برای اطلاع و اقدام لازم؛ جناب آقای دکتر علی استادهاشمی معاون محترم نظارت برای اطلاع و اقدام لازم جناب آقای مصطفی رئوفی مدیرکل محترم روابط عمومی و امور بین الملل برای اطلاع و درج در بخش مصوبات شورای عالی بیمه در پایگاه الکترونیک بیمه مرکزی ج. . ایران؛ دبیرخانه شورای عالی بیمه جهت درج در سوابق. شورای عالی بیمه در جلسه مورخ 1399/11/06 در اجرای ماده (17) قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری آیین نامه شناسایی و طبقه بندی مطالبات موسسات بیمه و نحوه محاسبه ذخایر آنها را مشتمل بر 8 ماده و 3 تبصره به شرح ذیل تصویب نمود: بخش اول: کلیات ماده -1 کلمات و اصطلاحات زیر صرف نظر از هر مفهوم دیگری که داشته باشند در این آیین نامه با تعاریف زیر استفاده شده اند: 1 بیمه مرکزی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران 2 مؤسسه بیمه مؤسسه بیمه دولتی و غیر دولتی داخلی در سرزمین اصلی که مجاز به انجام عملیات بیمه در ایران است. مطالبات شامل مطالبات حق بیمه سایر مطالبات بیمه ای و مطالبات غیر بیمه ای است. مطالبات حق بیمه بخشی از داراییهای مؤسسه بیمه که ناشی از عملیات بیمه ای آن و معرف طلب بابت حق بیمه از بیمه گذاران نمایندگان ،بیمه کارگزاران رسمی بیمه و سایر بیمه گران است. 4-1- مطالبات حق بیمه جاری بخشی از مطالبات بیمه ای که بیمه نامه های مربوط به آنها منقضی نشده است. 4-2- مطالبات حق بیمه سررسید گذشته بخشی از مطالبات بیمه ای که بیمه نامه های مربوط به آنها منقضی شده است و بر اساس مدت سپری شده از انقضای بیمه نامه به صورت زیر طبقه بندی میشوند: مطالبات طبقه اول بیش از شش ماه و حداکثر یکسال از انقضای بیمه نامه های مربوط آنها گذشته باشد. مطالبات طبقه دوم بیش از یکسال و حداکثر دو سال از انقضای بیمه نامه های مربوط آنها گذشته باشد. مطالبات طبقه سوم بیش از دو سال از انقضای بیمه نامههای مربوط آنها گذشته باشد. 5- سایر مطالبات بیمه ای بخشی از داراییهای مؤسسه بیمه که ناشی از عملیات بیمه ای آن میباشد و معرف طلب موسسه بیمه از سایر بیمه گران بابت خسارت و کارمزد است و بر اساس مدت سپری شده از انقضای موعد پرداخت به صورت زیر طبقه بندی میشوند: مطالبات طبقه اول بیش از شش ماه و حداکثر یکسال از موعد پرداخت آنها گذشته باشد. مطالبات طبقه دوم بیش از یکسال و حداکثر دو سال از از موعد پرداخت آنها گذشته باشد. مطالبات طبقه سوم بیش از دو سال از موعد پرداخت آنها گذشته باشد. 6 مطالبات غیر بیمه ای آن بخش از داراییهای مؤسسه بیمه که ناشی از سایر فعالیتهای آن میباشد . معرف طلب بابت سود دریافتنی اسناد دریافتنی و... است که بر اساس مدت سپری شده از موعد پرداخت (سررسید آن به صورت زیر طبقه بندی میشوند مطالبات طبقه اول از موعد پرداخت سررسید آن حداکثر یکسال گذشته باشد. مطالبات طبقه دوم بیش از یکسال و حداکثر دو سال از موعد پرداخت سررسید آن گذشته باشد. مطالبات طبقه سوم بیش از دو سال و حداکثر سه سال از موعد پرداخت سررسید) آن گذشته باشد. مطالبات طبقه چهارم بیش از سه سال از موعد پرداخت سررسید آن گذشته باشد. 7 تجزیه سنی :مطالبات تفکیک مطالبات در پایان هر دوره مالی است که وفق ضوابط این آیین نامه انجام می شود. ذخیره مطالبات درصدی از مطالبات طبقه بندی شده است که بر اساس این آیین نامه محاسبه و در صورتهای مالی موسسه بیمه درج می شود. بخش دوم شناسایی و ذخیره گیری مطالبات ماده 2 موسسه بیمه موظف است به منظور جبران زیان ناشی از عدم وصول مطالبات ذخیره مطالبات را به شرح زیر تعیین و در دفاتر و حسابهای خود اعمال نماید نوع مطالبات طبقه بندی درصد ذخیره گیری مطالبات حق بیمه و سایر مطالبات بیمه ای طبقه اول 35 طبقه دوم 70 طبقه سوم 100 مطالبات غیر بیمه ای طبقه اول 25 طبقه دوم 50 طبقه سوم 75 طبقه چهارم 100 تبصره - موسسه بیمه میتواند ذخیره مطالبات بیمه ای خود از دستگاههای اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری که از بودجه دولتی استفاده میکنند را صفر درصد و ذخیره مطالبات بیمه ای از سایر دستگاههای اجرایی موضوع ماده مذکور را حداکثر 50 درصد کمتر از میزان مقرر در این ماده در دفاتر و حسابها اعمال نماید. ماده - چنانچه طبق نظر حسابرس مطالبه در هر طبقه ای لاوصول باشد موسسه بیمه موظف است 100 درصد آن را به عنوان ذخیره مطالبات در دفاتر و حسابهای خود اعمال نماید. ماده 4 مؤسسه بیمه موظف است تجزیه سنی مطالبات خود را جداگانه در یادداشتهای پیوست صورتهای مالی پایان دوره به شرح جدول زیر افشا نماید: مطالبات حق بیمه و سایر مطالبات بیمه ای غیر بیمه ای مطالبات جمع کل مطالبات ناخالص مطالبات طبقه چهارم ناخالص مطالبات طبقه سوم ناخالص مطالبات طبقه دوم ناخالص مطالبات طبقه اول ناخالص مطالبات از عملکرد سال جاری جمع ناخالص (مانده مطالبات طبق صورتهای مالی) کسر می شود: ذخیره مطالبات جمع خالص (مانده مطالبات طبق صورتهای مالی) یادداشت شماره ماده 5- موسسه بیمه موظف است ضمن شناسایی ذخیره مطالبات موضوع این آیین نامه ارقام مربوط را در صورتهای مالی خود افشا و کلیه مستندات و اطلاعات مربوط را از طریق سامانه سنهاب به بیمه مرکزی ارسال نماید. ماده 6 موسسه بیمه موظف است اطلاعات بیمه گذاران بدهکار خود اعم از اینکه بیمه نامههای مربوط به آنها منقضی شده یا نشده باشد را به ترتیبی که بیمه مرکزی مشخص میکند در سامانه بدهکاران بزرگ صنعت بیمه ثبت نماید. موسسات بیمه موظفند در انعقاد قرارداد بیمه با بیمه گذاران خود بر مبنای این اطلاعات اقدام نمایند. تبصره - در صورت عدم پرداخت حق بیمه توسط بیمه گذار بیمه گر مکلف است در چارچوب شرایط عمومی بیمه نامه مربوط و قرار دارد فیمابین نسبت به صدور اخطار فسخ و در صورت لزوم فسخ قرارداد اقدام نماید. بخش سوم سایر موارد ماده 7 مسئولیت صحت اطلاعات موضوع این آیین نامه و حسن اجرای آن بر عهده مدیر عامل و هیئت مدیره موسسه بیمه است. در صورت عدم رعایت مفاد این آیین نامه بیمه مرکزی میتواند حسب مورد یکی از اقدامات زیر را انجام دهد: الف- تذکر کتبی به هیئت مدیره یا مدیر عامل و یا مسئول امور مالی یا کنترلی مربوط ب منع پرداخت پاداش به هیئت مدیره و مدیران موسسه بیمه و سود تقسیمی تا میزان ذخیره مطالبات ج محدود نمودن عملیات صدور بیمه د محدود نمودن صدور بیمه نامه با حق بیمه قسطی با رعایت مقررات مربوط ه منع فعالیت موسسه بیمه در برخی از رشته های بیمه و سلب صلاحیت حرفه ای هیات مدیره یا مدیر عامل و یا مسئول امور مالی یا کنترلی مربوط ماده - موسسه بیمه موظف است مطالبات ناشی از عملیات بیمه ای و سایر فعالیتهای موسسه بیمه که از ابتدای سال مالی 1399 ایجاد شده است را با رعایت مقررات این آیین نامه در حسابهای خود اعمال نماید. تبصره - در خصوص مطالبات ناشی از عملیات بیمه ای و سایر فعالیتهای موسسه بیمه که قبل از سال 1399 ایجاد شده است موسسه بیمه موظف است ذخیره مطالبات را وفق این آیین نامه محاسبه و حداکثر ظرف چهار سال در حسابهای خود اعمال نماید مشروط بر اینکه در هر سال حداقل 25 درصد ذخیره مقرر در حسابهای موسسه بیمه اعمال شود. مصوبه شورای عالی بیمه آیین نامه شماره 58/3 شورای عالی بیمه در اجرای ماده (61) قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری و به استناد ماده (17) قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری آیین نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه آیین نامه شماره 58 را در جلسه مورخ 1400/09/08 را به شرح زیر اصلاح و به عنوان آیین نامه شماره 58/3 و مکمل آیین نامه مذکور تصویب نمود: با عنایت به ماهیت ذخیره برگشت حق بیمه و عدم ضرورت محاسبه و افشای آن در صورتهای مالی جزء 4 بند ب ماده (1) و ماده (11) آیین نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه آیین نامه شماره (58) حذف گردید. شماره آیین نامه عنوان آیین نامه ملاحظات 58/3 مکمل ذخایر فنی مؤسسات بیمه با توجه به اینکه آیین نامه 58 به موسسات بیمه مناطق آزاد تسری یافته است، مکمل آن نیز از سال مالی 1401 تسری می یابد. 101 شناسایی و طبقه بندی مطالبات موسسات بیمه و نحوه محاسبه ذخایر آن ها تسری آیین نامه به استثناء ماده (8) و تبصره ذیل آن که مقرر شد: این ماده در خصوص مؤسسات بیمه مناطق آزاد به شرح زیر در نظر گرفته شود: ماده 8 مؤسسه بیمه موظف است مطالبات ناشی از عملیات بیمه ای و سایر فعالیتهای مؤسسه بیمه که از ابتدای سال مالی 1402 ایجاد شده است را با رعایت مقررات این آیین نامه در حسابهای خود اعمال نماید. تبصره – در خصوص مطالبات ناشی از عملیات بیمه ای و سایر فعالیتهای مؤسسه بیمه که قبل از سال 1402 ایجاد شده است، مؤسسه بیمه موظف است ذخیره مطالبات را وفق این آیین نامه محاسبه و حداکثر ظرف چهار سال در حسابهای خود اعمال نماید مشروط بر اینکه در هر سال حداقل 25 درصد ذخیره مقرر در حسابهای مؤسسه بیمه اعمال شود.