بخشنامه بانک مرکزی در خصوص «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباری با بانک مرکزی» با اصلاحات و الحاقات بعدی

بانک مرکزی — 1404/08/04

بخشنامه بانک مرکزی در خصوص «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباری با بانک مرکزی» مصوب 1404,08,04 با اصلاحات و الحاقات بعدی با سلام؛ احتراماً، به استحضار می رساند در راستای اجرای مفاد مندرج در مواد (20) و (23)، بند (1) ماده (25) و بند (ب) ماده (62) قانون بانک مرکزی و به منظور تدوین چارچوبی منسجم به منظور ایجاد وحدت رویه در فرآیند دریافت اطلاعات از مؤسسات اعتباری، همچنین نظام مند ساختن فرآیندهای انضباطی و تشویقی در این زمینه، ضوابط مربوطه تحت عنوان «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباری با بانک مرکزی» تدوین که در جلسه مورخ 12‏/07‏/1404 هیأت عامل بانک مرکزی مورد تأیید واقع شد. بدین وسیله ضمن ارسال نسخه ای از دستورالعمل یاد شده، اهم الزامات و ترتیبات آن به شرح زیر اعلام می گردد: - ضوابط تعیین شده مختص اطلاعاتی است که ارسال مستمر و یا دوره ای آن ها، به موجب قانون و سایر ضوابط و مقررات ابلاغی از سوی بانک مرکزی، ضروری می باشد. لیکن در فاز نخست ابلاغ ضوابط حاضر، نحوه تبادل اطلاعات با معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی مورد نظر می باشد. - عملکرد مؤسسه اعتباری در خصوص ارسال اطلاعات، طی دوره سه ماهه از طریق تعیین سطح کیفیت گزارش گری بر حسب «شاخص گزارش گری یک ساله» تعیین می شود. شاخص یاد شده از طریق میانگین موزون امتیاز منفی تمامی درخواست های اطلاعاتی - بر اساس تأخیر و تعداد خطا‏ - متناسب با سطح اهمیت هر درخواست محاسبه می گردد. - اقدامات انضباطی در نظر گرفته شده برای مؤسسات اعتباری که نحوه تبادل اطلاعات آن ها با بانک مرکزی به نحو مطلوب ارزیابی نمی گردد، به شرح ذیل می باشد: - اعمال محدودیت های مندرج در جدول شماره (۱)؛ - اعمال تنبیهات مذکور در بند (ب) ماده (۲۳) قانون بانک مرکزی برای مؤسسات اعتباری که «سطح کیفیت گزارش گری» آن ها برای حداکثر سه دوره متوالی، «د» یا «هـ» ارزیابی شود؛ اعمال تنبیهات مذکور در بند (ب) ماده (۶۲) قانون بانک مرکزی برای مؤسسات اعتباری که «سطح کیفیت گزارش گری» آن ها برای حداکثر چهار دوره متوالی، «د» یا «هـ» ارزیابی شود؛ - احتساب جریمه نقدی برای تأخیر در ارسال اطلاعات مؤسسات اعتباری براساس مفاد بند (۱) ماده (۲۵) قانون بانک مرکزی، علاوه بر تنبیهات انضباطی در نظر گرفته شده در بندهای فوق. - با ملاحظه ی عملکرد مناسب مؤسسه اعتباری در ارسال صحیح، کامل و به موقع اطلاعات، اقدامات تشویقی نیز به طور متناسب در نظر گرفته شده است. در خاتمه، تأکید می گردد مفاد بخشنامه حاضر از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا بوده و مقتضی است مراتب با لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۱۴۹۱۵۳‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/۹۶ مورخ ۱۶‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/۵‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/۱۳۹۶ و به قید تسریع به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک‏‏‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ شده و بر حسن اجرای آن نظارت دقیق به عمل آید.‏/۶۸۵۰۹۱۵ فرشاد محمدپور دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباری با بانک مرکزی» به منظور تسریع و ایجاد وحدت رویه در فرآیند دریافت اطلاعات موردنیاز بانک مرکزی از مؤسسات اعتباری و همچنین با استناد به مفاد مندرج در مواد (20) و (23)، بند (1) ماده (25) و بند (ب) ماده (62) قانون بانک مرکزی، «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباری با بانک مرکزی» که از این پس به اختصار «دستورالعمل» نامیده می شود، به شرح زیر تصویب می شود: فصل اول ـ تعاریف ماده ۱- در این دستورالعمل، عناوین زیر به جای عبارات مربوط به کار می روند: 1- 1 - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. 1- 2 - قانون: قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۳۰‏/۰۳‏/۱۴۰۲ مجلس شورای اسلامی. 1- 3 - مؤسسه اعتباری: اشخاص حقوقی که با مجوز بانک مرکزی یا به موجب قانون تحت عنوان «بانک» یا «مؤسسه اعتباری غیربانکی» به انجام عملیات بانکی مبادرت می نمایند. 1- 4 - مهلت ارسال: مهلت های تعیین شده از سوی بانک مرکزی که وفق آن، مؤسسه اعتباری می بایست در مهلت های اعلام شده، اقدام به ارسال اطلاعات به بانک مرکزی نماید. 1- 5 - دوره تأخیر: حداکثر تعداد روز تقویمی پس از پایان مهلت ارسال یک گزارش اطلاعاتی می باشد که در صورت ارسال گزارش در آن بازه، یک امتیاز منفی برای مؤسسات اعتباری لحاظ می شود. 1- 6 - سطح اهمیت: میزان اهمیت اطلاعات ارسالی به بانک مرکزی در فرآیند نظارت که برابر یکی از موارد «اساسی»، «با اهمیت» و «مهم» می باشد. 1- 7 - ضریب سطح اهمیت: ضریب (3، 2 و 1) که به ترتیب برای هر یک از سطوح اهمیت اطلاعات ارسالی به بانک مرکزی («اساسی»، «با اهمیت» و «مهم») تعیین می شود. 1- 8 - شاخص گزارش گری: شاخص ارزیابی کیفیت و به موقع بودن اطلاعات ارسالی به بانک مرکزی. 1- 9 - سطح کیفیت گزارش گری: سطح گزارش گری مؤسسه اعتباری بر اساس شاخص گزارش گری. فصل دوم ـ کلیات ماده ۲ـ مؤسسه اعتباری موظف است اطلاعاتی که ارسال مستمر و یا دوره ای آن ها، به موجب قانون و سایر ضوابط و مقررات ابلاغی از سوی بانک مرکزی، ضروری می باشد را در چارچوب این دستورالعمل به بانک مرکزی ارسال نماید. تبصره ـ فهرست اطلاعات مشمول این دستورالعمل به همراه قالب و نوع اطلاعات ارسالی، مهلت ارسال، دوره تأخیر و سطح اهمیت اطلاعات مورد نیاز، پس از ابلاغ این دستورالعمل توسط معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی به شبکه بانکی ابلاغ خواهد شد. ماده ۳ـ مسئولیت کامل، صحیح و به موقع بودن داده های موجود در سامانه های عملیاتی و انباره داده مؤسسه اعتباری و همچنین اطلاعات ارسالی به بانک مرکزی، بر عهده هیأت مدیره مؤسسه اعتباری می باشد. ماده ۴ـ مؤسسه اعتباری موظف است امکان دسترسی به سامانه های عملیاتی، اطلاعاتی، انباره داده و سایر موارد را در فرآیندهای نظارتی برای بازرسان بانک مرکزی فراهم نماید. ماده ۵ـ مؤسسه اعتباری موظف است به روزرسانی و تغییرات سامانه های داخلی خود را به گونه ای اعمال نماید که امکان اتصال زیرساخت جمع آوری داده بانک مرکزی به سامانه های عملیاتی، اطلاعاتی، انباره داده و سایر موارد آن مؤسسه اعتباری وجود داشته باشد. ماده ۶ـ مؤسسه اعتباری موظف است یکی از اعضای هیأت مدیره را به عنوان «عضو ناظر بر ارسال اطلاعات» کتباً به معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی معرفی و در صورت تغییر وی، مراتب را در اسرع وقت اعلام نماید. عضو مزبور، به عنوان نماینده مؤسسه اعتباری مسئولیت هماهنگی، پاسخگویی، پیگیری و نظارت بر ارسال اطلاعات به بانک مرکزی را بر عهده دارد. فصل سوم ـ ارزیابی عملکرد ماده 7 ـ عملکرد مؤسسه اعتباری در خصوص ارسال اطلاعات طی دوره سه ماهه از طریق تعیین سطح کیفیت گزارش گری برحسب «شاخص گزارش گری یک ساله» به شرح زیر تعیین می شود: شاخص گزارش گری یک ساله سطح کیفیت گزارش گری 85 < Y ≤ 100 الف 70 < Y ≤ 85 ب 50 < Y ≤ 70 ج 30 < Y ≤ 50 د 0 ≤ Y ≤ 30 هـ تبصره ۱ـ «شاخص گزارش گری یک ساله» از میانگین موزون چهار دوره متوالی و بصورت زیر محاسبه می شود: 2xt-2+xt-3+1Xt-3+xt4=Y شاخص گزارش گری یک سالهY = شاخص گزارش گری دوره جاری = شاخص گزارش گری هر دوره در فرمول فوق بر اساس میانگین موزون امتیاز منفی تمامی درخواست های اطلاعاتی متناسب با سطح اهمیت هر درخواست به شیوه ای که توسط معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی تعیین می شود، محاسبه می گردد. تبصره ۲ـ مقاطع ارزیابی عملکرد مؤسسه اعتباری بنا به تشخیص معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی می تواند تغییر یابد. ماده ۸ـ در صورتی که هر درخواست اطلاعات پس از مهلت مقرر پاسخ داده شود، به ازای هر دوره تأخیر، یک امتیاز منفی برای آن درخواست لحاظ می گردد. ماده ۹ـ در صورت ثبت هر خطا برای درخواست اطلاعات، یک امتیاز منفی برای بار اول و در دفعات بعد، دو امتیاز منفی برای آن درخواست لحاظ می شود. مؤسسه اعتباری موظف است پس از دریافت خطا، اطلاعات اصلاحی را ظرف مدت زمان تعیین شده مجدداً ارسال نماید. ماده ۱۰ـ مؤسسه اعتباری موظف است در صورت بروز هر گونه مشکل در ارسال برخی اقلام اطلاعاتی، مراتب را به همراه مستندات و ادله لازم به صورت مکتوب به حوزه های ذی ربط در بانک مرکزی اعلام نماید. تبصره ـ کفایت مستندات و دلایل اعلامی موضوع ماده فوق توسط بانک مرکزی بررسی شده و در صورت موجه بودن دلایل مذکور، نمره منفی برای آن اطلاعات لحاظ نخواهد شد. فصل چهارم ـ اقدامات انضباطی و تشویقی ماده ۱۱ـ به منظور بهبود وضعیت گزارش گری مؤسسه اعتباری، سطح کیفیت گزارش گری در مقاطع ارزیابی از سوی معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی به هیأت مدیره مؤسسه اعتباری و همچنین ادارات ذی ربط و سایر ارکان مرتبط بانک مرکزی منعکس می شود. تبصره ـ سطح کیفیت گزارش گری هر مؤسسه اعتباری در محاسبات رتبه بندی مؤسسات اعتباری بر اساس روش رتبه بندی CARMELS و تعیین حدود رشد ترازنامه بانک در نظر گرفته خواهد شد. ماده ۱۲ـ معاونت تنظیم گری و نظارت می تواند بر اساس سطح کیفیت گزارش گری مؤسسه اعتباری، محدودیت هایی نظیر موارد اشاره شده در جدول شماره (۱) پیوست را برای مؤسسه اعتباری اعمال نموده و در صورت بهبود سطح کیفیت گزارش گری در مقاطع بعد، محدودیت های اعمال شده را به طور متناسب کاهش دهد. ماده 13ـ چنانچه «سطح کیفیت گزارش گری» مؤسسه اعتباری برای حداکثر سه دوره متوالی، «د» یا «هـ» ارزیابی شود، وفق بند (الف) ماده (23) قانون، اعمال تنبیهات مذکور در بند (ب) ماده یاد شده برای موسسه اعتباری از هیأت انتظامی درخواست می شود. تبصره ـ در صورتی که صرف نظر از نتیجه ارزیابی «سطح کیفیت گزارش گری» مؤسسه اعتباری، نحوه گزارش گری آن مؤسسه، به عنوان یکی از مصادیق تخلفات مندرج در ردیف های ذیل بند (الف) ماده (23) قانون تشخیص داده شود نیز، اقدامات قانونی این ماده قابل اعمال خواهد بود. ماده ۱۴ـ چنانچه «سطح کیفیت گزارش گری» مؤسسه اعتباری برای حداکثر چهار دوره متوالی، «د» یا «هـ» ارزیابی شود، وفق بند (ب) ماده (۶۲) قانون، اعضای هیأت مدیره و هیأت عامل آن مؤسسه اعتباری مشمول تنبیهات مندرج در بند مذکور خواهند شد. تبصره ـ در صورتی که صرف نظر از نتیجه ارزیابی «سطح کیفیت گزارش گری» مؤسسه اعتباری، عملکرد آن مؤسسه در ارائه اطلاعات موضوع این دستورالعمل، مصداق خودداری از ارائه اطلاعات تشخیص داده شود نیز، اقدامات قانونی این ماده قابل اعمال خواهد بود. ماده ۱۵ـ در صورت تأخیر در ارسال گزارش های مورد درخواست، بانک مرکزی علاوه بر ثبت امتیاز منفی و اعمال محدودیت ها مطابق جدول شماره (۱) پیوست، می تواند حسب مفاد بند (۱) ماده (۲۵) قانون، برای هر اطلاعات درخواستی، مجموع جریمه نقدی را برای مؤسسه اعتباری منظور نماید. تبصره ـ جریمه نقدی یاد شده در ماده فوق بر اساس ضرایب جریمه جدول شماره (2) و واحد جریمه روزانه مندرج در جدول شماره (3) به صورت فصلی محاسبه و پس از طی تشریفات مربوط، به حساب مؤسسه اعتباری منظور خواهد شد. ماده ۱۶ ـ بانک مرکزی می تواند با ملاحظه ی عملکرد مؤسسه اعتباری در ارسال صحیح، کامل و به موقع اطلاعات، اقدامات تشویقی از جمله موارد زیر را به عمل آورد: - لحاظ نمودن امتیاز مثبت در ارزیابی صلاحیت اعضای هیئت مدیره، هیئت عامل و کمیته های حاکمیت شرکتی و همچنینن مدیران ارشد؛ - اعطای عاملیت توسط بانک مرکزی برای انجام برخی عملیات بانکی. جدول شماره 1 ـ محدودیت های قابل اعمال بر اساس سطح کیفیت گزارش گری عنوان الف ب ج د هـ محدودیت در اعطای مجوزهای مربوط به ایجاد شعب جدید þ þ þ þ محدودیت تأیید صلاحیت اعضای هیئت مدیره و هیئت عامل و مدیران ارشد þ þ þ þ محدودیت در رشد ترازنامه þ þ þ þ ارزیابی مجدد صلاحیت اعضای هیئت مدیره و هیئت عامل و مدیران ارشد þ þ þ محدودیت در بهره برداری از سامانه های موجود بانک مرکزی þ þ þ محدودیت در اعطای مجوزهای انتشار و ضمانت گواهی سپرده و اوراق مشارکت þ þ þ محدودیت دراعطای مجوز سرمایه گذاری های مؤسسه اعتباری در چارچوب ضوابط ابلاغی مربوط þ þ þ محدودیت در تأیید مجوز ثبت صورتجلسات مجامع عادی در اداره ثبت شرکت ها þ þ þ محدودیت در اعطای مجوز دسترسی به سامانه های جدید بانک مرکزی þ þ محدودیت در سقف انتشار اوراق گام þ þ بازنگری در مجوز سطوح فعالیت های ارزی þ جدول شماره 2 ـ ضریب جریمه تأخیر در ارسال اطلاعات ردیف جریمه برای ضریب جریمه 1 هر روز تأخیر در دوره تأخیر اول 1 2 هر روز تأخیر در دوره تأخیر دوم 2 3 هر روز تأخیر در دوره تأخیر سوم 3 4 هر روز تأخیر در دوره تأخیر چهارم 4 5 هر روز تأخیر در دوره تأخیر پنجم 5 6 هر روز تأخیر در دوره تأخیر ششم 6 7 هر روز تأخیر در دوره تأخیر هفتم 7 8 هر روز تأخیر در دوره تأخیر هشتم 8 9 هر روز تأخیر در دوره تأخیر نهم 9 10 هر روز تأخیر در دوره تأخیر دهم و بیشتر 10 جدول شماره 3 ـ واحد جریمه روزانه تأخیر در ارسال اطلاعات سهم دارایی* مؤسسه اعتباری از کل دارایی شبکه بانکی (درصد) گروه واحد جریمه روزانه (میلیون ریال) X>10 1 1،000 5 2 500 2 3 250 5/0 4 125 X≤5/0 5 62/5 * مجموع اقلام بالای خط ترازنامه مؤسسه اعتباری براساس صورت های مالی منتهی به سال قبل