آیین نامه نظارت بر تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس با اصلاحات و الحاقات بعدی
مرجع رسمی — 1396/11/26
آیین نامه نظارت بر تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس مصوب 1396,11,26 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقدمه: در حال حاضر آثار ادبی و تاریخی مختلفی در حوزه دفاع مقدس و مقاومت تولید و منتشر می شود که بر اساس مفاد بند (ل) ماده (۹) اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس این نوع تولیدات بای
آیین نامه نظارت بر تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس مصوب 1396,11,26 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقدمه: در حال حاضر آثار ادبی و تاریخی مختلفی در حوزه دفاع مقدس و مقاومت تولید و منتشر می شود که بر اساس مفاد بند (ل) ماده (۹) اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس این نوع تولیدات باید با حقایق جنگ تحمیلی انطباق داشته و از هرگونه تحریف ارزش ها به دور باشد. برای نیل به چنین هدفی نیاز است تا آیین نامه ای به شکل نظام مند، روابط کاری بین بنیاد و کلیه متصدیان تولید آثار ادبی و تاریخی را تعریف نماید. ماده ۱: هدف حفاظت و بهره برداری از آثار و ارزش های دفاع مقدس و مقاومت در حوزه تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی. ماده ۲: منظور ایجاد ساز و کارها و اتخاذ روش های نظارتی نظام مند برای تطبیق محتوای آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت (کتب و محصولات چند رسانه ای) با حقایق جنگ تحمیلی و جلوگیری از تحریف ارزش های دفاع مقدس و مقاومت. ماده ۳: تعاریف و اختصارات ۱ ـ بنیاد: منظور بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس ستاد کل نیروهای مسلح است. ۲ ـ اساسنامه بنیاد: به اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس اطلاق می شود که شامل ۴ فصل، ۱۴ ماده و ۱۱ تبصره است و در تاریخ 22 /12 /1383 به تصویب مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا (مدظله العالی) رسیده است. ۳ ـ سند راهبردی بنیاد: این سند شامل رسالت، اصول و ارزش ها، چشم انداز، محیط شناسی راهبردی، راهبردهای کلان و موضوعات راهبردی است که توسط بنیاد حفظ آثار تهیه و در تاریخ 21 /12 /1393 به تصویب هیئت امنای بنیاد حفظ آثار رسیده است. 4 ـ آثار ادبی دفاع مقدس و مقاومت: شامل کتب و محصولات چند رسانه ای در حوزه ادبیات دفاع مقدس و مقاومت است که موضوعاتی از قبیل زندگی نامه، داستان، رُمان، خاطره، شعر، پژوهشی های ادبی و ... در برمی گیرد. ۵ ـ آثار تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: شامل کتب و محصولات چند رسانه ای در حوزه تاریخ توصیفی دفاع مقدس و مقاومت است. این آثار مشتمل بر آن بخش از فرآیند تاریخ نگاری دفاع مقدس و مقاومت است که بدون ذکر دلایل و علت وقایع و حوادث صرفاً به شرح آنچه رخ داده است می پردازد و از تاریخ تحلیلی متمایز است. ۶ ـ جبهه مقاومت: شامل فرهنگ مقاومت و ادبیات پایداری سایر ملل و نهضت های آزادی بخش برای ترویج فرهنگ ایثار، شهادت و استقامت در برابر استکبار جهانی است. ۷ ـ محصولات چند رسانه ای (مالتی مدیا): اصطلاح چند رسانه ای به ترکیب رسانه های منفرد نظیر صدا، تصویر، متن، پایگاه های اطلاعاتی و جز آن اطلاق می شود که از طریق فن آوری رایانه به صورت محصول واحد بر محملی رقومی (دیجیتال) ذخیره شده و قابل انتشار است. در اینجا کتب و سایر محصولات صوتی و تصویری از قبیل کتب صوتی، گویا و غیره را شامل می شود. ۸ ـ شورای نظارت بر تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: به عنوان بالاترین مرجع سیاست گذاری، هدایت و نظارت کلی بر فرآیند تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت در سطح کشور است که از این پس به آن شورای نظارت گفته می شود. ۹ ـ کارگروه کشوری نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: این کارگروه در تابعیت شورای نظارت و در بنیاد مرکز تشکیل می شود که از این پس به آن کارگروه کشوری نظارت و داوری گفته می شود. ۱۰ ـ کارگروه استانی نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: این کارگروه در تابعیت شورای نظارت بوده و در ادارات کل حفظ آثار استان ها تشکیل می شود و از این پس به آن کارگروه استانی نظارت و داوری گفته می شود. ۱۱ ـ سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس: یکی از سازمان های تخصصی تحت امر بنیاد است که از وظایف آن نظارت بر تولید و انتشار آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت است. ۱۲ ـ ادارات کل حفظ آثار: ادارات کل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان ها که در تابعیت بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس هستند. ۱۳ ـ داور یا داوران: به کارشناس یا کارشناسان واجد شرایط و ذی صلاح گفته می شود که از سوی کارگروه کشوری یا استانی برای نظارت و داوری کتاب و آثار دفاع مقدس و مقاومت انتخاب می شوند. ماده ۴: مستنـدات ۱ ـ فرامین و تدابیر مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا (مدظله العالی)، ۲ ـ بند (ل) ماده (۹) اساسنامه بنیاد، ۳ ـ هدف راهبردی یکم از موضوع راهبردی شماره پنج (۵) سند راهبردی بنیاد. ماده ۵: ترکیب اعضای شورای نظارت ۱ ـ رئیس بنیاد یا جانشین وی (رئیس)، ۲ ـ رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس (دبیر)، ۳ ـ نماینده تام الاختیار قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء (ص)، ۴ ـ نماینده تام الاختیار معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، ۵ ـ نماینده تام الاختیار معاون فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح، ۶ ـ نماینده تام الاختیار ارتش جمهوری اسلامی ایران، ۷ ـ نماینده تام الاختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ۸ ـ نماینده تام الاختیار نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، ۹ ـ نماینده تام الاختیار وزارت جهاد کشاورزی، ۱۰ ـ معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۱ ـ نماینده تام الاختیار مدیریت حوزه های علمیه، ۱۲ ـ رئیس حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳ ـ معاون فرهنگی و امور اجتماعی بنیاد شهید و امور ایثارگران، ۱۴ ـ دو نفر از فرماندهان دوران دفاع مقدس با انتخاب رئیس بنیاد، ۱۵ ـ دو نفر کارشناس خبره در حوزه نشر با پیشنهاد رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و تأیید رئیس بنیاد. ماده ۶: وظایف شورای نظارت ۱ ـ ایجاد ساز و کارهای مناسب برای هماهنگی بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنیاد و کلیه دست اندرکاران حوزه چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت، ۲ ـ سیاست گذاری، هدایت و نظارت کلی بر فرآیند تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت بر اساس ضوابط مصوب، ۳ ـ برنامه ریزی و ایجاد بسترهای مناسب برای همکاری و مشارکت نهادها و سازمان های لشکری و کشوری در اجرای مصوبات شورای نظارت، ۴ ـ بررسی و تصویب طرح ها و برنامه های نظارت، ۵ ـ آسیب شناسی وضع موجود، بررسی مسائل و مشکلات و رفع موانع احتمالی در اجرای این آیین نامه، ۶ ـ تهیه و تدوین اصلاحیه های بعدی این آیین نامه برای تصویب در هیئت امنای بنیاد، ۷ ـ نظارت بر عملکرد کارگروه کشوری و کارگروه های استانی نظارت و داوری، ۸ ـ تهیه و تصویب شرایط و معیارهای انتخاب داوران و معیارهای نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت، ۹ ـ تهیه و تصویب شیوه نامه فرآیند و چرخه انجام نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت در سطح کشور و استان ها. تبصره ۱: تعداد و زمان برگزاری جلسات شورا بنا به ضرورت و تشخیص رئیس شورای نظارت خواهد بود. تبصره ۲: جلسات شورا با حضور نصف به علاوه یک اعضا، رسمی است و تصمیمات آن با موافقت دو سوم اعضای حاضر اتخاذ می شود. ماده ۷: ترکیب اعضای کارگروه کشوری نظارت و داوری ۱ ـ رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس (رئیس)، ۲ ـ رئیس دایره پایش و ممیزی کتب و نشریات دفاع مقدس (دبیر)، ۳ ـ کارشناسان عالی و صاحب نظران سازمان ها و دستگاه های عضو شورای نظارت، ۴ ـ سایر کارشناسان و صاحب نظران حوزه چاپ و نشر کتاب، بنا به نیاز و تشخیص رئیس کارگروه. ماده ۸: وظایف کارگروه کشوری نظارت و داوری ۱ ـ نظارت و داوری؛ آثار ملی و مرجع، تولیدات ادبی و تاریخی وزارتخانه ها، سازمان ها و نیروهای مسلح در مرکز و همچنین آثار تولید شده توسط بنیاد مرکز، ۲ ـ اعلام نهایی موافقت یا مخالفت با چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت، ۳ ـ رسیدگی به اعتراضات دریافتی از مؤلفین و ناشرین، تبصره: مقررات و ضوابط نحوه تجدیدنظر درنتیجه آراء و فرآیند مربوط به آن توسط این کارگروه تهیه و پس از تصویب شورای نظارت توسط رئیس شورا ابلاغ می شود. ۴ ـ تهیه گزارش از وضعیت نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت در مرکز و استان ها به صورت فصلی و ارائه گزارش تحلیلی و آماری در شورای نظارت. تبصره ۱: تعداد و زمان برگزاری جلسات این کارگروه بنا به ضرورت و تشخیص رئیس کارگروه خواهد بود. تبصره ۲: جلسه با حضور نصف بعلاوه یک اعضاء رسمی است و مصوبات آن با رأی نصف بعلاوه یک نفر از حاضرین لازم الاجرا است. ماده ۹: ترکیب اعضای کارگروه استانی نظارت و داوری ۱ ـ مدیرکل حفظ آثار استان (رئیس)، ۲ ـ مدیر ادبیات و تاریخ دفاع مقدس اداره کل حفظ آثار (دبیر)، ۳ ـ نماینده فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در استان، ۴ ـ نماینده فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان، ۵ ـ نماینده فرمانده انتظامی استان، ۶ ـ نماینده اداره کل جهاد کشاورزی استان، ۷ ـ نماینده اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، ۸ ـ نماینده اداره کل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان، ۹ ـ نماینده رئیس حوزه هنری استان، ۱۰ ـ دو نفر از فرماندهان دوران دفاع مقدس با تأیید مدیرکل حفظ آثار استان، ۱۱ ـ یک نفر کارشناس خبره در حوزه نشر با تأیید مدیرکل حفظ آثار استان، ۱۲ ـ نماینده سایر سازمان ها و نهادهای مرتبط به تناسب موضوع جلسات به تشخیص مدیرکل حفظ آثار استان. تبصره ۱: دعوت از نماینده دستگاه یا ناشر ذی نفع برای ارائه توضیحات در جلسه کارگروه بلامانع است. تبصره ۲: تعداد و زمان برگزاری جلسات این کارگروه بنا به ضرورت و تشخیص رئیس کارگروه خواهد بود. تبصره ۳: جلسه با حضور نصف بعلاوه یک اعضاء رسمیت می یابد. مصوبات کارگروه با رأی نصف بعلاوه یک حاضرین لازم الاجرا است. ماده ۱۰: وظایف کارگروه استانی نظارت و داوری ۱ ـ نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت تولید شده در استان، ۲ ـ اعلام نهایی موافقت یا مخالفت با چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، ۳ ـ ارجاع درخواست مؤلفین یا ناشرین نسبت به تجدیدنظر در رأی صادره به کارگروه کشوری، ۴ ـ تهیه گزارش نوبه ای در خصوص آثار داوری شده و ارسال به کارگروه کشوری. ماده ۱۱: معیارها و ضوابط خاص چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت الف ) رعایت انصاف و حقوق دیگران در بیان: ۱ ـ نقش و عملکرد سازمان های حاضر در نبردها، عملیات و سایر فعالیت های مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت، ۲ ـ نقش افراد کلیدی مثل فرماندهان، طراحان و مجریان، ۳ ـ استعداد همه سازمان های درگیر در حوادث ذکرشده، ۴ ـ عملکرد ضعیف همه یگان ها و سازمان های درگیر در حوادث ذکرشده در صورت لزوم. ب ) رعایت انطباق و عدم مغایرت: ۱ ـ با مفاهیم و ارزش های دفاع مقدس و مقاومت (ایثار، جهاد، شهادت و...)، ۲ ـ با رویکردهای دفاع مقدس در جنگ تحمیلی، ۳ ـ نتایج عملیات با نتایج کلان اعلام شده (به استثنای آثار پژوهشی و تحقیقی)، ۴ ـ با بیانات و رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، ۵ ـ با آموزه های دینی در موضوع جهاد و دفاع، ۶ ـ با مضامین قرآن و عترت، ۷ ـ با روش های علمی و متعارف حوزه ادبیات و تاریخ (ذکر منبع، مأخذ و...). ج ) رعایت حدود قانونی: 1 ـ عدم تطهیر گروه های معاند و ضد انقلاب و معدوم، 2 ـ عدم ارائه چهره ای خشن از رزمندگان در برخورد با دشمن و گروه های معاند و ضد انقلاب، 3 ـ عدم بیان خرافات، حوادث جعلی و تحریفات به عنوان واقعیات دفاع مقدس و مقاومت، 4 ـ عدم زیر سؤال بردن پیروزی جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی و دفاع مقدس، 5 ـ عدم برتری طلبی یا تخریب سایر یگان ها و سازمان ها، 6 ـ عدم غلو و بزرگ نمایی در بیان عملکرد فردی، گروهی یا سازمانی و نادیده گرفتن اقدامات و استعدادهای نیروهای خودی و دشمن، 7 ـ عدم تحقیر یا تضعیف فرد، گروه یا سازمان ها و نیروهای مسلح، 8 ـ عدم بهره برداری سیاسی از ناکامی یک عملیات یا نبرد توسط یک سازمان خاص، 9 ـ پرهیز از هرگونه افترا به نیروهای خودی و دشمن، 10 ـ عدم تشکیک در ضرورت ادامه دفاع مقدس در زمان های خاص (مثل ادامه جنگ بعد آزادسازی خرمشهر و ...). ماده ۱۲: دستورات هماهنگی ۱ ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارات کل تابعه می بایست تمام آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت را به بنیاد و ادارات کل تابعه در استان ارسال و پس از اخذ نظر کارشناسی و داوری نسبت به صدور مجوز چاپ و نشر این آثار اقدام نماید. ۲ ـ بنیاد و ادارات کل تابعه موظف اند نتیجه نهایی کارشناسی و داوری را به طور کتبی حداکثر ظرف مدت ۴۵ روز از تاریخ وصول به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارات کل تابعه اعلام نماید؛ در غیر این صورت تأیید شده تلقی می گردد. ۳ ـ کلیه وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها و مؤسسات آموزش عمومی و عالی و ادارات کل و رده های تابعه آن ها می بایست تمام آثار ادبی، تاریخی و آموزشی مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت را قبل از چاپ و انتشار به بنیاد و ادارات کل تابعه در استان ارسال و پس از دریافت مجوز نسبت به چاپ آن ها اقدام نمایند. 4 ـ آثار ادبی و تاریخی و همچنین متون آموزشی دفاع مقدس و مقاومت در خصوص فعالیت ها و عملیات مشترک (ارتش، سپاه، ناجا ...) باید ابتدا توسط بالاترین مرجع ذی صلاح در سازمان های ذی ربط تأیید و سپس جهت دریافت نظر کارشناسی و صدور مجوز چاپ به بنیاد ارسال شود. ۵ ـ کلیه وزارتخانه ها، نهادها و سازمان های کشوری و سازمان های نیروهای مسلح و واحدهای استانی آن ها، موظف اند یک نسخه از آثار ادبی و تاریخی و متون آموزشی مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت خود که تا قبل از ابلاغ این آیین نامه منتشرشده است را در تهران به بنیاد مرکز و در استان ها به ادارات کل حفظ آثار دفاع مقدس ارسال نمایند. ۶ ـ آثار ادبی، تاریخی و متون آموزشی دفاع مقدس و مقاومت که قبل از ابلاغ این آیین نامه منتشرشده اند، برای چاپ مجدد باید مجوز چاپ دریافت نمایند. ۷ ـ آثار ادبی، تاریخی و متون آموزشی دفاع مقدس و مقاومت که طبق مقررات این آیین نامه چاپ و منتشر می شوند، چنانچه در متن و محتوای آن ها تغییری ایجاد شود، یا ناشر آن عوض شود برای تجدید چاپ باید دوباره مجوز چاپ دریافت نمایند. ماده ۱۳: این آیین نامه در ۱۳ ماده و ۸ تبصره در تاریخ 26 /11 /1396 به تصویب هیئت امنای بنیاد رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است. رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و رئیس هیئت امنای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس سرلشکر پاسدار محمد باقری × وضعیت های تنقیحی