ﻣﺼﻮﺑﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﯽ ﻓﻀﺎی ﻣﺠﺎزی در ﺧﺼﻮص ﺻﯿﺎﻧﺖ از ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن در فضای مجازی با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1400/03/17

سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی مصوب 1400,03,17 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقدمه سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، در راستای «تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» مصوب جلسه شماره ۳۵ مورخ ۲۰ /۹ /۱۳۹۵ و «طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات» مصوب جلسه شماره ۶۶ مورخ ۲۵ /۰۶ /۱۳۹۹ و با ه

سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی مصوب 1400,03,17 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقدمه سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، در راستای «تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» مصوب جلسه شماره ۳۵ مورخ ۲۰ /۹ /۱۳۹۵ و «طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات» مصوب جلسه شماره ۶۶ مورخ ۲۵ /۰۶ /۱۳۹۹ و با هدف ارتقاء بهره برداری از فضای مجازی و صیانت از خردسالان، کودکان و نوجوانان تدوین و در جلسات شماره ۶۹ مورخ ۲۸ /۱۱ /۱۳۹۹، شماره ۷۰ مورخ ۲۶ /۱۲ /۱۳۹۹ و شماره ۷۱ مورخ ۱۷ /۰۳ /۱۴۰۰ به تصویب رسید. ماده 1 - تعاریف و اختصارات 1ـ1 ـ صیانت: مجموعه اقدامات ایجابی و سلبی که به منظور ایجاد شرایط مناسب برای استفاده مفید، سالم و تعالی بخش کودکان و نوجوانان از فضای مجازی و مراقبت از آنان در برابر آسیب های ناشی از آن انجام می شود؛ 1ـ2 ـ خردسالان، کودکان و نوجوانان: کلیه افراد کمتر از 18 سال که در قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران قرار دارند و در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش رده بندی سنی می شوند؛ 1ـ3 ـ محیط صیانت شده: زیست بومی [پاورقی 1] بر بستر شبکه ملی اطلاعات که سطح مشخص و تعریف شده از دسترسی به اطلاعات، ارتباطات و خدمات را برحسب سن، جنس و دیگر ویژگی های فرهنگی و اجتماعی خردسال، کودک و نوجوان تامین می کند؛ پاورقی 1 – Ecosystem ماده 2 - هدف فراهم سازی فضای مجازی ویژه خردسالان، کودکان و نوجوانان در چارچوب فرهنگ اسلامی ـ ایرانی برای استفاده مناسب از فضای مجازی و پیشگیری از آسیب های احتمالی آن . ماده 3 - سیاست های کلان 3ـ1 ـ توسعه محیط های صیانت شده بر بستر شبکه ملی اطلاعات ویژه خردسالان، کودکان و نوجوانان با محتوای متنوع و جذاب و قابلیت پاسخ گویی به نیازهای ضروری ارتباطی و محتوایی آن ها؛ 3ـ2 ـ آگاه سازی، هشیار سازی و توانمندسازی اولیاء و مربیان و ایفای نقشِ محوری خانواده در هدایت، حمایت و مراقبت؛ 3ـ3 ـ رده بندی کلیه محتوا و خدمات متناسب با سن، جنسیت و و یژگی های جسمی و فرهنگی و تأمین اطمینان و اعتماد؛ 3ـ4 ـ تشویق، ساماندهی و مشارکت محوری بخش غیردولتی فعال در ارایه محتوا و خدمات سالم، مفید و ایمن ویژه خردسالان، کودکان و نوجوانان و پیشگیری از ارایه محتوا و خدمات مضر به آن ها؛ 3ـ5 ـ تشدید مقابله قضایی و انتظامی کارآمد با بزهکاران، مجرمان و تهدیدکنندگان امنیت خردسالان، کودکان و نوجوانان در فضای مجازی؛ 3ـ6 ـ ارتقای سواد فضای مجازی و مهارت افزایی خردسالان، کودکان و نوجوانان برای استفاده کارآمد و هدفمند از فضای مجازی؛ 3ـ7 ـ مراقبت روانی و اجتماعی از خردسالان، کودکان و نوجوانان در برابر آسیب های ناشی از فضای مجازی به خصوص افراد در معرض خطر و آسیب دیده؛ 3ـ8 ـ ساماندهی و مشارکتِ محوری بخش غیردولتی و استفاده از ظرفیت نوجوانان در تولید و توزیع خدمات و محتوای سالم با ایجاد مشوق های لازم و جلوگیری از انحصار؛ 3ـ9 ـ توسعه همکاری های بین المللی در حوزه فضای مجازی سالم، مفید و ایمن؛ 3ـ10 ـ ایجاد ساز و کار فنی و قانونی سلامت محتوا برای پیشگیری از مخاطرات. ماده 4 - اقدامات کلان و تقسیم کار ملی الف ـ مدیریت و راهبری 4ـ1 ـ مدیریت کلان، راهبری و تدوین الگوی عملیاتی و مقررات عمومی صیانت از خردسالان، کودکان و نوجوانان در فضای مجازی توسط مرکز ملی فضای مجازی از طریق کمیته ای با عضویت نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت آموزش وپرورش، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، قوه قضائیه، نیروی انتظامی ج .ا.ا.، سازمان صدا و سیمای ج .ا.ا.، سازمان تبلیغات اسلامی، مرکز مدیریت حوزه های علمیه، سازمان بسیج مستضعفین، دو نفر از اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی، دو نفر نماینده از بخش خصوصی و از اساتید دانشگاه به انتخاب دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی؛ ب ـ ایجاد محیط صیانت شده 4ـ2 ـ ایجاد زیرساخت و خدمات پایه و پیشران ویژه محیط های صیانت شده مجازی اعم از احراز هویت، امکان دسترسی طبقه بندی شده، امکان نظارت اولیاء [پاورقی 2]، گزارش دهی، خدمات پرداخت و مقررات گذاری برای ترغیب دارندگان پروانه های ارایه خدمات ارتباطی و فناوری اطلاعات به توسعه زیرساخت و خدمات پایه در این محیط توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری نهادها ی ذیربط ظرف مدت شش ماه؛ پاورقی 2 - Parental control تبصره: دارندگان پروانه ارایه خدمات ارتباطی ثابت و سیار می بایست ضمن پیاده سازی محیط (های) مجازی صیانت شده در شبکه خود، دسترسی و توانایی بهره برداری از محتوا و خدمات موجود در این محیط ها را فراهم نمایند. ج ـ توسعه محتوا و خدمات رده بندی شده 4ـ3 ـ تأمین پایداری کسب و کار محتوا و خدمات مورد نیاز در محیط صیانت شده اعم از بررسی و اصلاح قیمت خدمات ارزش افزوده و حق السهم، تخصیص اعتبارات سالیانه به تولیدکنندگان محتوا و خدمات و تشویق و رتبه بندی شرکت های برتر این حوزه توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سیمای ج .ا.ا.؛ 4ـ4 ـ تدوین ضوابط و نصاب های اعتبارسنجی، ممیزی و نشان دارکردن محتوا و خدمات مورد اطمینان، تایید فهرست های سفید و سیاه و ایجاد سامانه نظارت و رده بندی محتوا و خدمات توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همکاری سازمان تبلیغات اسلامی، وزارت آموزش وپرورش و سازمان صدا و سیمای ج .ا.ا.؛ 4ـ5 ـ حمایت از توسعه نرم افزارها و سخت افزارهای بومی مورد نیاز محیط صیانت شده (اعم از جویشگر ایمن، نرم افزارهای نظارت اولیاء و تبلت های دانش آموزی) توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ 4ـ6 ـ ملزم بودن کلیه سکوها و ارایه دهندگان محتوا و خدمات فضای مجازی مرتبط با خردسال، کودک و نوجوان به ارایه در بستر محیط صیانت شده ظرف مدت یک سال؛ 4ـ7 ـ به کارگیری نوجوانان مستعد و خلاق برای توسعه محتوا و خدمات مفید و سازنده، توسط وزارت آموزش و پرورش با همکاری سازمان بسیج مستضعفین، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان صدا و سیمای ج .ا.ا. و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. د - حمایت و مراقبت 4ـ8 ـ توسعه نظام خدمات مشاوره و مددکاری به خانواده ها و راه اندازی خط تماس مشاوره برخط [پاورقی 3] برای کمک به خانواده ها، خردسالان، کودکان و نوجوانان در معرض خطر فضای مجازی به صورت ارزان و در دسترس با محوریت وزارت آموزش و پرورش و مشارکت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (سازمان بهزیستی کشور)، نیروی انتظامی ج .ا.ا.، بخش خصوصی و مشارکت مردمی ظرف مدت شش ماه؛ پاورقی 3 - Helpline 4ـ9 ـ راه اندازی خط تماس اضطراری [پاورقی 4] ویژه جرائم علیه خردسالان، کودکان و نوجوانان در فضای مجازی و دریافت گزارشات به صورت سریع و آسان [پاورقی 5] و در ارتباط با دیگر مراجع و ضابطان ذیصلاح برای مداخله، پیشگیری از وقوع جرم، تعقیب مجرمان و حمایت از افراد آسیب دیده توسط نیروی انتظامی ج .ا.ا. با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (سازمان بهزیستی کشور)، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و بخش غیردولتی ظرف شش ماه؛ پاورقی 4 - Hotline پاورقی 5 - One click away 4ـ10 ـ تقویت «دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان قوه قضائیه» موضوع قانون حمایت از اطفال و نوجوانان و تلاش برای شناسایی، پیشگیری و مقابله با وضعیت های مخاطره آمیز، سوءاستفاده در تبلیغات و جرائم علیه خردسالان، کودکان و نوجوانان و دسترسی به خدمات و محتوای ناهنجار در فضای مجازی با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (سازمان بهزیستی کشور)، نیروی انتظامی ج .ا.ا.، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ 4ـ11 ـ ملزم بودن کلیه سکوها و ارائه دهندگان محتوا و خدمات فضای مجازی به نظارت، صیانت از داده ها، رده بندی و تفکیک محتوا و خدمات ویژه هر رده سنی از خدمات عمومی و در معرض دید قرار ندادن تبلیغات، محتوا و خدمات مضر به این سنین و نیز جلوگیری از افشاء یا بهره برداری غیرمجاز از اطلاعات آنها ظرف مدت یک سال؛ 4ـ12 ـ حمایت، نظارت، تبلیغ و اطلاع رسانی غیرانحصاری کلیه سکوها و ارائه دهندگان محتوا و خدمات فضای مجازی صیانت شده توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت آموزش و پرورش و سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا. در چارچوب مصوبات کمیته موضوع بند 4 ـ 1؛ ه ـ فرهنگ سازی و ارتقای سواد فضای مجازی 4ـ13 ـ اطلاع رسانی، آموزش سواد فضای مجازی و ترویج محتوا و خدمات موجود در محیط مجازی صیانت شده و نحوه استفاده از امکانات تعبیه شده در این محیط توسط سازمان صدا و سیمای ج .ا.ا. و وزارت آموزش و پرورش با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ 4ـ14 ـ تولید، ترویج و عرضه راهنمای اجرایی ـ عملیاتی مراقبت از فرزندان در فضای مجازی ویژه خانواده ها [پاورقی 6] توسط سازمان تبلیغات اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیروی انتظامی ج.ا.ا. و سازمان بسیج مستضعفین در حیطه مسئولیت های قانونی آن ها؛ پاورقی 6 - یک مرجع کاربردی و ساده که حداقل شامل حقوق و مسئولیت های اولیاء و فرزندان در رابطه با فضای مجازی، معرفی انواع کلاهبرداری های اقتصادی و سوءاستفاده های احتمالی از خردسالان، کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، آموزش و توانمندسازی در رابطه با ابعاد مراقبت و شیوه های مناسب مراقبت و معرفی و آموزش به کارگیری نرم افزارهای (داخلی و خارجی) مرتبط با مراقبت خانوادگی. 4ـ15 ـ ترویج و تقویت فرهنگ مسئولیت پذیری نوجوانان و اولیاء آن ها در استفاده از فضای مجازی توسط وزارت آموزش و پرورش با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان صدا و سیمای ج .ا.ا.؛ و ـ تعاملات بین المللی 4ـ16 ـ تعامل مؤثر و هم افزا با کشورها، سرویس دهندگان خارجی و نهادهای بین المللی به منظور رعایت استانداردها و معیارهای جمهوری اسلامی ایران توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری وزارت امور خارجه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و قوه قضاییه؛ 4ـ17 ـ الگودهی و الگوگیری تجارب موفق از طریق شرکت در مجامع، کارگروه ها و برنامه های بین المللی در خصوص صیانت از خردسالان، کودکان و نوجوانان توسط وزارت دادگستری با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیروی انتظامی ج .ا.ا .