بخشنامه بانک سپه در خصوص تسهیلات قرض الحسنه «ودیعه»، «خرید» و «ساخت» مسکن محرومین موضوع بند (ث) تبصره (15) قانون بودجه سال 1404 کل کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1404/09/04

تسهیلات قرض الحسنه «ودیعه» ، «خرید» و «ساخت» مسکن محرومین موضوع بند (ث) تبصره (15) قانون بودجه سال 1404 کل کشور مصوب 1404,09,04 با اصلاحات و الحاقات بعدی با عنایت به مفاد ابلاغیه های شماره 03/322585 مورخ 1403/12/28، شماره 04/36443 مورخ 1404/02/15، شماره 04/108521 مورخ 1404/05/11، شماره 04/126613 مورخ 1404/05/29 و شماره 04/224573 مورخ 1404/09/04 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا،‌ به استناد مصوبه های شماره 4/1404/35 مورخ 1404/01/26، شماره 4/1404/110 مورخ 1404/02/23، شماره 4/1404/169 مورخ 1404/03/05 و شماره 4/1404/332 مورخ 1404/05/19 هیأت محترم مدیره، به آگاهی می رساند؛ در راستای همراهی با سیاست های دولت در اجرای بند (ث) تبصره (15) قانون بودجه سال 1404 کل کشور، با تخصیص اعتبار از محل منابع داخلی برای اعطای تسهیلات قرض الحسنه «ودیعه» ، «خرید» و «ساخت» مسکن محرومین به افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) ، سازمان بهزیستی کشور، خانواده شهدا، جانبازان و رزمندگان معسر،‌ با رعایت ضوابط و مقررات جاری و موارد زیر موافقت شد: 1 – در این دستورالعمل عناوین ذیل به جای عبارت های مربوطه به کار می روند: 1 – 1 – بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ 1 – 2 – قانون: قانون بودجه سال 1404 کل کشور؛ 1 – 3 – بانک عامل: بانک ها یا موسسات اعتباری غیربانکی که به موجب قانون و یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی قرار دارند و توسط بانک مرکزی جهت اجرای احکام مقرر در بند (ث) تبصره (15) قانون بودجه سال 1404 کل کشور، تعیین می گردند. 1 – 4 – متقاضی: افراد فاقد مسکن تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره)،‌ سازمان بهزیستی کشور، خانواده شهداء، جانبازان و رزمندگان معسر که در زمان اخذ تسهیلات، حسب استعلام به عمل آمده از سامانه رفاه ایرانیان در سه دهک اول درآمدی قرار داشته و خود، همسر و افراد تحت تکفل وی، فاقد زمین با کاربری مسکونی، مالکیت کنونی مسکن و تسهیلات جاری در بخش مسکن می باشند. 1 – 5 – تسهیلات: تسهیلات قرض الحسنه مسکن محرومین در سرفصل های ودیعه، خرید یا ساخت مسکن که بنا به درخواست متقاضی برای افراد فاقد مسکن از محل منابع سپرده های قرض الحسنه پس انداز و جاری شبکه بانکی قابل پرداخت می باشد. 2 – سقف تسهیلات اعطایی مشمولین موضوع این دستورالعمل حسب قانون، مبلغ چهار میلیارد (4/000/000/000) ریال می باشد. 3 – کارمزد تسهیلات، حداکثر 4 درصد به صورت سالانه و بازپرداخت این تسهیلات حداکثر 10 سال می باشد. 4 - شرایط متقاضیان دریافت تسهیلات موضوع این دستورالعمل به شرح ذیل می باشد: 4 – 1 – متقاضیان می بایست تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) ، سازمان بهزیستی کشور و ستاد کل نیروهای مسلح (جانبازان و رزمندگان معسر) باشند و اعطای تسهیلات مزبور منوط به معرفی متقاضیان از سوی نهادهای مربوطه می باشد. 4 – 2 – متقاضیان می بایست حسب استعلام برخط از سامانه رفاه ایرانیان در سه دهک اول درآمدی قرار داشته باشند. 4 – 3 – به استناد مفاد ابلاغیه شماره 04/108521 مورخ 1404/05/11 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا، "با توجه به اینکه محدودیت سنی جزء شرایط تسهیلات گیرندگان نمی باشد و در قانون مزبور و سایر قوانین مربوطه نیز به شرط سنی جهت دریافت تسهیلات مذکور اشاره ای نشده، اساسا تعیین محدودیت سنی برای متقاضیان تسهیلات مذکور بلاوجه می باشد و در اعطای این تسهیلات آن چه از منظر مقررات بانکی حائز اهمیت می باشد، رعایت الزامات و ضوابط ناظر بر عقد مزبور در چارچوب قوانین مصوب، دستورالعمل اجرایی، آیین نامه ها و سایر عمومات ناظر در پرداخت این نوع تسهیلات می باشد." 5 – پس از معرفی مشمولین توسط نهادهای ذی ربط، متقاضیان باید با مراجعه به شعب بانک های عامل و ارائه درخواست خود به انضمام معرفی نامه دستگاه ذیربط به بانک عامل، نسبت به تکمیل مدارک و مستندات مربوط به دریافت تسهیلات مذکور، اقدام نمایند. تبصره-نماینده قانونی متقاضیان (اعم از ولی، قیم یا وکیل) با در اختیار داشتن اسناد مثبته سمت خود، می تواند اقدامات لازم برای دریافت تسهیلات موصوف را در چارچوب اختیارات محوله و قوانین و مقررات ذی ربط به عمل آورد. 6 – پس از ارائه درخواست متقاضی، جهت بهره مندی از تسهیلات موضوع این قانون، بانک عامل موظف است قبل از پرداخت تسهیلات نسبت به اخذ استعلام برخط وضعیت دهک درآمدی متقاضیان معرفی شده از وب سرویس شناسایی دهک وسع پایگاه رفاه ایرانیان و همچنین سامانه سمات بانک مرکزی بابت عدم دارا بودن تسهیلات جاری در بخش مسکن شامل تسهیلات ساخت، خرید،‌ جعاله و ودیعه مسکن برای ایشان،‌ همسر و افراد تحت تکفل وی اقدام نماید. تبصره 1 – برقراری و پیاده سازی "سرویس دهک وسع" و ایجاد دسترسی از سوی ادارات متولی در دستور کار می باشد که متعاقبا‌ اطلاع رسانی می شود. تبصره 2 – با عنایت به مفاد ابلاغیه های مختوم به شماره 04/224573 مورخ 1404/09/04 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا، تا زمان برقراری و پیاده سازی "وب سرویس دهک وسع" در بانک متبوع، فهرست واجدین شرایط سراسر کشور متعاقبا از سوی اداره کل سیاست های اعتباری و تسهیلات خرد ابلاغ خواهد شد. 7 – در خصوص عدم بهره مندی متقاضی در زمان اخذ تسهیلات از زمین مسکونی یا واحد مسکونی، بانک های عامل به سامانه جامع طرح های حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی مراجعه و در قسمت "استعلام مالکیت" با درج شماره کد ملی متقاضیان نسبت به استعلام وضعیت مالکیت کنونی مسکونی و زمین با کاربری مسکونی ایشان، همسر و افراد تحت تکفل وی اقدام نمایند. 8 – بانک ها موظفند پس از اعتبارسنجی متقاضیان تسهیلات قرض الحسنه در صورت عدم تکافوی اعتبار آنها،‌ به منظور تامین رکن ضامن از جمله با توثیق حساب یارانه یا سهام عدالت متقاضیان یا بستگان درجه اول از طبقه اول یا تنها دریافت یک فقره سفته و یک نفر ضامن (مصادیق ضامن مطابق با تعاریف مندرج در دستورالعمل اجرایی اعطای تسهیلات خرد ابلاغی طی بخشنامه های منتهی به شماره 04/140285 مورخ 1404/06/16 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا موضوع اطلاعیه شماره 4/1404/419 مورخ 1404/06/24 مدیریت امور اعتباری) نسبت به پرداخت تسهیلات اقدام نمایند. تبصره مهم : وفق مفاد ابلاغیه شماره 03/322585 تاریخ 1403/12/28 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا، در اجرای ماده (7) قانون تامین مالی تولید و زیرساخت ها و حسب بند (ث) تبصره (15) قانون بودجه سال 1404،‌ مسئولیت حسن اجرای بند پیش گفته در خصوص تامین رکن ضامن بر عهده بانک مرکزی ج.ا.ا،‌ مؤسسات اعتباری و تمام مدیران و کارکنان ذیربط می باشد. 9 – مستند و مدارک ذیل جهت پرداخت تسهیلات یاد شده حسب نوع تسهیلات باید از متقاضیان اخذ شود: 1 – تسهیلات ودیعه: لزوم ارائه قرارداد اجاره دارای کد رهگیری. 2 – تسهیلات خرید: لزوم ارائه مبایعه نامه دارای کد رهگیری و اعطاء تسهیلات همزمان با انتقال سند رسمی ملک به نام تسهیلات گیرنده. 3 – تسهیلات ساخت: لزوم ارائه پروانه ساخت معتبر و ارائه اسناد مبین مالکیت عرصه در مواردی که تسهیلات گیرنده، خود مالک عرصه است و ارائه قرارداد مشارکت در ساخت در مواردی که تسهیلات گیرنده مالک عرصه نمی باشد،‌ در صورت اعتبارسنجی متقاضی و تکمیل مدارک و اخذ مستندات متناسب از وی، کل مبلغ تسهیلات در یک مرحله به متقاضی پرداخت خواهد شد. 10 – مواردی که در این دستورالعمل درج نشده است، تابع قوانین و مقررات جاری کشور از جمله قانون بانک مرکزی،‌ قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) و سایر قوانین ، ضوابط و مقررات اجرایی ذی ربط می باشد. 11 – برابر مفاد ماده (2) ابلاغیه شماره 03/59157 مورخ 1403/03/13 اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا . بنا بر اصل پیش بینی شده درماده (4) آیین نامه اعطای تسهیلات بانکی، مسئولیت نظارت بر نحوه مصرف تسهیلات اعطای و اخذ مدارک مثبته مربوط، بر عهده بانک ها می باشد. بدیهی است (به رغم عدم تصریح بند (ث) تبصره (15) قانون بودجه 1404) ، اصل مزبور در خصوص تسهیلات پرداختی موضوع این جزء (اعم از تسهیلات ودیعه، خرید و ساخت مسکن) نیز جاری است. بنابراین مشخصا در مورد تسهیلات ودیعه مسکن، صرف معرفی متقاضی از سوی دستگاه متولی، کفایت نمی نماید. (نافی تکلیف مورد اشاره بانک ها نبوده) و لازم است موضوع (مستأجر بودن) متقاضی، بر مبنای مدارک و مستندات مربوطه (اجاره نامه تنظیمی) برای بانک اعطاء کننده تسهیلات احراز شود. از این رو ارائه تمامی مدارک و مستندات مطابق با شرایط بانک، از سوی متقاضیان الزامی است. 12 – بر اساس مفاد ابلاغیه شماره 03/322585 مورخ 1403/12/28 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا ، این بانک صرفا متولی کارسازی سهمیه اعلامی برای مشمولین معرفی شده کمیته امداد خمینی (ره) ، سازمان بهزیستی کشور، ستاد کل نیروهای مسلح (جانبازان و رزمندگان معسر) است و سهمیه ای برای بنیاد شهید و امور ایثارگران ندارد. تبصره 1 – بر اساس نامه های شماره 900/1404/18856 مورخ 1404/02/15 و شماره 97/041/2517 مورخ 1404/03/03 سازمان بهزیستی کشور، نامه های شماره 04/162985 تاریخ 1404/07/07 و شماره 04/215438 مورخ 1404/08/25 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا منضم به نامه های شماره 2216/1/81/51 مورخ 1404/06/12 و شماره 2216/1/81/76 تاریخ 1404/08/14 و شماره 2216/81/69 مورخ 1404/08/05 ستاد کل نیروهای مسلح، نامه شماره 1/879191 مورخ 1404/06/16 کمیته امداد امام خمینی (ره) ، جدول توزیع سهمیه استانی به پیوست شماره (1)‌ است. تبصره 2 – نمونه امضاء های مجاز برای صدور معرفی نامه های صادره، رأسا از سوی کمیته و امداد امام خمینی (ره) ، سازمان بهزیستی کشور به مدیریت شعب مناطق مرتبط ارائه می شود. تبصره 3 – به استناد نامه های شماره 1/1299262 مورخ 1404/08/21 کمیته امداد امام خمینی و شماره 900/1404/34905 تاریخ 1404/03/13 سازمان بهزیستی، نمونه امضای مجاز برای صدور معرفی نامه های صادره در استان تهران به پیوست شماره (2) است. تبصره 4 – فهرست اسامی و نمونه امضای مجاز کارگروه مسکن رزمندگان معسر نیروهای مسلح، متعاقبا از سوی اداره کل سیاست های اعتباری و تسهیلات خرد ابلاغ می شود. 13 – کدهای تعرفه مرتبط برای ثبت تسهیلات اعطایی در سامانه بانکداری متمرکز (بنکو) به شرح زیر است: شرح کد نوع تسهیلات شرح بخش اقتصادی کد بخش اقتصادی نام نهاد مربوطه نام علت قرض الحسنه حمایتی 104 مسکن محرومین 113 کمیته امداد امام خمینی (ره) ودیعه کمیته امداد 1404 خرید کمیته امداد 1404 ساخت کمیته امداد 1404 سازمان بهزیستی کشور ودیعه بهزیستی 1404 خرید بهزیستی 1404 ساخت بهزیستی 1404 ستاد کل نیروهای مسلح ودیعه ستاد کل نیروها 1404 خرید ستاد کل نیروها 1404 ساخت ستاد کل نیروها 1404 مسئولیت کنترل درج صحیح اطلاعات مربوط در سامانه جامع بانکی امید، بر عهده مسئولین شعب می باشد. 14 – اعتبارسنجی متقاضیان تسهیلات بر اساس ضوابط و مقررات جاری و منطبق با آخرین دستورالعمل های ابلاغی بانک مرکزی ج.ا.ا صورت می پذیرد. بدیهی است فقدان هر گونه تسهیلات غیرجاری، چک برگشتی و تعهدات انجام نشده در شبکه بانکی از الزامات اعطای تسهیلات مذکور است. تبصره 1 – بر اساس مفاد نامه شماره 98/218123 مورخ 98/06/31 مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ج.ا.ا و ماده 14 آیین نامه سنجش اعتبار (تصویب نامه شماره 39151/ت55296 هـ مورخ 1398/04/04 هیئت وزیران (ابلاغی طی اطلاعیه شماره 3/98/393 مورخ 1398/08/19 مدیریت امور اعتباری وقت)، "مؤسسات اعتباری موظف اند به منظور اعطای تسهیلات و ایجاد تعهدات، گزارش اعتباری از شرکت اعتبارسنجی اخذ نمایند. لیکن استفاده از گزارش اعتباری شرکت اعتبارسنجی نافی مسئولیت موسسه اعتباری در بررسی دقیق اهلیت اعتباری متقاضی تسهیلات نخواهد بود." بنابراین اخذ گزارش اعتبارسنجی برای اعطای هرگونه تسهیلات (اعم از عادی و تکلیفی) الزامی است. تبصره 2 – بر اساس تبصره ماده (14) تصویب نامه پیش گفته،‌ موسسات اعتباری موظف اند متناسب با نتایج حاصل از گزارش اعتباری اشخاص طبق ضوابط ابلاغی بانک مرکزی ج.ا.ا، نسبت به اخذ وثایق و تضمین های لازم اقدام نمایند. تبصره 3 – بر اساس مفاد اطلاعیه شماره 3/99/396 مورخ 1399/08/07 اداره کل تسهیلات وقت، پرداخت تسهیلات تکلیفی، بدون در نظر گرفتن رتبه اعتباری اخذ شده از سامانه اعتبارسنجی، مشمول ضوابط و دستورالعمل های مربوطه است. تبصره 4 – اخذ استعلام از سامانه مکنا، علاوه بر سامانه سمات به هنگام اعطای هر گونه تسهیلات، صدور انواع کارت های اعتباری یا ایجاد هر گونه تعهدات، مورد تأکید است.(مفاد اطلاعیه شماره 3/1401/57 مورخ 1401/02/05 مدیریت امور سازمان و برنامه ریزی وقت). 15 – اخذ کارمزدهای مرتبط با اعطای تسهیلات (از جمله اخذ استعلام اعتبارسنجی از شرکت اعتبارسنجی ایران، تهیه گزارش اطلاعات اعتباری و ...) تا زمان پیاده سازی سیستمی، از طریق منوی "سیستم اتوماسیون شعبه – عملیات دریافت و پرداخت"ضروری است. (اطلاعیه شماره 3/1404/378 مورخ ‌1404/05/06) 16 – مذاکره برای جذب منابع و تمرکز مراودات مشمولین معرفی شده و همچنین رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1402/612 مورخ 1402/12/20 اداره کل اعتبارات خرد و اصناف وقت با موضوع فعالسازی خدمات نوین بانکی برای تمامی متقاضیان، با هدف بهره مندی حداکثری از ظرفیت های اعطای تسهیلات موضوع این اطلاعیه، مورد تأکید است. 17 – رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1401/145 مورخ 1401/03/08 اداره کل مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم مبنی بر جایگزینی کد رهگیری نتیجه استعلام از سازمان ثبت احوال به جای اخذ رو گرفت کارت ملی و شناسنامه مشتریان حقیقی ایرانی مورد تأکید است. 18 – بلوکه کردن بخشی از تسهیلات اعطایی به مشتریان در قالب انواع سپرده ها، ممنوع است .(اطلاعیه شماره 2/1400/2141 تاریخ 1400/12/28 اداره کل تسهیلات وقت) 19 – چاپ فرم های کاربردی مورد نیاز در سامانه بانکداری متمرکز (بنکو) از طریق سامانه بخشنامه ها صورت پذیرد. (اطلاعیه شماره 3/1404/167 مورخ 1404/04/07 عضو محترم هیأت عامل و معاون فناوری اطلاعات و بانکداری دیجیتال) 20 – بارگذاری نسخ مربوط به قراردادهای لازم الاجرا برای اعطای تسهیلات یاد شده در سامانه بنکو در دستور کار واحدهای مرتبط قرار دارد و تا زمان تکمیل فرآیند مذکور، شعب پرداخت کننده تسهیلات می بایست از قراردادهای پیوست اطلاعیه شماره 3/1404/223 مورخ 1404/04/21 مدیریت امور حقوقی استفاده نمایند. 21 – رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1402/258 مورخ 1402/05/23 مدیریت امور حقوقی، مبنی بر لزوم تحویل قرارداد و اطلاعات تسهیلات به مشتریان مورد تأکید است. 22 – مدیریت شعب مناطق می بایست نسبت به توزیع عادلانه سهمیه ابلاغی بین شعب تابعه خود اقدام نمایند، به گونه ای که تمامی شعب منطقه با توجه به درجه شعبه،‌ تعداد پرسنل و ... در پرداخت وام قرض الحسنه اعطایی دارای عملکرد قابل قبولی باشند. (اطلاعیه شماره 3/1401/81 مورخ 1401/02/18 اداره کل تسهیلات وقت) 23 – وفق مفاد مصوبه های شماره 4/1402/1224 مورخ 1402/12/05 و شماره 4/1403/199 مورخ 1403/04/02 هیأت محترم مدیره، به منظور مدیریت متوازن مصارف بانک تسهیلات موضوع این اطلاعیه ، حداکثر مهلت پذیرش معرفی نامه و حداکثر مهلت پرداخت تسهیلات موضوع این اطلاعیه، به ترتیب 20 ام اسفند و پایان اسفند ماه سالجاری است. تبصره مهم – با امعان نظر به مفاد ابلاغیه شماره 04/126613 تاریخ 1404/05/29 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا، با توجه به تأخیر در ابلاغ دستورالعمل اجرایی به دلیل اشکالات سیستمی و تخصیص اعتبار جداگانه برای اعطای تسهیلات موضوع این اطلاعیه، تسریع و تسهیل در اعطای تسهیلات مذکور و همچنین پرهیز از تخصیص اعتبار به شعب زیرمجموعه به صورت مرحله ای، مورد تأکید است. 24 – هر گونه تغییر در سقف فردی، مدت بازپرداخت و سایر شرایط اعطای تسهیلات صرفا از طریق اداره کل سیاست های اعتباری و تسهیلات خرد اعلام می شود. 25 – رعایت سایر ضوابط و مقررات اعتباری جاری برای اعطای تسهیلات مذکور الزامی است. خواهشمند است دستور فرمایید مراتب را به کلیه واحدهای تحت پوشش ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت نمایند . مدیریت امور اعتباری اداره کل سیاست های اعتباری و تسهیلات خرد مجتبی جمشید پور– عزیز شبرنگ گیلاندهی