برنامه جامع مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی

شماره: 241457 /60 تاریخ: 20 /11 /1393 معاونان محترم وزیر مدیران کل محترم ستادی مدیران عامل و رؤسای محترم سازمان‏ ها، شرکت ‏ها و موسسات وابسته رؤسای محترم سازمان ‏های صنعت، معدن و تجارت استان‏ها موضوع: برنامه جامع مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی (HSEE – Master plan) با سلام به منظور ایجاد هم ‏افزایی و همگرایی در اجراء و نظارت بر برنامه‏ های مدیریت ریسک و مخاطرات HSEE و همچنین ساماندهی فعالیت ‏ها در بخش ‏های مختلف واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری وزارت متبوع، مقتضی است ترتیبی اتخاذ نمایید تا مبانی و محورهای مندرج در طرح جامع HSEE (پیوست)، منطبق با چشم انداز و خط مشی ابلاغی وزارتخانه در حوزه تصدی جنابعالی با دقت و نظارت کامل مورد اجراء قرار گیرد. بدیهی است مسئولیت حسن اجراء و نظارت بر شیوه پیاده سازی الزامات این دستورالعمل بر عهده کلیه معاونان، مدیران ستادی، رؤسای سازمان‏ های تابعه و سازمان‏ های استانی می ‏باشد. محمد رضا نعمت زاده برنامه جامع مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی Health, Safety, Environment and Energy (HSEE) Master Plan شماره:1008 عنوان برنامه جامع مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی شماره دستورالعمل:1008 واحد مسئول: دفتر امور بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی واحد همکاری: کلیه واحدهای حوزه ستادی تاریخ تصویب: 20 /10 /1393 شماره تماس: 88897613 حوزه کاربرد: بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی تصویب کننده: مقام عالی وزارت پیوست: دارد مدت اعتبار دستورالعمل: 3 سال تاریخ تجدید نظر: فهرست عنوان صفحه 1 - مقدمه 4 2 – تعاریف و اصطلاحات 4 3 – هدف از تدوین برنامه 5 3 – 1 – هدف کلی 5 3 – 2 – اهداف خرد 5 4 – اسناد راهبردی و بالادستی 6 5 – دامنه شمول 6 6 – موقعیت جغرافیایی و محدوده فعالیتهای HSEE ستاد، سازمان های تابعه و وابسته 6 7 – ساختار تشکیلاتی، شیوه انتصابات و ارتباطات 7 نحوه ارتباط سازمان های تابعه و وابسته در "برنامه جامع مدیریت HSEE 8 8 – وظایف و مسئولیتها 9 8 – 1 – وظایف امور HSEE در ستاد، سازمان های تابعه و وابسته 9 8 – 2 – تدوین شناسنامه HSEE 11 8 – 3 – ارزیابی، پایش عملکرد، نظارت بر حسن اجرای برنامه HSEE واحدهای صنعتی و معدنی 11 8 – 4 – وظایف امور HSEE پیمانکاران 11 8 – 5 – گزارش دهی 11 9 – اقدامات انظباطی 12 10 – دستورالعمل 12 11 – پیوست 13 1 – مقدمه در راستای ضرورت یکپارچگی در اقدامات و به‌ منظور پرهیز از هرگونه پراکنده‌ کاری و با توجه به لزوم پیشگیری از بروز ضایعات و تلفات در مبدأ و گام نهادن در جهت ارتقاء بهره‌ وری مدیریت صنعت، معدن و تجارت در سطح کشور و تسری رویکرد مدیریت نوین و تحول در نظام سلامت کارکنان با دیدگاه فرآیند گرا برنامه جامع مدیریت HSEE تدوین می ‌گردد. با توجه به محوریت انسان در مقوله توسعه پایدار و همچنین نیاز به تدوین الزامات، استانداردها، دستورالعمل ‌ها و ضوابط حوزه HSEE در فعالیت ‌های امکان ‌سنجی، برنامه ‌ریزی و اجرای هر طرح یا پروژه، بهره ‌گیری از مزایای الزامات هر یک از مباحث مذکور در قالب یک سیستم منسجم بدیهی و البته معیار عملکرد صحیح و تعالی سازمان می ‌باشد. ایجاد بستر قانونی لازم جهت استقرار رویکرد سیستم مدیریت HSEE و رفع خلأهای موجود و نیز ایجاد هماهنگی در سیاست‌ های کلیه قسمت‌ های وزارت، سازمان ‌هایی استانی و تابعه و همچنین دیگر مجموعه‌ های وابسته لزوم وجود یک برنامه جامع به‌ عنوان زبان مشترک HSEE به‌ منظور آشنایی با نحوه ارتباطات درون و برون ‌سازمانی و الزام در عملکرد مناسب برنامه ‌های درون و برون ‌سازمانی و هم ‌محور نمودن طرح ‌های استراتژیک سازمان‌ ها با مأموریت متفاوت ولی خط‌ مشی واحد، ضروری به نظر می ‌رسد. 2 - تعاریف و اصطلاحات وزارت: وزارت صنعت، معدن و تجارت دفتر امور HSEE: دفتر امور بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی وزارت صنعت، معدن و تجارت امور HSEE: تشکیلات مرتبط امور بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی در سازمان ‌های تابعه و وابسته و بخش صنعت، معدن و تجارت بخش صنعت، معدن و تجارت: تمامی واحدهای که در امور مرتبط با صنایع (اعم از کوچک، متوسط و بزرگ)، تولیدکنندگان، معدن کاران، اصناف، اتحادیه‌ ها و واحدهای صنفی، تجار، واردکنندگان با مجوز وزارت صنعت، معدن و تجارت و در راستای وظایف وزارتخانه مذکور مشغول به فعالیت می ‌باشند. ستاد: کلیه واحدهای ستادی وزارت صنعت، معدن و تجارت شامل مجموعه معاونت ‌ها، مراکز، دفاتر و ادارات کل مستقل سازمان تابعه: کلیه سازمان ‌های صنعت، معدن و تجارت استان‌ ها سازمان وابسته: کلیه سازمان‌ ها، شرکت‌ ها، مؤسسات، صندوق ‌ها و دستگاه ‌های وابسته که به ‌موجب قانون یا بر اساس اساسنامه مصوب زیرمجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت محسوب می ‌گردند. تذکر: سازمان صنعت، معدن و تجارت جنوب استان کرمان نیز در گروه تابعه قرار می‌ گیرد. برنامه جامع مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی HSEE: راهنمای جامعی است که در آن نحوه همکاری، وظایف و مسئولیت ‌های سازمان‌ های تابعه و وابسته در جهت هم‌ افزایی و کاهش مخاطرات موجود در واحدهای صنعتی و معدنی جهت نیل به اهداف عالی وزارت‌ تدوین ‌شده است. شناسنامه HSEE سازمان: سندی است که دربرگیرنده کلیه اطلاعات کیفی و کمی وضعیت شاخص‌ ها در چهار حوزه بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی برای سازمان ‌های تابعه یا وابسته به وزارت می‌ باشد. شرایط احراز: شرایط علمی - تجربی لازم برای هر فرد جهت تصدی ‌گری پست موردنظر بر اساس ضوابط تشکیلاتی ابلاغی وزارت شورای عالی HSEE :عالی ‌ترین مرجع سیاست‌ گذاری، برنامه ‌ریزی، سازمان ‌دهی، نظارت و ارزیابی فعالیت ‌های مرتبط با روند اجرایی سیستم مدیریت HSEE در وزارت می ‌باشد که اعضا و ساختار آن منطبق با اساسنامه ابلاغ خواهد شد. کمیته ‌های تخصصی HSEE: این کمیته ‌ها بر طبق اساس ‌نامه مصوب ابلاغی در هر یک از حوزه‌ های چهارگانه بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی تشکیل می‌ شوند و برحسب تعدد موضوعات تحت پوشش، هر کدام می ‌توانند تا چندین زیر کمیته ‌1 داشته باشند. پیمانکار: شخص حقیقی یا حقوقی است که یک ‌طرف امضاء کننده پیمان است (طرف دیگر پیمان، کارفرما است) و اجرای موضوع پیمان را بر اساس اسناد و مدارک پیمان، به عهده گرفته است. نمایندگان و جانشین ‌های قانونی پیمانکار، در حکم پیمانکار می ‌باشند. شاخص‌های عملکردی کلیدی 2 (KPI): به‌ عنوان یکی از ابزارهای ارزیابی و آنالیز عملکرد سیستم با توجه به فرآیند، ساختار و نحوه استقرار در هر یک از حوزه‌ های چهارگانه بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی تعریف می ‌گردند. 3 - هدف از تدوین برنامه 3 – 1 - هدف کلی هدف این برنامه ایجاد هماهنگی، هم ‌افزایی و رویکرد سیستماتیک در اجرا و نظارت بر برنامه ‌های امور بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان‌ های تابعه و وابسته در راستای بهبود و ارتقای وضع موجود می ‌باشد. 2 – 3 - اهداف خرد √ - تعهد و الزام عملی و عینی به خط ‌مشی HSEE در سازمان‌ های تابعه و وابسته به وزارت √ - رعایت اصل همگرایی مبتنی بر هم‌ افزایی پتانسیل‌ های بالقوه در حوزه HSEE وزارت √ - ایجاد بستر مناسب جهت استقرار نظام جامع مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی √ - ارتقاء کمی و کیفی شاخص ‌های عملکردی HSEE در بخش صنعت ،معدن و تجارت √ - تسریع در الزامات HSEE در فرآیندهای تولید با رویکرد ارتقاء بهره ‌وری √ - استقرار شبکه نرم‌ افزاری یکپارچه HSEE در سطوح سازمان ‌های تابعه و وابسته به ‌منظور تسریع در سازمان‌ دهی، گزارش ‌گیری از عملکرد دوره ‌ای و منظم √ - حمایت از اجرای الزامات قانونی در جهت تسهیل و حمایت از فرآیندهای HSEE √ - ایجاد تعامل مستمر بین دفاتر و گروه ‌های امور HSEE وزارت، سازمان‌ های تابعه و وابسته به وزارت √ - الگوبرداری 3 از سازمان‌ ها، شرکت ‌ها، مؤسسات با فعالیت و مأموریت مشابه 4 - اسناد راهبردی و بالادستی • - قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصل 29 و اصل 50 قانون اساسی) • - سند چشم‌ انداز 1404 (سند ملی محیط‌ زیست جمهوری اسلامی ایران - بند 4 سند چشم‌ انداز 1404) • - سیاست ‌های ابلاغی مقام معظم رهبری "مدظله ‌العالی" (بند 19 سیاست ‌های کلی نظام - بند های 1، 2، 3، 4 و 6 سیاست‌ های کلی سلامت) • - برنامه‌ های 5 ساله توسعه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور (مواد 109 و مواد 192 - 193) • - مجموعه قوانین و مقررات ملی در حوزه‌ های بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی (فصل چهارم قانون کار، مجموعه قانون معدن، آیین ‌نامه ایمنی در معادن، آیین ‌نامه ‌های حفاظت و بهداشت‌ کار، مجموع مقررات و آیین ‌نامه ‌های بهداشت ‌کار، مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط‌ زیست ایران، قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی و استانداردهای مرتبط چهار حوزه) • - تفاهم ‌نامه‌ ها و پروتکل‌ های مصوب ملی و بین ‌المللی • - مصوبات شورای عالی HSEE 5 - دامنه شمول دامنه شمول این برنامه در سطح ستاد، سازمان ‌های تابعه، وابسته و بخش صنعت، معدن و تجارت با توجه به مسئولیت‌ ها و اختیارات تعریف ‌شده لازم‌ الاجرا می ‌باشد. 6 - موقعیت جغرافیایی و محدوده فعالیت ‌های HSEE ستاد، سازمان‌ های تابعه و وابسته • - محدوده فعالیت HSEE سازمان‌ های تابعه، کلیه واحدهای صنعتی و معدنی دارای مجوز از سازمان صنعت، معدن و تجارت استان‌ ها تحت پوشش محدوده جغرافیایی سازمان تابعه می ‌باشد. • - محدوده فعالیت امور HSEE سازمان ‌های وابسته، کلیه واحدهای صنعتی و معدنی و تجاری تحت پوشش در سطح کشور می ‌باشند، اما وظیفه نظارت و همکاری از سازمان ‌های تابعه ساقط نمی ‌گردد. • - در معادن و صنایعی که زیر نظر سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و یا صنایعی که زیر نظر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) فعالیت می ‌نمایند، سازمان متبوع موظف به پاسخ‌ گویی مسائل مرتبط با HSEE می ‌باشد، اما وظیفه نظارت و همکاری از سازمان ‌های تابعه ساقط نمی ‌گردد. • - مسئولیت کلیه امور مرتبط با HSEE در شرکت شهرک‌ های صنعتی استانی (ستاد شهرک، واحدهای صنعتی واقع در شهرک، شرکت خدماتی و محوطه شهرک) و نواحی صنعتی بر عهده سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران می‌ باشد، اما وظیفه نظارت و همکاری از سازمان ‌های تابعه ساقط نمی ‌گردد. تبصره 1: در مواقع بحران و اضطرار 4 این برنامه از ساختار و قوانین استانی (استانداری ‌ها) پیروی خواهد کرد. تبصره 2: برنامه زمانی اجرای این طرح در سطح اتحادیه‌ ها و اصناف متعاقباً ابلاغ خواهد شد. 7 - ساختار تشکیلاتی، شیوه انتصابات و ارتباطات • - مسئول امور HSEE سازمان‌ های وابسته، توسط بالاترین مقام آن سازمان با لحاظ توان حرفه ‌ای و شرایط احراز پیشنهاد و پس از تایید دفترHSEE وزارت طی حکمی از سوی آن مقام منصوب می ‌شود. • - مسئول امور HSEE در سازمان‌ های تابعه، توسط بالاترین مقام آن سازمان با لحاظ توان حرفه ‌ای و شرایط احراز پیشنهاد و پس از تایید دفتر HSEE وزارت طی حکمی از سوی آن مقام منصوب می ‌شود • - مسئول امور HSEEسازمان ‌های تابعه و وابسته تحت نظر مستقیم بالاترین مقام مربوطه بوده و مسئولیت هماهنگی و نظارت بر اجرای کلیه قوانین و دستورالعمل‌ های HSEE در حوزه مسئولیت آن سازمان مربوطه را دارا می‌ باشد 8 - وظایف و مسئولیت ‌ها 8 – 1 - وظایف امور HSEE در ستاد، سازمان‌ های تابعه و وابسته • - مسئولیت امور اجرایی فعالیت ‌ها و شاخص ‌های HSEE در ستاد بر عهده کلیه معاونت ‌های حوزه ستادی می‌ باشد که از طرف دفتر HSEE وزارت ابلاغ می ‌گردد. • - مسئولیت نظارت پایش و کنترل بر حسن اجرای کلیه امور اجرایی در ستاد، سازمان ‌های تابعه و وابسته بر عهده دفتر HSEE وزارت می ‌باشد. • - سازمان‌ های تابعه و وابسته و شرکت‌ های تحت پوشش موظف ‌اند، فعالیت‌ های ستادی و اجرایی امور HSEE خود را منطبق با خط ‌مشی و برنامه ‌های راهبردی دفتر HSEE وزارت انجام دهند. • - ستاد، سازمان ‌های تابعه و وابسته و شرکت‌ های تحت پوشش موظف به رعایت و اجرای مصوبات، آئین ‌نامه‌ ها و دستورالعمل ‌های ملی مرتبط با حوزه‌ های بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی در سازمان ‌های مربوطه می ‌باشند. • - سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند کمیته‌ های تخصصی HSEE مربوطه را زیر نظر بالاترین مقام سازمان تشکیل دهند. ساختار، شرح وظایف و مأموریت کمیته‌ های تخصصی HSEE سازمان‌ های تابعه و وابسته، در قالب دستورالعمل تشکیل کمیته ‌های تخصصی از طرف دفتر HSEE ابلاغ می ‌شود. • - سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند، با همکاری امور HSEE بر اساس سیاست‌ های ابلاغ ‌شده وزارت، نسبت به ایجاد، توسعه و استقرار نظام مدیریت HSEE ، تهیه و تدوین برنامه عملیاتی سالانه در حیطه نظارتی خود اقدام نمایند. • - سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند، با همکاری امور HSEE بر اساس سیاست‌ های ابلاغ‌ شده وزارت، نسبت به شناسایی کانون ‌های خطر در واحدهای صنعتی و معدنی تحت پوشش اقدام نموده و جهت رفع مخاطرات برنامه اجرایی تدوین و اجرا نمایند. • - مسئولیت کلیه امور مرتبط با HSEE واحدهای صنعتی و معدنی دارای مجوز از سازمان صنعت، معدن و تجارت استان‌ ها به‌ استثنای واحدهای تحت پوشش سازمان صنایع کوچک و شهرک‌ های صنعتی ایران، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، با سازمان‌ های تابعه می ‌باشد. • - سازمان ‌های تابعه برحسب مورد موظف به همکاری و مشارکت در برنامه‌ های بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی استانی مرتبط با واحدهای صنعتی و معدنی تحت پوشش می ‌باشند (همانند بحران، وقایع و رخدادهای بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی) • - امور HSEE سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند، حسب مورد پیش ‌نویس طرح ‌ها، راهنماها، روش‌ های اجرایی و دستورالعمل ‌های را در راستای خط ‌مشی HSEE تهیه و پس از هماهنگی دفتر امور HSEE وزارت و تائید بالاترین مقام سازمان مربوطه، اجرا نمایند. • - امور HSEE سازمان ‌های تابعه و وابسته، موظف به تشکیل نشست‌ های تخصصی در راستای بررسی موضوعات تخصصی HSEE در صورت رخداد وقایع و حوادث و بررسی آن‌ ها به ‌منظور شناسایی علل اصلی بروز حادثه و پیشگیری از اتفاقات مشابه در سطح استان می ‌باشند. (دستورالعمل گزارش دهی حوادث) • - به ‌منظور ارتقاء فرهنگ HSEE ، سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند نسبت به اطلاع‌ رسانی لازم در خصوص مسائل مرتبط با بهداشت، ایمنی، محیط‌زیست و انرژی مطابق دستورالعمل مربوطه اقدام نمایند. • - امور HSEE سازمان‌ های تابعه و وابسته موظف به ثبت و نگهداری کلیه سوابق مرتبط با HSEE واحدهای صنعتی و معدنی تحت پوشش می ‌باشند. • - امور HSEE سازمان‌ های تابعه و وابسته موظف ‌اند برحسب نیاز اقدام به بازرسی یا ممیزی واحدهای صنعتی و معدنی نمایند. • - واحدهای ستادی وزارت جهت شناسایی و مدیریت ریسک‌ های شغلی، زیست ‌محیطی، ایمنی فرآیند و مدیریت انرژی منطبق با برنامه جامع مدیریت HSEE همکاری و اقدام نماید. • - واحد حراست سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف به انجام اقدامات لازم جهت صدور کارت کارشناسان و بازرسین ویژه HSEE حسب دستور بالاترین مقام سازمان می‌ باشند. تبصره: شرح وظایف امور HSEE سازمان‌ های تابعه و وابسته که در پیوست این برنامه آمده است، توسط دفتر HSEE وزارت تدوین و از طریق مرکز نوسازی و تحول اداری به کلیه سازمان ‌های متبوع ابلاغ‌ می گردد. 8 – 2 - تدوین شناسنامه HSEE سازمان‌ های تابعه و وابسته موظف‌ اند از طریق امور HSEE ، در تدوین، بازنگری و تکمیل شناسنامه HSEE سازمان‌ های مربوطه اقدام و در چارچوب گزارش ‌های منظم نسبت به موضوعات مطروحه اقدام نمایند. 8 – 3 - ارزیابی، پایش عملکرد، نظارت بر حسن اجرای برنامه HSEE واحدهای صنعتی و معدنی • - سازمان ‌های تابعه و وابسته در راستای پیشرفت برنامه ‌ها و تحقق اهداف مرتبط با بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی واحدهای صنعتی و معدنی، وظیفه اجرای ارزیابی و پایش های مستمر و دوره ‌ای را مطابق دستورالعمل مربوطه بر عهده‌ دارند. • - سازمان‌ های تابعه و وابسته موظف ‌اند به‌ منظور نظارت بر واحدهای صنعتی و معدنی تحت پوشش، شیوه‌ نامه نظارت بر حسن اجرای برنامه ‌ها در هر یک از حوزه‌ های چهارگانه بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی مطابق با سیاست ‌های کل دفتر امور HSEE وزارت تهیه و مطابق برنامه زمانی تعریف ‌شده به آن عمل نمایند. • - امور HSEE سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند نسبت به تعریف شاخص ‌های مورد نیاز حوزه‌ های چهارگانه بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی باهدف ارزیابی و آنالیز عملکرد واحدهای تحت پوشش خود اقدام نمایند. • - امور HSEE سازمان ‌های تابعه و وابسته موظف ‌اند به ‌منظور نظارت بر عملکرد سیستم مدیریت HSEE گزارش عملکرد واحدهای صنعتی و معدنی خود را بر اساس شاخص‌ ها ابلاغی به دفتر HSEE وزارت مطابق برنامه زمانی دستورالعمل ارائه نمایند. 8 – 4 - وظایف امور HSEE پیمانکاران • - کارفرمایان موظف ‌اند در مناقصات انتخاب پیمانکار ملاحظات بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی را در شرایط احراز مدنظر قرار دهند و در قرارداد آن‌ ها کلیه الزامات HSEE و ضمانت ‌های اجرایی را مطابق دستورالعمل مربوطه لحاظ نمایند. • - پیمانکاران و شرکت ‌های طرف قرارداد قبل از عقد قرارداد موظف ‌اند طرح بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی طرح (5. HSEE) خود را مطابق دستورالعمل تهیه و تحویل نمایند. لازم به ذکر است طرح HSEE همراه با الزامات HSEE مصوب وزارت جز لاینفک قرارداد پیمانکار می‌ باشد. 8 – 5 - گزارش دهی ستاد، سازمان ‌های تابعه و وابسته وزارت و بخش صنعت، معدن و تجارت موظف به ارائه اطلاعات مدون در قالب گزارش ‌هایی منطبق با دستورالعمل مربوطه می ‌باشد. 9 - اقدامات انضباطی درصورتی‌ که در هر یک از حوزه‌ های چهارگانه سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی تخلفاتی در بخش‌ های مختلف کارفرما، پیمانکار و واحدهای صنعتی و معدنی صورت پذیرد، مطابق قوانین، مقررات، مصوبات و دستورالعمل ‌ها و مراجع قانونی ذیصلاح عمل خواهد شد. 10 - دستورالعمل‌ ها • - تهیه، تدوین و ابلاغ دستورالعمل‌ های لازم بر اساس برنامه‌ ستادی - عملیاتی و نقشه راه HSEE وزارت 6، با پشتیبانی و حمایت دفتر HSEE انجام می ‌پذیرد. • - دستورالعمل‌ هایی که به ‌طور ویژه در فرآیندهای صنعتی و معدنی مورد استفاده قرار می‌ گیرد و در لیست برنامه‌ های سالیانه دفتر HSEE وزارت نباشد، با مشارکت و نظارت امور HSEE سازمان‌ های تابعه و وابسته با نظارت و تأیید دفتر HSEE ستاد وزارت تهیه می‌ شوند. • - بازنگری، به ‌روزرسانی، ارتقاء کمی و کیفی دستورالعمل ‌های عمومی و تخصصی زیر نظر شورای عالی HSEE و با همکاری کمیته‌ های تخصصی استانی و تابعه هر 3 سال یک ‌بار انجام خواهد شد. • - دستورالعمل ‌ها به دو گروه کلی تقسیم‌ بندی می ‌شوند: 10 – 1 – دستورالعمل ‌ها عمومی دستورالعمل‌ های عمومی بین حوزه‌ های چهارگانه بهداشت، ایمنی، محیط‌ زیست و انرژی مشترک می ‌باشد که عبارت ‌اند از دستورالعمل‌ های: 10 – 1 – 1 - ارسال گزارش حوادث بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی 10 – 1 – 2 - بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی پیمانکاران 10 – 1 – 3 - تشکیل کمیته‌ های تخصصی HSEE سازمان ‌های تابعه و وابسته 10 – 1 – 4 - گزارش دهی 10 – 1 – 5 - فرآیند اطلاع ‌رسانی مؤثر (قوانین، مصوبات، سیاست‌ ها و برنامه‌ ها و ...) 10 – 1 –6 - نحوه نظارت، ارزیابی و ممیزی 10 – 1 – 7 - پایش عملکرد 10 – 1 – 8 - اقدامات انضباطی 10 – 1 – 9 - تهیه شناسنامه HSEE 10 – 1 – 10 - معیارها و شاخص‌ های عملکردی مبتنی بر آموزش 10 – 1 – 11 - مدیریت بحران و پاسخ در شرایط اضطراری (Crisis Management, Emergency Response Plan) 10 – 2 – دستورالعمل ‌ها تخصصی این دستورالعمل ‌ها در رابطه با هر یک از حوزه‌ های تخصصی بهداشت، ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی تعریف می‌ گردند. 11 - پیوست 11 – 1 - شرح وظایف سازمان ‌های تابعه و وابسته در امور HSEE 11 – 2 - شرایط احراز انتصاب و توان حرفه‌ ای سازمان‌ های تابعه و وابسته در امور HSEE آدرس سامانه مورد استفاده: http://www.mimt.gov.ir/index.php?module = web_directory&wd_id = 15724 اصغر مصاحب نیا – رییس مرکز نوسازی و تحول اداری پیشنهاد دهنده – رسول یار احمدی – مدیر کل دفتر امور بهداشت ایمنی، محیط زیست و انرژی تصویب کننده – محمد رضا نعمت زاده – وزیر صنعت، معدن و تجارت پیوست 1: شرح وظایف سازمان‌ های تابعه و وابسته در امور HSEE الف - شرح وظایف سیستم مدیریت یکپارچه HSEE 1 - طرح ریزی برنامه های عملیاتی – ستادی HSEE سالانه – سه ساله – پنج ساله با توجه به خط مشی وزارت. 2 - بازبینی برنامه های عملیاتی – ستادی HSEE استان و هماهنگی لازم با ستاد HSEE وزارت. 3 - اجرای محورهای عملیاتی – ستادی HSEE – Master Plan در سازمان. 4 - نظارت بر محورهای چهارگانه HSEE درسطح ستاد سازمان. 5 - همکاری در تدوین و ارائه گزارشات دوره ای HSEE منظم به ستاد وزارت. 6 - ایجاد فرایند بین بخشی امور HSEE شرکتها و پیمانکاران با HSEE سازمان. 7 - بسترسازی همکاری HSEE سازمان با دستگاههای مرتبط در دانشگاه ، اداره محیط زیست و اداره کار. 8 - نظارت بر تدوین و ارائه HSEE – Plan شرکتها و واحدهای صنعتی – تولیدی جهت ابلاغ توسط بالاترین مقام سازمان. 9 - ایجاد هم گرائی لازم بین ساختار و محتوای عملکرد Master Plan وزارت با سازمان . 10 – پاسخگویی به نیازهای مدیریتی و اجرای سیستم مدیریت HSEE در راستای ارتقاء وضعیت موجود ب) شرح وظایف بخش بهداشت 1 – برنامه ‌ریزی و تدوین برنامه ‌های عملیاتی سالانه، سه‌ ساله و پنج‌ ساله در حوزه بهداشت. 2 – برنامه ‌ریزی به منظور جلب مشارکت واحدها در کمیته‌ های تخصصی بهداشت . 3 - سیاست‌ گذاری، نیازسنجی و اولویت‌ بندی نیازهای آموزشی حوزه بهداشت در سطح سازمان و واحدهای صنعتی - معدنی تحت پوشش و هدایت و نظارت بر اجرای برنامه ‌های آموزشی حوزه بهداشت . 4 - برنامه ریزی به منظور جلب مشارکت واحدهای صنعتی و معدنی در تکمیل شناسنامه های شغلی و تکمیل بانک اطلاعاتی مربوط به شناسنامه مشاغل و واحد های صنعتی – معدنی در پورتال HSEE وزارت. 5 - شناسایی، ارزیابی و اولویت ‌بندی چالش ‌ها بهداشتی در حوزه ‌های مختلف صنعتی، معدنی و تجاری و ارائه راهکارها و پیشنهادت کنترلی. 6 - ارزیابی، ممیزی و تعیین میزان بهبود مستمر (C.I) در حوزه های بهداشتی. 7 - مشارکت موثر سمینارها، کارگاه ‌ها و نمایشگاه های مرتبط با بهداشت به منظور افزایش بهره ‌وری نیروی انسانی مرتبط. 8 - شناسایی، اولویت ‌بندی و معرفی نیازهای تحقیقاتی حوزه بهداشتی و اعمال آن در برنامه عملیاتی سازمان. 9 – بهره ‌گیری از متخصصین و کارشناسان دانشگاهی و مراکز تحقیقاتی در برگزاری کمیته ‌های تخصصی ایمنی، برنامه‌ های آموزشی و اقدامات کنترلی و اصلاحی. 10 - همکاری با سایر گروه ‌های ایمنی، محیط ‌زیست و انرژی جهت پیشبرد اهداف HSEE در سطح سازمان 11 - نظارت فنی بر اجرای قوانین، مقررات، ضوابط، آیین ‌نامه ‌ها و دستورالعمل ‌های بهداشتی ملی و بین ‌المللی در واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری تحت پوشش. 12 - نظارت بر حسن اجرای دستورالعمل ‌ها و الزامات بهداشتی در قراردادهای پیمانکاری واحدهای صنعتی و معدنی تحت پوشش . 13 - نظارت بر حسن اجرای سایر دستورالعمل‌ های دفتر HSEE وزارت، ارائه گزارش عملکرد مطابق برنامه زمان ‌بندی و انجام سایر امور محوله . 14 - نظارت بر اجرای دستورالعمل های حوزه تغذیه کیفیت و کمیت مواد اولیه و کالری غذاهای سرو شده در سازمان. ج) شرح وظایف بخش ایمنی 1 – برنامه ‌ریزی و تدوین برنامه‌ های عملیاتی سالانه، سه‌ ساله و پنج ‌ساله در حوزه ایمنی. 2 – برنامه ‌ریزی، برگزاری و جلب همکاری واحدها در کمیته‌ های تخصصی ایمنی . 3 – سیاست ‌گذاری، نیازسنجی و اولویت ‌بندی نیازهای آموزشی حوزه ایمنی در سطح سازمان و واحدهای صنعتی معدنی تحت پوشش و هدایت و نظارت بر اجرای برنامه ‌های آموزشی حوزه ایمنی. 4 - شناسایی، اولویت‌ بندی و معرفی نیازهای تحقیقاتی حوزه ایمنی و اعمال آن در برنامه عملیاتی. 5 – برنامه ‌ریزی و تکمیل شناسنامه ایمنی واحدهای تحت پوشش ازجمله بانک اطلاعات ایمنی شهرک ‌های صنعتی و به ‌روزرسانی آن‌ ها . 6 - تدوین برنامه جهت بازرسی و ممیزی ایمنی دوره ‌ای از واحدهای صنعتی - معدنی تحت پوشش باهدف شناسایی چالش ‌های ایمنی، تدوین گزارش و ارائه راه‌ حل‌ های مناسب جهت حل مشکلات. 7 - شناسایی، ارزیابی و اولویت ‌بندی چالش‌ ها و مسائل ایمنی در حوزه‌ های مختلف صنعتی، معدنی و تجاری و ارائه راهکارها و پیشنهادت کنترلی. 8 - تکمیل فرم‌ های سه‌ گانه حوادث بر اساس دستورالعمل و ارسال آن در محدوده زمانی تعریف‌ شده. 9 - گردآوری و تدوین موضوعات مرتبط با حوزه ایمنی در بخش ‌های صنعت، معدن و تجارت و مشارکت موثر و فعال در سمینارها، کارگاه‌ ها و نمایشگاه ‌های مرتبط با حوزه ایمنی. 10 - ارسال دستورالعمل گزارش حوادث به کلیه واحدهای تحت پوشش و آموزش واحدها در خصوص نحوه تکمیل و ارسال فرم‌ ها. 11 – تجزیه ‌و تحلیل حوادث و تدوین فرم ‌های درس ‌آموزی از حوادث با هدف ارائه راهکارهای پیشگیرانه به صنایع مشابه جهت ممانعت از وقوع مجدد حادثه. 12 - استقرار و نظارت بر حسن اجرای دستورالعمل واکنش در شرایط اضطراری (ERP) در ساختمان‌ های اداری و واحدهای صنعتی معدنی تحت پوشش. 13 - نظارت فنی بر اجرای قوانین، مقررات، ضوابط، آیین ‌نامه‌ ها و دستورالعمل‌ های ایمنی ملی و بین ‌المللی در واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری تحت پوشش. 14 - نظارت بر حسن اجرای دستورالعمل‌ ها الزامات ایمنی در قراردادهای پیمانکاری واحدهای صنعتی و معدنی تحت پوشش. 15 - نظارت بر حسن اجرای سایر دستورالعمل‌ های دفتر HSEE وزارت، ارائه گزارش عملکرد مطابق برنامه زمان ‌بندی و انجام سایر امور محوله . 16 – بهره ‌گیری از متخصصین و کارشناسان دانشگاهی و مراکز تحقیقاتی در برگزاری کمیته‌ های تخصصی ایمنی، برنامه‌ های آموزشی و اقدامات کنترلی و اصلاحی. 17 - مشارکت فعال در کمیته ‌های بحران و بلایای طبیعی استانی با هدف اتخاذ شیوه‌ های مناسب و عملی به ‌منظور هدایت و حل مشکلات در شرایط اضطراری. 18 - همکاری با سایر گروه ‌های بهداشت، محیط ‌زیست و انرژی جهت پیشبرد اهداف HSEE در سطح سازمان. د) شرح وظایف بخش محیط زیست 1 - تهیه و تدوین سیاست‌ ها و خط مشی ‌ابلاغی مرتبط با برنامه های محیط زیست در بخش صنعت ، معدن و تجارت. 2 - تهیه و تدوین برنامه های کلان و عملیاتی ( یکساله، سه ساله، پنج ساله) و نقشه راه محیط زیست بخش صنعت، معدن و تجارت. 3 - تدوین و ارائه شاخص های ارزیابی عملکرد محیط زیست. 4 - تدوین و پیگیری مصوبات ،دستورالعمل‌ ها و شیوه نامه های محیط زیست در راستای ضابطه ‌مند کردن اصول محیط زیست. 5 - ساماندهی و هماهنگی فعالیت ‌های شوراها یا کمیته های مربوط به محیط زیست در سطح سازمان. 6 - برنامه ریزی شیوه های مناسب و عملی به منظور هدایت و حل مشکلات در مواقع اضطراری. 7 - همکاری و هماهنگی کامل با دفتر HSEE وزارت به عنوان بازوی اجرایی در جهت پیشبرد اهداف زیست محیطی بخش. 8 - تبادل دقیق و سریع اطلاعات زیست محیطی سازمان به دفتر HSEE وزارت. 9 - مشارکت و نظارت فنی در جلسات مرتبط . 10 - پیگیری اجرای لوایح، پروتکل‌ ها، مصوبات و دستور کارهای مرتبط محیط زیستی بر روند امور مرتبط با فعالیت ‌های زیست محیطی. 11 - اجرا و پیگیری آئین نامه های ابلاغی تشویقی و تنبیهی در زمینه بهره وری در بخش محیط زیست. 12 - ایجاد تعامل و همکاری میان انجمن های مردم نهاد محیط زیستی. 13 - تهیه و تدوین اولویت‌ های زیست محیطی بخش صنعت، معدن و تجارت سازمان. 14 - انجام بازدیدهای محیط زیستی با هدف شناسایی مشکلات و برنامه ریزی واقع گرایانه رفع آنها. 15 - پیگیری اجرای برنامه های مصوب محیط زیستی در بخش. 16 - ارائه گزارشات ادواری و تحلیلی در خصوص اقدامات زیست محیطی انجام شده سازمان و واحدهای تحت پوشش به دفتر HSEE وزارت. 17 - پیگیری و نظارت بر اندازه ‌گیری و پایش شاخص های محیط زیستی در واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری. 18 - نظارت بر حسن اجرای موازین، ‌استانداردها و ضوابط زیست محیطی و پیگیری اجرای برنامه های مصوب محیط زیست. 19 - ایجاد ارتباط مستمر با وزارتخانه و واحدهای تحت پوشش به منظور هدایت مناسب برنامه های محیط زیستی محوله و پیگیری امور. 20 - نظارت و هدایت نحوه ترویج سیستم ‌های استاندارد زیست محیطی و کیفیت مرتبط و متناسب. 21 - تشکیل کمیته های بازرسی و ممیزی جهت بازدیدهای دوره ای و مستمر بمنظور ایجاد هماهنگی متناسب با قوانین و استانداردها. 22 - شناسایی مشکلات و معضلات محیط زیستی واحدها و پیگیری رفع مشکلات مزبور . 23 - جمع آوری آمار و اطلاعات مربوط به محیط زیست واحدهای تحت پوشش سازمان در قالب شناسنامه محیط زیست جهت ایجاد پایگاه اطلاعاتی محیط زیستی. 24 - پیگیری‌ های لازم جهت ایجاد همکاری‌ های بیشتر با دانشگاههای استان در جهت بهبود عملکرد محیط زیست . 25 - برنامه ریزی و برگزاری آموزش ‌های زیست محیطی و پیش بینی نیازهای آموزشی محیط زیستی و ارائه آن به صورت برنامه سالیانه آموزشی جهت اجرا. 26 - شناسایی و معرفی نیازهای پژوهشی، تحقیقاتی، تجهیزاتی و اولویت بندی آن ‌ها. 27 - زمینه سازی و بستر سازی جهت افزایش مشارکت با سازمان‌ های غیر دولتی زیست محیطی . 28 - ارائه و اجرای طرح های تحقیقاتی در زمینه توسعه فناوری های سازگار با محیط زیست و توسعه پایدار. 29 - گرد آوری و تدوین مطالب مرتبط با محیط زیست بخش صنعت، معدن و تجارت و انتشار آن‌ ها به صورت مقالات، ‌کتب یا نشریات یا خبرنامه های ادواری در واحدهای تحت پوشش. 30 - مشارکت در سمینارها، کارگاه ‌ها و نمایشگاه‌ های مرتبط با محیط زیست به منظور افزایش بهره‌ وری نیروی انسانی مرتبط. ه) شرح وظایف بخش انرژی 1 - برنامه ریزی و اجرای سیاست ها و خط مشی های مرتبط با اهداف انرژی وزارت صنعت، معدن و تجارت. 2 - همکاری و هماهنگی در جهت انجام مطالعات ملی انرژی کشور، استفاده بهینه از حامل ها، بهینه‌ سازی و توسعه سیستم های جدید در صنایع مرتبط . 3 - همکاری و هماهنگی با ستاد وزارتخانه در جهت تدوین برنامه جامع انرژی بخش صنعت، معدن و تجارت. 4 - توسعه و اجرای مدل های بومی برنامه ریزی انرژی با هماهنگی ستاد وزارت صنعت، معدن و تجارت. 5 - هماهنگی و اجرای سیاست های توسعه فناوری های بهینه سازی و صرفه‌ جویی در سطح سازمان و واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری. 6 - ارائه و اجرای طرح های تحقیقاتی در زمینه توسعه فناوری های سازگار با محیط زیست برای بهبود بهره وری و صرفه‌ جویی در جهت تحقق اهداف توسعه پایدار. 7 - اجرای سیاست ها و برنامه های ستاد وزارتخانه به منظور توسعه تحقیقات و فناوری و امر پژوهش برای بهبود بهره وری. 8 - نیاز سنجی، برنامه ریزی و نظارت بر اجرای دوره های آموزشی مرتبط با بهینه سازی مصرف انرژی در واحدهای تحت پوشش. 9 - هماهنگی در راستای ایجاد سامانه مناسب تبادل اطلاعات و ارتقاء مؤثر سیستم های کیفیت و بهره وری. 10 - ایجاد ارتباط و تبادل اطلاعات با نهادهای مرتبط با بخش انرژی برای ایجاد سامانه قوی اطلاعاتی در جهت پایش های موضوعی. 11 - هماهنگی و نظارت بر اجرای برنامه های نهادهای تخصصی بهره وری در واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری تحت پوشش. 12 - همکاری با ستاد وزارتخانه و مشارکت در تدوین و اجرای برنامه ممیزی عملکرد دفاتر و گروه‌ های انرژی سازمانها و واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری. 13 - همکاری و هماهنگی با ستاد وزارتخانه در جهت تدوین دستورالعمل ها و راهنماهای ارزیابی عملکرد. 14 - تهیه گزارشهای دوره ای عملکرد انرژی بر اساس دستورالعمل ها و راهنماها. 15 - گردآوری گزارش های عملکرد انرژی از واحدهای تحت پوشش و تهیه و ارائه گزارش عملکرد انرژی سازمان به ستاد بر اساس دستورالعمل های مصوب. 16 - اجرای و پیگیری آئین نامه های ابلاغی تشویقی و تنبیهی در زمینه بهره وری در بخش انرژی. 17 - همکاری با مراجع مسئول اجرای قوانین و مقررات مرتبط با عملکرد انرژی در واحدهای تحت پوشش. 18 - اجرای دستورالعمل‌ ها و بخشنامه های ستادی مدیریت تأمین و مصرف انرژی در شرایط اضطراری، زمان ‌های بحران. 19 - ارائه برنامه‌ ها و راهکارهای مناسب با توجه به تجربیات و دستاوردهای پژوهشی جهت بهینه نمودن جریان های انرژی و محصولات در شهرک‌ های صنعتی به ستاد وزارتخانه. 20 - تشکیل کمیته های بازرسی و ممیزی از صنایع و معادن با دعوت از کارشناسان مرتبط از دیگر صنایع همسان و برنامه ریزی بازدیدهای دوره ای و مستمر بمنظور ایجاد همفکری میان کارشناسان و ایجاد ساختارهای درست و منطقی. 21 - مشارکت در تعریف شاخص های ارزیابی عملکرد انرژی برای صنایع تخصصی. 22 - اعلام نیاز های زیرساختی و شرایط لازم جهت توسعه و به کارگیری سیستم های انرژیهای نو. 23 - نظارت بر اولویت بندی و اجرای راهکارهای کاهش تلفات و بازیافت انرژی در واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری مرتبط. 24 - همکاری و نظارت بر حسن اجرای مصوبات، لوایح، پروتکل ها، مصوبات و دستورکارهای ، ضوابط مرتبط با بخش انرژی در سازمان. 25 - نظارت بر اجرای استانداردها و دستورالعمل های بهبود شاخص های انرژی در واحدهای موجود و الزام به رعایت در طرح های توسعه ای و آینده. 26 - مشارکت در برنامه ریزی ممیزی های انرژی صنایع و معادن تحت پوشش و نظارت بر اجرای آنها. 27 - گردآوری و تدوین مطالب مرتبط با مسائل انرژی و بهره وری انرژی در بخش های مختلف صنعتی، معدنی و انتشار آنها به صورت مقالات، ‌کتب یا نشریات یا خبرنامه های ادواری با هماهنگی ستاد وزارتخانه. 28 - مشارکت موثر درسمینارها، کارگاه ها و نمایشگاه های مرتبط با انرژی به منظور افزایش بهره وری نیروی انسانی مرتبط. 29 - ایجاد تعامل و همکاری میان انجمن های مردم نهاد و واحدهای صنعتی، معدنی و تجاری مرتبط. پیوست 2: شرایط احراز انتصاب و توان حرفه ‌ای سازمان‌ های تابعه و وابسته در امور HSEE شرایط احراز صلاحیت کارشناسان بهداشت، ایمنی، محیط زیست و انرژی (HSEE) سازمان ها × وضعیت های تنقیحی