آیین ‏نامه اجرایی بند (د) ماده (113) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (موضوع تسریع در رسیدگی به تصادفات رانندگی منتهی به صدمات بدنی غیرعمدی) با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1404/02/07

هیئت ‏وزیران در جلسه 1404/2/7 به پیشنهاد شماره 43168 مورخ 1403/10/26 وزارت دادگستری (با همکاری مراجع ذی ربط) و تأیید رئیس قوه قضاییه و به ‏استناد تبصره (2) بند (د) ماده (113) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، آیین نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: آیین ‏نامه اجرایی بند (د) ماده (113) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1404,02,07 با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده 1- در این آیین نامه، اصطلاحات زیر، در معانی مشروح مربوط به کار می روند: 1- قانون: قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395. 2- سامانه: سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی (ثنا). 3- صندوق: صندوق تأمین خسارت های بدنی موضوع ماده (21) قانون. 4- تصادف رانندگی: هرگونه حادثه ناشی از وسایل نقلیه موتوری زمینیِ غیرریلی و یدک و کفی (تریلر) متصل به آن‏ها یا محمولات آن‏ها، از قبیل تصادم، تصادف، سقوط، واژگونی، آتش ‏سوزی و یا انفجار یا هر نوع سانحه ناشی از وسایل نقلیه مذکور بر اثر حوادث غیرمترقبه که منجر به خسارت بدنی غیرعمدی شود. 5- فراجا: فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. 6- سازمان: سازمان پزشکی قانونی کشور. ماده 2- در تمامی تصادفات رانندگی موضوع این آیین‏ نامه، فراجا مکلف است با بررسی صحنه تصادف، ترسیم کروکی الکترونیک و تعیین علت تصادف، نسبت ‏به تشکیل پرونده و ابلاغ گزارش تصادف (کروکی) در بستر سامانه به طرفین و حسب مورد شرکت بیمه ‏گر یا صندوق اقدام کرده و مصدوم را به سازمان معرفی کند. تبصره 1- چنانچه ترسیم کروکی الکترونیک یا ارسال آن به ‏صورت الکترونیک امکان پذیر نباشد، نسخه فیزیکی آن به کلانتری یا پاسگاه مربوط ارسال می شود. تبصره 2- در مواردی که به هر دلیل صحنه تصادف به ‏هم خورده باشد، فراجا مکلف است با رعایت مفاد این ماده و سایر قوانین و مقررات مربوط، نسبت ‏به تعیین علت تصادف، اقدام و در گزارش خود، به ‏هم خوردن صحنه را تصریح کند. ماده 3(اصلاحی 08ˏ04ˏ1404)- سازمان مکلف است نوع، تعداد و حتی المقدور زمان و علت حدوث صدمات بدنی وارده به مصدوم و میزان (درصد) خسارت بدنی و همچنین زمان معاینه مجدد را به‏ نحوی که محاسبه و پرداخت آن به ‏سهولت برای بیمه گر یا صندوق امکان پذیر باشد، تعیین و نظریه خود را ضمن ارسال برای فراجا در بستر سامانه به طرفین و شرکت بیمه گر و یا صندوق ابلاغ کند. تبصره 1- در صورتی که صدمات وارده به مصدوم مشمول مواد (714) و (715) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‏ های بازدارنده) مصوب 1375 باشد، سازمان مکلف است این امر را در نظریه خود اعلام کند. در این موارد، فراجا پرونده را جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می‏ کند. تبصره 2- در موارد خاصی که سازمان به‏ جهت نوع صدمه وارده نمی ‏تواند بر اساس مقررات موجود، خسارت بدنی وارده به زیان ‏دیده را از جهت تعلق دیه یا ارش و میزان آن تعیین کند، سازمان مکلف است این موضوع را در نظریه خود اعلام نماید. در این موارد، فراجا پرونده را جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می‏کند. سازمان مکلف است موارد یاد شده را هر شش ‏ماه یک ‏بار جهت ایجاد وحدت رویه به معاونت حقوقی قوه قضاییه ارسال کند. تبصره 3- چنانچه احراز ارتباط صدمه بدنی وارده با تصادف رانندگی مورد تردید باشد، سازمان مکلف است مراتب را با ذکر دلیل در نظریه مربوط اعلام کند. ماده 4- چنانچه در نظریه پزشکی قانونی، معاینه مجدد مقرر شده باشد، سازمان مکلف است میزان (درصد) قدر متیقن خسارت بدنی اعم از مقدر و غیرمقدر را تعیین و مراتب را در نظریه خود اعلام کند. ماده 5- فراجا مکلف است پرونده های مربوط به جرایم غیرقابل گذشت موضوع این آیین نامه را برای رسیدگی به جنبه عمومی جرم به مرجع قضایی صالح ارسال کند. ماده 6- در صورتی که امکان ابلاغ به طرفین، بیمه گر و صندوق یا یکی از آنها از طریق سامانه فراهم نباشد و امکان ثبت نام طرفین نیز در سامانه وجود نداشته باشد، فراجا پرونده را با شکایت شاکی و با ذکر دلایل عدم امکان از قبیل ناشناس بودن مقصر حادثه یا اتباع غیرمجاز، جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می کند. ماده 7- هر یک از طرفین و حسب مورد بیمه گر یا صندوق می توانند تا یک هفته پس از ابلاغ، اعتراض خود را نسبت ‏به گزارش تصادف (کروکی) یا نظریه پزشکی قانونی به طرق مقتضی از قبیل دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراجعه حضوری و ارسال پستی به فراجا اعلام کنند. تبصره - در صورت اعتراض در مهلت مقرر، مراتب ضمن درج در پرونده توسط فراجا، در مورد گزارش تصادف (کروکی)، به اشخاص مذکور و در مورد نظریه پزشکی قانونی، صرفاً به بیمه‏ گر یا صندوق و مصدوم مرتبط با آن نظریه اعلام می ‏شود. ماده 8- در صورت اعتراض، فراجا پرونده را با شکایت شاکی جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می‏ کند. ماده 9- اعتراض برخی از طرفین، بیمه گر و صندوق به نظریه پزشکی قانونی مانع از پرداخت خسارت بدنی به مصدومینی که نظریه پزشکی قانونی آنان مورد اعتراض قرار نگرفته است، نخواهد بود. ماده 10- چنانچه ظرف مهلت مقرر در ماده (7) این آیین ‏نامه، اعتراضی از سوی طرفین و حسب مورد بیمه گر یا صندوق نسبت ‏به گزارش تصادف (کروکی) یا نظریه پزشکی قانونی مطرح نشود، بیمه گر یا صندوق مکلف است حداکثر ظرف بیست روز پس از انقضای مهلت یاد شده، نسبت‏به پرداخت خسارت بدنی اقدام کند. تبصره - پس از انقضای مهلت یاد شده و عدم اعتراض، مراتب به طرفین و حسب مورد بیمه ‏گر یا صندوق جهت پرداخت خسارت بدنی اعلام می‏ شود. ماده 11- در مواردی که مطابق مقررات این آیین ‏نامه، پرونده توسط مرجع قضایی رسیدگی می شود، چنانچه طرفین، بیمه گر و صندوق، حسب مورد اعتراضی به گزارش تصادف (کروکی) و نظریه پزشکی قانونی نداشته یا از اعتراض خود صرف نظر کنند، بیمه گر یا صندوق مکلف است بدون نیاز به صدور رأی دادگاه و با اعلام مرجع قضایی حداکثر ظرف بیست روز نسبت به پرداخت خسارت بدنی طبق نظریه پزشکی قانونی اعم از اولیه یا نهایی اقدام کند. ماده 12- بیمه گر یا صندوق مکلف است نسبت ‏به پرداخت خسارت بدنی اعم از صدمات قطعی و قدر متیقن صدمات غیرقطعی برمبنای نظریه پزشکی قانونی و به قیمت زمان پرداخت اقدام کند. تبصره 1- در صورت عدم مراجعه متضرر از تصادف رانندگی اعم از زیان دیده یا اولیای‏ دم و یا نماینده قانونی آنان به بیمه گر یا صندوق جهت دریافت خسارت بدنی، مطابق ماده (32) قانون و تبصره آن اقدام و مراتب به ‏نحو مقتضی، حسب مورد به فراجا یا مرجع قضایی اعلام می‏شود. تبصره 2- چنانچه بیمه گر یا صندوق در پرداخت خسارت موضوع این آیین نامه تأخیر کند، طبق ماده (33) قانون، رفتار خواهد شد. ماده 13- در مواردی که صندوق و بیمه گر مطابق این آیین نامه خسارت بدنی را پرداخت کنند، مفاد ماده (37)، قانون نسبت‏ به میزان خسارت بدنی پرداخت شده مُجری است. ماده 14- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان فوریت های پزشکی (اورژانس)، بیمارستان ها و سایر مراکز درمانی و جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مکلفند دسترسی های لازم به مستندات پزشکی مصدومان تصادفات رانندگی را برای سازمان و صندوق فراهم کنند. ماده 15- مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است: 1- امکان ایجاد حساب کاربری ثنا را برای طرفین فراهم کند. 2- امکان ارسال مستندات پرونده به طرفین، بیمه گر و صندوق را از طریق سامانه برای فراجا و سازمان فراهم کند. 3- با رعایت قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب 1401 دسترسی لازم به سامانه برای مشاهده مستندات ارسالی از سوی فراجا و سازمان را جهت انجام تکالیف موضوع این آیین نامه حسب مورد برای طرفین، بیمه گر، صندوق و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ایجاد کند. ماده 16- بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است در راستای اجرای این آیین ‏نامه، بر وضعیت عملکرد بیمه ‏گر و صندوق در مورد پرونده ‏های موضوع این آیین‏ نامه نظارت کند. ماده 17(اصلاحی 08ˏ04ˏ1404)- موارد الزام به توقیف وسایل نقلیه موضوع تصادف رانندگی مشمول این آیین ‏نامه و نحوه ترخیص آنها با رعایت ماده (6) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389، به‏ موجب دستورالعملی که توسط کارگروهی متشکل از معاونت حقوقی رئیس ‏جمهور (مسئول)، معاونت حقوقی قوه قضائیه، وزارت دادگستری و فراجا تهیه و ابلاغ می‏ شود، تعیین خواهد شد. ماده 18- در مواردی که در این آیین نامه حکمی پیش بینی نشده باشد، طبق احکام مذکور در قانون و سایر مقررات مربوط عمل می شود. معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا عارف