اصلاح آیین نامه تولید، دانش بنیان و اشتغال زایی در صنعت نفت با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1403/01/15

اصلاح آیین نامه تولید، دانش بنیان و اشتغال زایی در صنعت نفت مصوب 1403,01,15 با اصلاحات و الحاقات بعدی هیئت وزیران در جلسه 1403/1/15 به پیشنهاد شماره 907 – 20/2 مورخ 1402/10/23 وزارت نفت و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: آیین نامه تولید، دانش بنیان و اشتغال زایی در صنعت نفت، موضوع تصویب نامه شماره 77900/ت59872هـ مورخ 1401/5/9 به شرح زیر اصلاح می شود: 1- بندهای (3) و (9) ماده (1) به شرح زیر اصلاح می شود: «3- واحدهای فناور: واحدهای پژوهش فناوری و مهندسی مستقر در پارک های علم و فناوری و مراکز رشد دارای مجوز از مراجع ذی ربط. 9- معاونت: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور.» 2- در ماده (3) پس از عبارت «(نان)» عبارت «تأمین آنها با اولویت سامانه جریان اقتصادی نوین (جام)» اضافه می شود. 3- ماده (10) به شرح زیر اصلاح می شود: «ماده 10- وزارت موظف است با همکاری معاونت از طریق صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت و با رعایت قوانین و مقررات به منظور حمایت از تولیدکنندگان داخلی نسبت به پیاده سازی ساز و کاری برای ارائه انواع ضمانت نامه های قراردادی و همچنین ضمانت تعهد پرداخت تسهیلات دریافتی این شرکت ها که در راستای اجرای این آیین نامه دریافت می گردد، با اولویت اجرای طرح های بهینه سازی مصرف ذیل بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست، ساخت تجهیزات و لوازم مؤثر در کاهش مصرف انرژی، تحول رقومی (دیجیتال) در صنعت نفت، افزایش ضریب بازیافت از طریق احیای چاه های غیرفعال و کم بازده، گسترش فعالیت های اکتشافی در حوزه نفت و گاز، مشعل سوزی (فلرینگ) و بازیابی گازهای مشعل، ساخت بار اول محصولات راهبردی (استراتژیک) صنعت شامل کنشیار(کاتالیست)ها، تجهیزات و مواد شیمیایی، افزایش ضریب پیچیدگی پالایشگاه‎ های کشور، توسعه دانش های فنی حوزه تولید گاز مایع (اِل اِن جی)، تولید گاز سنتز (اِس اِن جی) و انرژی هیدروژنی، هوش مصنوعی و استفاده از آن در سلامت، ایمنی و محیط زیست (اچ اس ای)، جلوگیری از هدررفت اجزای ارزشمند گاز طبیعی از جمله اتان، پروپان و هلیوم و توسعه صنایع وابسته به آن و تکمیل زنجیره ارزش صنایع پایین دستی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی اقدام نماید.» 4- ماده (11) به شرح زیر اصلاح می شود: «ماده 11- وزارت مکلف است با همکاری وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی، نیرو و کشور، سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت و با اولویت شرکت ‎های دانش بنیان و واحدهای فناور نسبت به کمک به ایجاد، راه ‎اندازی و تکمیل زنجیره ارزش مجتمع های پتروشیمیایی/پتروپالایشگاهی به منظور توسعه پایین دست صنعت نفت و پتروشیمی، اشتغال زایی، تولید ارزش افزوده و جلوگیری از ارزبری اقدام نماید. واحدهای موضوع این ماده مجازند در صورت لزوم خوراک موردنیاز خود را از طریق واردات و با رعایت قوانین و مقررات مربوط تأمین نمایند.» 5- ماده (17) به شرح اصلاح و تبصره ای به شرح زیر به آن الحاق می شود: «ماده 17- در راستای حمایت از تولید مواد و تجهیزات راهبردی (استراتژیک) نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی و به منظور کاهش خطر (ریسک) تجاری سازی محصولات دانش ‎بنیان، وزارت مکلف است با همکاری معاونت و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و از طریق شرکت‎های بیمه و صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت، با طراحی سازوکار بیمه ای اعم از الگوهای تسهیم خطر (ریسک)، جبران خسارت‏ های احتمالی ناشی از به کارگیری محصولات را با رعایت قوانین و مقررات تضمین نماید. بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است دستورالعمل های لازم برای اتکایی کردن ساز و کار بیمه ای مذکور را با رعایت قوانین و مقررات ظرف دو ماه تهیه و برای تصمیم گیری به شورای عالی بیمه ارائه نماید. تبصره- وزارت مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، به منظور تأمین منابع برای توسعه زیرساخت های نهادهای صدور گواهینامه کیفیت، آزمایشگاه های مرجع و آزمایشگاه های خطر (ریسک)، و افزایش توان مالی الگوی تسهیم خطر (ریسک) مذکور، با استفاده از وجوه اداره شده و کمک های فنی اعتباری پیش بینی شده در قوانین بودجه سنواتی اقدام نماید.» 6- متون زیر به عنوان مواد (26)، (27)، (28)، (29)، (30)، (31)، (32) و (33) به آیین نامه الحاق می شود: «ماده 26- دامنه شمول شرکت های طرف قرارداد با ذی نفعان مندرج در بند (ب) ماده (4) قانون جهش تولید دانش بنیان، تمامی تولیدکنندگان و پیمان کاران داخلی اعم از شرکت های دانش بنیان، واحدهای فناور و سایر شرکت های تولیدی و پیمانکاری داخلی است. ماده 27- به منظور تسهیل در تأمین وثایق شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور در دریافت خدمات مالی و اعتباری، وزارت مکلف است ساز و کار لازم برای تصریح اجرایی سازی ترهین مطالبات قراردادی و منظور نمودن آن در کلیه قراردادهای شرکت های تابع و وابسته در حوزه مرتبط را به نحوی فراهم آورد که در صورت ترهین قرارداد نزد صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت، مانده مطالبات قراردادی با تأیید صندوق مذکور به شرکت های طرف قرارداد پرداخت شود. ماده 28- به منظور توسعه زیست بوم دانش بنیان در صنعت نفت و تأمین منابع مالی و اعتباری موضوع این آیین نامه و حمایت از سرمایه گذاری در برنامه های تحقق رشد و تولید، صادرات کالا و خدمات، حمایت از ساخت داخل و طرح(پروژه)های توسعه ای توسط بخش های غیردولتی، وزارت مکلف است پس از تصویب مجمع عمومی شرکت های تابع ذی ربط تا پایان برنامه هفتم از طریق شرکت های تابع خود و پیش بینی موضوع در بودجه های سنواتی شرکت های مذکور، نسبت به اختصاص سالانه حداقل بیست هزار میلیارد (20/000/000/000/000) ریال از محل منابع داخلی این شرکت ها در قالب وجوه اداره شده، کمک های فنی و اعتباری و پرداخت مابه التفاوت نرخ سود اقدام نمایند. ماده 29- وزارت از طریق شرکت های تابع مکلف است به منظور حمایت از توسعه شرکت های دانش بنیان، واحدهای فناور و تولید بار اول محصولات راهبردی در صنعت نفت، از محل منابع داخلی وزارت و با رعایت قوانین بودجه سنواتی و قوانین و مقررات مربوط نسبت به تأمین منابع مالی مورد نیاز نزد صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت برای گشایش اعتبار اسنادی ریالی در طرح (پروژه) های مرتبط اقدام نمایند. ساز و کار پیاده سازی شده باید به نحوی باشد که تا پایان سال 1403 قراردادهای تولید بار اول و سایر قراردادها با شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور با اعتبار اسنادی ریالی منعقد گردد. دستورالعمل اجرایی این ماده ظرف دو ماه توسط وزارت تهیه و ابلاغ می شود. ماده 30- به منظور افزایش ظرفیت تولید داخل محصولات راهبردی بومی سازی شده و همچنین تولید بار اول تجهیزات راهبردی مورد استفاده در صنعت نفت، وزارت مکلف است سالانه فهرستی از کالاهای با میزان ارزبری بالا و با امکان توسعه داخلی را شناسایی و حداقل معادل ده درصد (10%) از منابع پیش بینی شده شرکت های تابع برای خرید هر یک از این محصولات را تا رساندن ظرفیت تولید داخل به میزان نیاز صنعت نفت، برای خرید از تولیدکنندگان داخلی، و حمایت از توسعه آنها و با رعایت قوانین و مقررات اختصاص دهد. دستورالعمل اجرایی این ماده با تأکید بر تجاری سازی و توسعه بازار دانش بنیان و تجمیع تقاضاهای مرتبط ظرف دو ماه توسط وزارت و با همکاری معاونت تهیه و ابلاغ می شود. ماده 31- وزارت مکلف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و معاونت ظرف شش ماه نسبت به تدوین برنامه عملیاتی ارتقای هوشمندسازی در حوزه صنعت نفت و گاز و با هدف ارتقای بهره وری اقدام نماید. ماده 32- به منظور حمایت از توسعه فناوری و نوآوری در صنعت نفت، وزارت مکلف است نسبت به توسعه سامانه جامع ارائه خدمات و اتصال آن به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، با اولویت شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور با استفاده از ظرفیت های موجود در صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت بر اساس الگوی (مدل) کسب و کار اقدام نماید. ماده 33- به منظور حمایت، ترغیب و تشویق کارکنان و مدیران فعال صنعت نفت برای مشارکت در اجرای این آیین نامه، وزارت مکلف است سازوکار نظام انگیزشی مرتبط را با رعایت ماده (10) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن تدوین نماید. تبصره- حمایت های موضوع این ماده در صورت لزوم به تصویب شورای حقوق و دستمزد و هیئت وزیران حسب مورد می رسد.» معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر