بخشنامه بانک مرکزی درخصوص ابلاغ «دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز زیارتی اربعین حسینی (ع) در سال 1405» و «دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان در سال 1405» با اصلاحات و الحاقات بعدی

بانک مرکزی

شماره:67638/05 تاریخ:27/03/1405 جناب آقای سیفی کفشگری ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک ملی ایران جناب آقای ابراهیمی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک سپه جناب آقای اخلاقی‌فیض‌آثار ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک تجارت جناب آقای فرخ‌نژاد ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک ملت جناب آقای معرفت ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک سامان جناب آقای احمدی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک شهر جناب آقای خانی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک توسعه صادرات ایران جناب آقای عصارزاده ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک توسعه تعاون جناب آقای فروتن ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک پارسیان جناب آقای قاسمی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک پاسارگاد جناب آقای جوادی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک خاورمیانه جناب آقای ابدالی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک سینا جناب آقای بنائیان ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم شرکت دولتی پست بانک جناب آقای بهاروندی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک کارآفرین جناب آقای حسین‌زاده ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک اقتصاد نوین جناب آقای خورسندیان ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک مسکن جناب آقای شایان ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک صنعت و معدن جناب آقای فتحعلی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک قرض‌الحسنه مهر ایران جناب آقای کریمی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک دی جناب آقای متقی‌نیا ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک کشاورزی جناب آقای بیگدلی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک گردشگری جناب آقای للـه‌گانی ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- مدیرعامل محترم بانک رفاه کارگران جناب آقای اسکندری ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- سرپرست محترم بانک صادرات ایران جناب آقای اسلامیان ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏- سرپرست محترم بانک سرمایه با سلام و احترام؛ با عنایت به در پیش بودن ایام اربعین حسینی (ع) و در راستای تسهیل شرایط عزیمت هموطنان ایرانی به عتبات عالیات در سال جاری، بدین‌وسیله «دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز زیارتی اربعین حسینی (ع) در سال 1405» و «دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان در سال 1405» ارسال می‌گردد. خواهشمند است ضمن ابلاغ مراتب به کلیه شعب و واحدهای ارزی ذی‌ربط، بر حسن اجرای آن نیز نظارت نمایند.‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ سرپرست مدیریت کل مطالعات و مقررات ارزی اداره تدوین مقررات ارزی رونوشت: _ جناب آقای گودرزی معاون محترم ارزی ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای استحضار. _ وزارت کشور ، سردار پورجمشیدیان ‏‏- معاون محترم امنیتی و انتظامی وزیر کشور و رئیس ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)، با عنایت به مراتب فوق، برای استحضار. _ سازمان حج و زیارت ، جناب آقای رشیدیان ‏‏- رئیس محترم سازمان، با عنایت به مراتب فوق، برای استحضار و صدور دستور اقدام لازم. _ جناب آقای مجیدی شیل سر مدیرکل محترم دارایی‌های ارزی ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای استحضار و صدور دستور اقدام لازم. _ جناب آقای تاجیک نژاد سرپرست محترم مدیریت کل امور تجارت خارجی ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای استحضار و صدور دستور اقدام لازم. _ جناب آقای خالتی مدیرکل محترم نظارت غیربانکی ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای استحضار و صدور دستور اطلاع‌رسانی به‌نحو مقتضی به صرافی‌های دارای مجوز فعالیت معتبر از بانک مرکزی. _ جناب آقای لامعی مدیر محترم اداره پایش بازار ارز ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای آگاهی و اقدام لازم. _ جناب آقای کاوند مدیر محترم اداره آمار و تحقیقات ارزی ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای آگاهی و اقدام لازم. _ جناب آقای شاپوری مدیر محترم اداره عملیات ارزی ‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای آگاهی و اقدام لازم. _ سرکار خانم آقائی سرپرست محترم اداره روابط عمومی ‏‏-‏‏- با عنایت به مراتب فوق، برای آگاهی. دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز زیارتی اربعین حسینی در سال 1405 به استناد جزء (1) بند (ب) ماده (4) و ماده (37) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب 30‏/03‏/1402 و در راستای تحقق توافقات منعقده با ستاد مرکزی اربعین وزارت کشور (موضوع مکاتبه شماره 9384 مورخ 09/02/1405)، جهت تمهید و تنسیق مقدمات لازم برای تأمین، عرضه و فروش ارز مورد نیاز زائرین اربعین حسینی در سال 1405، به‌منظور انتظام‌بخشی به فرآیندهای عملیاتی، ارتقای شفافیت در شبکه فروش و تضمین رعایت حقوق زائرین، مفاد «دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز زیارتی اربعین حسینی (ع) در سال 1405» که از این پس «دستورالعمل» نامیده می‌شود، جهت اجرا به شرح مواد و تبصره‌های آتی تصویب و ابلاغ می‌گردد: ماده (1) ـ تعاریف و دامنه شمول: در این دستورالعمل، عناوین و اصطلاحات زیر در معانی مشروح به‌کار می‌روند: بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. نهاد فروشنده: کلیه بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و صرافی‌های دارای مجوز معتبر انجام عملیات ارزی از بانک مرکزی ارز زیارتی اربعین: ارز موضوع این دستورالعمل که به‌منظور سفر زیارتی اربعین حسینی (ع) و در چارچوب ضوابط مقرر در این ابلاغیه، به متقاضیان واجد شرایط عرضه و فروخته می‌شود. متقاضی: شخص حقیقی واجد شرایطی که با ارائه مدارک معتبر هویتی و مسافرتی و با رعایت ضوابط مقرر در دستورالعمل، درخواست خرید ارز زیارتی اربعین را ارائه می‌نماید. سامانه سنا: سامانه نظارت ارز بانک مرکزی که ثبت و نظارت بر تراکنش‌های موضوع این دستورالعمل در آن انجام می‌پذیرد. سامانه ناخدا: سامانه نظام مدیریت خدمات ارز ایران، مورد بهره‌برداری ستاد مرکزی اربعین وزارت کشور، جهت ثبت تقاضاهای ارزی بالقوه از طریق تخصیص کد رهگیری (کد ناخدا) به متقاضیان مشمول. سامانه سماح: سامانه مدیریت اربعین حسینی (ع) وزارت کشور، که اخذ کد ناخدا توسط متقاضیان منوط به ثبت نام در آن می‌باشد. ماده (2) ـ منبع تأمین، نوع ارز و سقف فروش: تأمین و فروش ارز موضوع این دستورالعمل، از محل منابع داخلی نهاد فروشنده و به‌صورت اسکناس انجام خواهد پذیرفت. فروش ارز مزبور صرفاً در قالب دینار عراق (IQD) و حداکثر تا سقف 200,000 (دویست هزار) دینار عراق برای هر متقاضی واجد شرایط، با نرخ مورد تقاضا و توافق متعاملین، مجاز است. تبصره (1) ـ تخصیص ارز موصوف، نافی امکان خرید ارز متقاضی در سایر سرفصل‌های مجاز (نظیر ارز مسافرتی یا تأمین نیازهای ضروری) نبوده و تداخلی در دیگر سرانه‌های ارزی سنواتی ایجاد نمی‌نماید. تبصره (2) ـ نهاد فروشنده مکلف است پیش از انجام معامله، نرخ فروش ارز را به‌صورت شفاف، قابل رؤیت و غیرمبهم به متقاضی اعلام نماید. ماده (3) ـ اشخاص واجد شرایط و مدارک مورد نیاز: فروش ارز موضوع این دستورالعمل، صرفاً به متقاضیان بالای پنج سال، یعنی متولدین 13‏/05‏/1400 و قبل از آن، در بازه زمانی مقرر در این دستورالعمل و با ارائه اصل مدارک معتبر هویتی و مسافرتی، مجاز خواهد بود. مدارک لازم برای انجام فروش عبارت است از: اصل کارت ملی و اصل گذرنامه معتبر (یا برگه تردد اربعین معتبر). تبصره (1) ـ درخصوص متقاضیان دارای سن بیش از پنج سال و کمتر از پانزده سال، ارائه اصل شناسنامه به‌جای کارت ملی الزامی است. تبصره (2) ـ فروش ارز موضوع این دستورالعمل، موکول به اخذ قبلی کد رهگیری سامانه ناخدا توسط متقاضی و منوط به ثبت اطلاعات متقاضی در سامانه سنا ذیل سرفصل «ارز زیارتی اربعین» با کد عملیاتی (50) توسط نهاد فروشنده خواهد بود. تبصره (3) ـ کد رهگیری سامانه ناخدا بر مبنای کد ملی متقاضی تعریف شده و پس از طی فرآیند ثبت‌نام در سامانه سماح توسط متقاضی، متناظراً در سامانه سنا فعال می‌گردد. مع‌الوصف مسئولیت حصول اطمینان از اخذ و اعتبار کد مزبور پیش از انجام فروش، بر عهده نهاد فروشنده است. تبصره (4) ـ نهاد فروشنده ملزم به استقرار مکانیزم‌های کنترل داخلی (Internal Controls)، جهت توجیه، آموزش و نظارت بر عملکرد کاربران ذی‌ربط خود در ثبت صحیح، کامل و منطبق با واقع اطلاعات، در سامانه‌ سنا است. هرگونه ثبت ناقص، خلاف واقع، تکراری، فاقد مستند معتبر یا مغایر با ضوابط این دستورالعمل، تخلف محسوب شده و مسئولیت آن حسب مورد بر عهده نهاد فروشنده و مقام یا کاربر ذی‌ربط خواهد بود. تبصره (5) ـ سرپرست خانوار می‌تواند جهت خرید ارز زیارتی اربعین برای افراد تحت تکفل خود، با در دست داشتن اصل مدارک هویتی موضوع این ماده، به نهاد فروشنده مراجعه نماید. در این‌صورت، حضور سایر اعضای خانواده در محل فروش الزامی نبوده و سرپرست خانوار مجاز است با استفاده از کارت بانکی متعلق به خود، نسبت به پرداخت معادل ریالی و خرید ارز برای افراد یادشده اقدام نماید. تبصره (6) ـ مسئولیت احراز هویت متقاضی (KYC)، صحت انتساب مدارک، انطباق هویت و مالکیت حساب اشخاص مشمول با اسناد ارائه‌شده و رعایت کلیه ضوابط مربوط به سقف، شرایط و ثبت اطلاعات، بر عهده نهاد فروشنده خواهد بود. ماده (4) ـ بازه زمانی فروش و حدود زمانی ثبت عملیات: فروش ارز موضوع این دستورالعمل از ابتدای روز شنبه مورخ 20‏/04‏/1405 آغاز و حداکثر تا ساعت 15:00 روز دوشنبه مورخ 12‏/05‏/1405 ادامه خواهد داشت. با اختتام بازه زمانی مزبور، سرفصل «ارز زیارتی اربعین» با کد عملیاتی (50) در سامانه سنا از چرخه عملیاتی خارج شده و متعاقباً امکان ثبت هرگونه تراکنش جدید، اصلاح اطلاعات منتهی به ایجاد فروش جدید، یا بازنویسی مؤثر در ثبت معامله، در بستر یادشده، مسدود و ممتنع خواهد بود. تبصره ـ نهاد فروشنده مکلف‌ است کلیه ترتیبات اجرایی، فنی و کنترلی لازم را به‌گونه‌ای فراهم آورند که هیچ‌گونه تعهد به فروش، ثبت یا بازنویسی اطلاعات، خارج از بازه زمانی مقرر در این ماده، انجام نپذیرد. ماده (5) ـ ترتیبات اجرایی عرضه و تکالیف نهاد فروشنده: نهاد فروشنده مکلف است ضمن اطلاع‌رسانی عمومی، بهنگام و مؤثر درخصوص اسامی، نشانی، ساعات فعالیت و سایر مشخصات شعب یا واحدهای عرضه‌کننده ارز زیارتی اربعین، ترتیبی اتخاذ نماید که واحدهای اقدام کننده فروش، در کلیه ایام غیرتعطیل واقع در بازه موضوع ماده (4)، نسبت به عرضه و فروش ارز به متقاضیان واجد شرایط اقدام نمایند. همچنین نهاد فروشنده مکلف است در صورت ابلاغ بانک مرکزی، آمادگی لازم برای استمرار خدمت‌رسانی در ایام تعطیل را نیز فراهم آورد. تبصره 1 ـ نهاد فروشنده موظف است فهرست کامل شعب یا واحدهای فعال در فروش ارز زیارتی اربعین حسینی را، مشتمل بر نام بانک / مؤسسه اعتباری / صرافی (با ذکر توأمان نام تجاری و ثبتی)، استان، شهرستان / شهر / روستا، نام شعبه، کد شعبه، نشانی، شماره تلفن و ساعات فعالیت، حداکثر تا پایان وقت اداری روز چهارشنبه مورخ 10‏/04‏/1405، ضمن درج در درگاه‌ها و بسترهای رسمی اطلاع‌رسانی خود، به‌صورت مکتوب به اداره پایش بازار ارز بانک مرکزی اعلام نماید. تبصره (2) ـ نهاد فروشنده موظف است برآورد خود از حجم قابل تأمین منابع دیناری از محل منابع داخلی برای دوره فروش ارز زیارتی اربعین را حداکثر تا پایان وقت اداری روز چهارشنبه مورخ 27‏/03‏/1405 طی مکاتبه رسمی به اداره پایش بازار ارز اعلام نماید. همچنین حجم نهایی منابع دیناری تأمین‌شده و در دسترس باید متعاقباً و حداکثر همزمان با ارسال فهرست موضوع تبصره (1) این ماده، به اداره مزبور منعکس گردد. ماده (7) ـ فروش برخط (E-Commerce Operations): به‌منظور تسهیل دسترسی متقاضیان و ارتقای کیفیت ارائه خدمات، بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و صرافی‌های بانکی مشمول این دستورالعمل می‌توانند، در صورت استقرار زیرساخت‌های فنی متقن (از جمله پروتکل‌های احراز هویت دیجیتال و امنیت تراکنش)، نسبت به فروش برخط ارز زیارتی اربعین اقدام نمایند. انجام فروش برخط، موکول به هماهنگی قبلی با اداره پایش بازار ارز بانک مرکزی تا پایان وقت اداری روز چهارشنبه مورخ 27‏/03‏/1405 و پذیرش مسئولیت کامل تبعات حقوقی، اجرایی، فنی و نظارتی مترتب بر آن از سوی بانک خواهد بود. تبصره (1) ـ صرافی‌های غیر بانکی در سال جاری از شمول تعریف نهاد فروشنده ذیل مفاد و تبصره‌های این ماده خارج بوده و مجاز به عرضه برخط ارز موضوع این دستورالعمل نمی‌باشند. تبصره (2) ـ نهاد فروشنده مجاز است از ابتدای بامداد روز شنبه مورخ 20‏/04‏/1405 نسبت به آغاز فروش برخط ارز زیارتی، به صورت (24) ساعته و در روز هفت روز هفته، اقدام نماید. تبصره (3) ـ سامانه فروش برخط نهاد فروشنده، باید به‌گونه‌ای طراحی و بهره‌برداری شود که نرخ فروش ارز، پیش از ورود متقاضی به فرآیند خرید و بدون نیاز به ورود به حساب کاربری، به‌صورت شفاف قابل مشاهده باشد. تبصره (4) ـ مسئولیت ناظر بر مدیریت ظرفیت فروش برخط ارز (اعم از تعیین سقف‌های سیستمی، کنترل هم‌زمانی سفارش‌ها، رزرو/کسر منابع و ممانعت از ایجاد تعهد مازاد بر موجودی)، منحصراً بر عهده نهاد فروشنده بوده و نهاد مزبور مکلف است فروش برخط را صرفاً در حدّ منابع قطعی و در دسترس اعمال نماید. بدیهی است هرگونه اخلال، توقف، تأخیر یا امتناع از تحویل ارز خریداری‌شده برخط در دامنه زمانی مورد تعهد، که منتهی به تضییع حقوق معاملاتی متقاضیان یا مخدوش شدن حقوق شهروندی ایشان گردد ـ به‌ویژه در موارد ناشی از فروش مازاد بر ظرفیت یا ضعف تمهیدات فنی ـ تخلف محسوب شده و حسب مورد، توسط مراجع نظارتی و انتظامی ذی‌مدخل قابل تعقیب و پیگیری خواهد بود. تبصره (5) ـ کلیه سامانه‌های فروش برخط نهادهای فروشنده، مکلفند رأس ساعت 15:00 روز دوشنبه مورخ 12‏/05‏/1405 دسترسی سمت کارخواه (Client) به کارساز (Server) جهت ثبت درخواست جدید، تکمیل فرآیند خرید، بازنویسی اطلاعات یا هرگونه اقدام مؤثر در ایجاد معامله جدید را به‌طور کامل غیرفعال نمایند. تبصره (6) ـ نگهداری ارز خریداری‌شده توسط متقاضی از طریق بستر برخط، در محل خزانه یا شعب نهاد فروشنده، از زمان انجام معامله تا پایان بازه زمانی موضوع ماده (4)، مشمول هزینه نگهداری (Custody Fee) نخواهد بود. پس از انقضای مهلت مزبور، نهاد فروشنده مجاز است در صورت استمرار عدم مراجعه متقاضی برای دریافت ارز، مطابق ضوابط داخلی خود نسبت به اعمال هزینه نگهداری اقدام نماید؛ مشروط بر آنکه مفاد مربوط با نحوه اعمال و میزان هزینه مزبور، متقدماً به‌صورت شفاف، منجز و غیرقابل تفسیر مضیق به اطلاع مشتری رسیده و تأیید الکترونیکی ایشان نسبت به موضوع اخذ شده باشد. تبصره (7) ـ حداکثر مدت زمان تعهد نهاد فروشنده به نگهداری ارز خریداری‌شده به‌صورت برخط، جهت تحویل به متقاضی، تا پایان روز 31‏/05‏/1405 خواهد بود. در صورت عدم مراجعه مشتری تا مهلت مذکور، نهاد فروشنده مجاز است، پس از استرداد وجه ریالی دریافتی به حساب مشتری (با امکان اعمال کسر هزینه نگهداری)، نسبت به فسخ معامله اقدام نماید. اعمال حق فسخ موضوع این تبصره در اختیار نهاد فروشنده و منوط به اطلاع‌رسانی شفاف، قبلی و قابل استناد ترتیبات اجرایی به مشتری و اخذ تأیید الکترونیکی ایشان در طی فرآیند خرید خواهد بود. تبصره (8) ـ نهاد فروشنده، مکلف است اطلاعات مربوط به وضعیت تحویل یا عدم تحویل ارز، تغییر وضعیت معامله، فسخ، استرداد وجه و سوابق مرتبط با درخواست‌های برخط را به‌نحو قابل اتکا و قابل رسیدگی نگهداری نماید تا در زمان بازگشایی مجدد سرفصل مربوطه در سامانه سنا پس از تاریخ 31‏/05‏/1405، امکان انجام اصلاحات، ثبت‌های تکمیلی یا ابطال‌های مقتضی فراهم باشد. ماده (8) ـ رعایت قوانین و مقررات بالادستی و مسئولیت‌ها: کلیه قوانین، مقررات، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های ابلاغی ناظر بر عملیات ریالی و ارزی نهاد فروشنده، به ویژه احکام مربوط به لزوم صدور و ارائه صورت‌حساب معتبر، منقح و قابل استناد، مشتمل بر کلیه اطلاعات مندرج در سامانه سنا و منضم به مستند حاوی اطلاعات شماره مسلسل اسکناس‌های تحویلی به متقاضی، به صورت رسمی و ممهور، توسط آن نهاد، (متناظر با مفاد تبصره (2) ماده (2) مکرر قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز)، درخصوص عملیات موضوع این دستورالعمل نیز نافذ و لازم‌الرعایه خواهد بود. تبصره (1) ـ لازم به تأکید است که هرگونه تخطی از مقررات موضوعه، موجب تحقق مسئولیت قانونی و انتظامی برای نهاد فروشنده و حسب مورد مسئول یا کاربر ذی‌ربط خواهد بود. تبصره (2) ـ چنانچه تخلف ارتکابی حسب قوانین و مقررات مربوط واجد وصف تخلف انتظامی، تخلف نظارتی، یا مشمول عناوین مقرر در قوانین مبارزه با قاچاق کالا و ارز باشد، رسیدگی و اقدام مقتضی وفق ضوابط و مراجع صلاحیت‌دار به‌عمل خواهد آمد. تبصره (3) ـ مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل، استقرار کنترل‌های داخلی، صحت‌سنجی مدارک و اطلاعات، رعایت سقف‌ها و مواعد، انطباق ثبت‌های سامانه‌ای با واقع، نگهداری مستندات و پاسخ‌گویی در قبال هرگونه تخلف یا قصور، بر عهده نهاد فروشنده خواهد بود و هیچ‌یک از مفاد این دستورالعمل، نافی مسئولیت‌های قانونی مدیران، متصدیان، کاربران سامانه‌ای و واحدهای اجرایی ذی‌ربط نخواهد بود. ماده (9) ـ سایر احکام: موارد مسکوت در این دستورالعمل، تابع قوانین و مقررات عام و خاص حاکم بر عملیات پولی و ارزی، ضوابط ابلاغی بانک مرکزی، تصمیمات متقدم یا عندالاقتضاء آتی این بانک و تفسیر رسمی مراجع ذی‌صلاح در حدود اختیارات قانونی خواهد بود. این دستورالعمل مشتمل بر (9) ماده و (22) تبصره در جلسه مورخ 19‏/03‏/1405 کمیسیون ارز بانک مرکزی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، قابل اجرا می‌باشد. کلیه نهادهای مشمول متقاضی اجرا، مکلفند ترتیبات اجرایی، سامانه‌ای، کنترلی و اطلاع‌رسانی لازم برای حسن اجرای آن را در تاریخ‌های معنون در دستورالعمل و پیش از شروع بازه فروش، فراهم آورند. دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان در سال 1405 به استناد جزء (1) بند (ب) ماده (4) و ماده (37) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب 30/03/1402 ـ و در راستای تحقق توافقات منعقده با ستاد مرکزی اربعین وزارت کشور (موضوع مکاتبه شماره 9384 مورخ 09/02/1405)، و به‌منظور تمهید و تنسیق مقدمات لازم برای تأمین، عرضه و فروش ارز مورد نیاز مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان اربعین حسینی در سال 1405، با هدف انتظام‌بخشی به فرآیندهای عملیاتی، ارتقای شفافیت در شبکه فروش و تضمین رعایت حقوق متقاضیان، مفاد «دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان در سال 1405» که از این پس در این دستورالعمل «دستورالعمل» نامیده می‌شود، به شرح مواد و تبصره‌های آتی تصویب و ابلاغ می‌گردد: ماده (1) ـ تعاریف و دامنه شمول: در این دستورالعمل، عناوین و اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل به‌کار می‌روند: بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. نهاد فروشنده: کلیه بانک‌های دارای مجوز معتبر انجام عملیات ارزی از بانک مرکزی. ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان: ارز موضوع این دستورالعمل که به‌منظور ارائه خدمات عمومی و در چارچوب ضوابط مقرر در این ابلاغیه، به متقاضیان واجد شرایط عرضه و فروخته می‌شود. متقاضی: شخص حقوقی واجد شرایطی که با ارائه مدارک معتبر هویتی و با رعایت ضوابط مقرر در این دستورالعمل، درخواست خرید ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان را به نهاد فروشنده ارائه می‌نماید. سامانه سنا: سامانه نظارت ارز بانک مرکزی که ثبت و نظارت بر تراکنش‌های موضوع این دستورالعمل در آن انجام می‌پذیرد. سامانه ناخدا: سامانه نظام مدیریت خدمات ارز ایران، مورد بهره‌برداری ستاد مرکزی اربعین وزارت کشور جهت ثبت اولیه تقاضاها، احراز نیاز و تخصیص کد رهگیری (کد ناخدا) مربوط به متقاضیان مشمول. ماده (2) ـ منبع تأمین، نوع ارز و سقف فروش: تأمین و فروش ارز موضوع این دستورالعمل، از محل منابع داخلی نهاد فروشنده و به‌صورت اسکناس انجام خواهد پذیرفت. فروش ارز مزبور صرفاً در قالب دینار عراق (IQD) و حداکثر تا سقف اعلامی وزارت کشور برای هر متقاضی، با نرخ مورد تقاضا و توافق متعاملین، مجاز است. تبصره ـ نهاد فروشنده مکلف است پیش از انجام معامله، نرخ فروش ارز را به‌صورت شفاف، قابل رؤیت و غیرمبهم به متقاضی اعلام نماید. ماده (3) ـ اشخاص واجد شرایط و مدارک مورد نیاز: فروش ارز موضوع این دستورالعمل، صرفاً در چارچوب ثبت اولیه تقاضاهای ارزی توسط وزارت کشور (ستاد مرکزی اربعین) در سامانه ناخدا، مشتمل بر ارائه اطلاعات تفکیکی متقاضیان و تأیید میزان نیاز هر یک، انجام می‌پذیرد. مدارک لازم برای انجام فروش عبارت است از: اصل کارت ملی نماینده متقاضی، معرفی‌نامه تأیید شده توسط ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات (در سطح استان)، در اختیار داشتن کد ناخدایی متناظر با تقاضای ثبت‌شده در سامانه ناخدا. تبصره (1) ـ فروش ارز موضوع این دستورالعمل، موکول به ثبت اطلاعات متقاضی در سامانه سنا ذیل سرفصل «تأمین ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان» با کد عملیاتی (130) توسط نهاد فروشنده خواهد بود. تبصره (2) ـ مسئولیت احراز هویت متقاضی (KYC)، صحت انتساب مدارک، انطباق هویت و مالکیت حساب اشخاص مشمول با اسناد ارائه‌شده، و رعایت کلیه ضوابط مربوط به سقف، شرایط و ثبت اطلاعات، بر عهده نهاد فروشنده خواهد بود. ماده (4) ـ بازه زمانی فروش و حدود زمانی ثبت عملیات: فروش ارز موضوع این دستورالعمل از ابتدای روز کاری شنبه مورخ 13/04/1405 آغاز و حداکثر تا ساعت 15:00 روز دوشنبه مورخ 12/05/1405 ادامه خواهد داشت. با اختتام بازه زمانی مزبور، سرفصل «تأمین ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان» متناظر با کد عملیاتی (130) در سامانه سنا از چرخه عملیاتی خارج شده و متعاقباً امکان ثبت هرگونه تراکنش جدید، اصلاح اطلاعات منتهی به ایجاد فروش جدید، یا بازنویسی مؤثر در ثبت معامله، در بستر یادشده، مسدود و ممتنع خواهد بود. تبصره ـ نهاد فروشنده مکلف است کلیه ترتیبات اجرایی، فنی و کنترلی لازم را به‌گونه‌ای فراهم آورد که هیچ‌گونه تعهد به فروش، ثبت یا بازنویسی اطلاعات، خارج از بازه زمانی مقرر در این ماده، انجام نپذیرد. ماده (5) ـ ترتیبات اجرایی عرضه و تکالیف نهاد فروشنده: نهاد فروشنده مکلف است ضمن اطلاع‌رسانی عمومی، بهنگام و مؤثر درخصوص اسامی، نشانی، ساعات فعالیت و سایر مشخصات شعب یا واحدهای عرضه‌کننده ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان، ترتیبی اتخاذ نماید که واحدهای اقدام‌کننده فروش، در کلیه ایام غیرتعطیل واقع در بازه موضوع ماده (4)، نسبت به عرضه و فروش ارز به متقاضیان واجد شرایط اقدام نمایند. همچنین نهاد فروشنده مکلف است در صورت ابلاغ بانک مرکزی، آمادگی لازم برای استمرار خدمت‌رسانی در ایام تعطیل را نیز فراهم آورد. تبصره (1) ـ نهاد فروشنده موظف است فهرست کامل شعب یا واحدهای فعال در فروش ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان را، مشتمل بر نام بانک، استان، شهرستان / شهر / روستا، نام شعبه، کد شعبه، نشانی، شماره تلفن و ساعات فعالیت، حداکثر تا پایان وقت اداری روز چهارشنبه مورخ 10/04/1405، ضمن درج در درگاه‌ها و بسترهای رسمی اطلاع‌رسانی خود، به‌صورت مکتوب به اداره پایش بازار ارز بانک مرکزی اعلام نماید. تبصره (2) ـ نهاد فروشنده موظف است برآورد خود از حجم قابل تأمین منابع دیناری از محل منابع داخلی برای دوره فروش ارز اربعین مواکب، دستگاه‌ها و نهادهای عمومی خدمت‌رسان را حداکثر تا پایان وقت اداری روز چهارشنبه مورخ 27/03/1405 طی مکاتبه رسمی به اداره پایش بازار ارز اعلام نماید. همچنین حجم نهایی منابع دیناری تأمین‌شده و در دسترس باید متعاقباً و حداکثر همزمان با ارسال فهرست موضوع تبصره (1) این ماده، به اداره مزبور منعکس گردد. ماده (6) ـ رعایت قوانین و مقررات بالادستی و مسئولیت‌ها: کلیه قوانین، مقررات، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های ابلاغی ناظر بر عملیات ریالی و ارزی نهاد فروشنده، به‌ویژه احکام مربوط به لزوم صدور و ارائه صورت‌حساب معتبر، منقح و قابل استناد، مشتمل بر کلیه اطلاعات مندرج در سامانه سنا و منضم به مستند حاوی اطلاعات شماره مسلسل اسکناس‌های تحویلی به متقاضی، به‌صورت رسمی و ممهور، توسط آن نهاد، متناظر با مفاد تبصره (2) ماده (2) مکرر قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، درخصوص عملیات موضوع این دستورالعمل نیز نافذ و لازم‌الرعایه خواهد بود. متعاقباً مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل، استقرار کنترل‌های داخلی، صحت‌سنجی مدارک و اطلاعات، رعایت سقف‌ها و مواعد، انطباق ثبت‌های سامانه‌ای با واقع، نگهداری مستندات و پاسخ‌گویی در قبال هرگونه تخلف یا قصور، بر عهده نهاد فروشنده خواهد بود و هیچ‌یک از مفاد این دستورالعمل، نافی مسئولیت‌های قانونی مدیران، متصدیان، کاربران سامانه‌ای و واحدهای اجرایی ذی‌ربط نخواهد بود. ماده (7) ـ سایر احکام: موارد مسکوت در این دستورالعمل، تابع قوانین و مقررات عام و خاص حاکم بر عملیات پولی و ارزی، ضوابط ابلاغی بانک مرکزی، تصمیمات متقدم یا عندالاقتضاء آتی این بانک و تفسیر رسمی مراجع ذی‌صلاح در حدود اختیارات قانونی خواهد بود. این دستورالعمل مشتمل بر (7) ماده و (5) تبصره در جلسه مورخ 19/03/1405 کمیسیون ارز بانک مرکزی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، قابل اجرا می‌باشد. کلیه نهادهای مشمول متقاضی اجرا، مکلفند ترتیبات اجرایی، سامانه‌ای، کنترلی و اطلاع‌رسانی لازم برای حسن اجرای آن را در تاریخ‌های معنون در دستورالعمل و پیش از شروع بازه فروش، فراهم آورند.