آیین‌ نامه اجرایی قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه‌ ای و مهارتی با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1397/11/24

هیأت وزیران در جلسه 24 /11 /1397 به پیشنهاد شماره 179185 مورخ 16 /4 /1397 سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد ماده (11) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی – مصوب 1396 -، آیین نامه اجرایی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه اجرایی قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی مصوب 1397,11,24 با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده 1 – در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: الف – قانون: قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی – مصوب 1396 -. ب – نظام: نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی، موضوع بند (2) ماده (2) قانون. پ – شورای عالی: شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی، موضوع بند (4) ماده (2) قانون. ت – کارگروه های تخصصی: کارگروه های ذیل شورای عالی. ث – مرکز سنجش: مرکز سنجش آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و تعیین صلاحیت های حرفه ای، موضوع بند (5) ماده (2) قانون. ج – دستگاه های مجری: دستگاه های مجری آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی، موضوع بند (7) ماده (2) قانون. چ – دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی. ماده 2 – به منظور تحقق اهداف نظام، مندرج در ماده (1) قانون، شورای عالی بدون ایجاد تشکیلاتی جدید با ترکیب تعیین شده در ماده (6) قانون تشکیل می شود. تبصره 1 (اصلاحی 28ˏ01ˏ1398)– وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح طبق تبصره (3) ماده (6) قانون به دعوت رییس شورا در جلسات شورا حضور می یابد. تبصره 2 – در اجرای تبصره (1) ماده (6) قانون، سه نفر صاحب نظر و متخصص دارای حداقل (10) سال سابقه کار در حوزه آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و تجربیات بازار کار، انتخاب می شوند. تبصره 3 – وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در غیاب رییس شورا جلسات را اداره می کند. تبصره 4 – شورای عالی حداقل هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه خواهد داد. تبصره 5 – آیین نامه نحوه تشکیل و اداره جلسات شورای عالی، توسط دبیرخانه شورا تهیه و به تصویب شورای عالی می رسد. ماده 3 – وظایف و اختیارات شورای عالی به شرح زیر است: الف – هماهنگی در سیاست گذاری، تنظیم گری و راهبری نظام در چهارچوب اسناد بالادستی. ب – برقراری تعامل بین دستگاه های مجری، بنگاه های اقتصادی و تشکل های صنفی. پ – ایجاد هماهنگی و نظارت بر تخصیص منابع و تسهیلات به دستگاه های مجری. ت – بررسی پیشنهاد اصلاح ساختارها و بازنگری در قوانین و مقررات مرتبط با آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی جهت ارایه به مراجع قانونی ذی ربط. ث – تصویب استانداردهای آموزش، ارزشیابی و شایستگی حِرف بر اساس نسخه استانداردهای ملی و بین المللی طبقه بندی حِرف و مشاغل. ج – تصویب ساز و کارهای لازم جهت مشارکت بهره برداران در کلیه مراحل و فرایندهای آموزشی و تربیتی. چ – طراحی و نظارت بر اجرای نظام صلاحیت حرفه ای و نظارت بر آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ح – تأیید چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی، موضوع ماده (7) قانون و ارایه آن به هیأت وزیران برای تصویب. خ – تأیید ساز و کارهای لازم مربوط به آموزش و تربیت افراد جهت کسب شایستگی های نوآوری و کارآفرینی، موضوع تبصره بند (10) ماده (1) قانون و ارایه آن به هیأت وزیران برای تصویب. د – تصویب ساز و کار ارتباط بین مدارک و گواهینامه های صلاحیت حرفه ای مبتنی بر چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی. ذ – تصویب ضوابط تحرک پذیری افقی و عمودی در گروه های بزرگ شغلی تا سطوح بالای صلاحیت حرفه ای و آموزشی در چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی. ر – بررسی و تصویب ضوابط و معیارهای تشکیل مراکز سنجش با لحاظ نقش نظام های حرفه ای. ز – تهیه و تصویب دستورالعمل پایش نظام و ارایه گزارش به مراجع ذی صلاح. ژ – بررسی و تصویب آیین نامه تعیین انجمن های علمی حرفه ای، اتحادیه ها و صنوف حرفه ای و شغلی جهت عضویت در ارکان نظام. س – تصویب دستورالعمل های اجرایی مورد نیاز در چهارچوب قانون. ماده 4 – دبیر شورای عالی با پیشنهاد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از بین مدیران مجرب دستگاه های اجرایی توسط معاون اول رییس جمهور (بدون حق رأی) منصوب می شود. ماده 5 – وظایف دبیرخانه به شرح زیراست: الف – برنامه ریزی و هماهنگی تشکیل جلسات شورای عالی و کارگروه های تخصصی. ب – پشتیبانی علمی، پژوهشی و کارشناسی برای اتخاذ تصمیمات و وضع مصوبات شورای عالی با استفاده از نظرات کارگروه های تخصصی و صاحب نظران. پ – نظارت مستمر بر حسن اجرای مصوبات شورای عالی و نظارت بر کارگروه های تخصصی و مستندسازی فعالیت ها. ت – تهیه گزارش ارزیابی عملکرد دستگاه های مجری، کارگروه های تخصصی و مراکز سنجش و ارایه آن به شورای عالی. ث - دریافت پیشنهاد دستگاه ها در خصوص پیش نویس آیین نامه ها، دستورالعمل ها و سایر مقررات موضوع قانون جهت طرح و بررسی در کارگروه های تخصصی. ج – تعامل با مراکز بین المللی به منظور هماهنگی، تبادل و بهره گیری از ظرفیت های آنها در استقرار نظام. چ – سایر امور محول شده از سوی شورای عالی. تبصره 1 – دبیرخانه با استفاده از نیرو و امکانات موجود در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مستقر می شود. تبصره 2 – دبیرخانه می تواند از ظرفیت های موجود دستگاه های ذی ربط با رعایت قوانین و مقررات مربوط استفاده کند. ماده 6 – به منظور پیشبرد اهداف و انجام وظایف شورای عالی، کارگروه های تخصصی به شرح زیر بدون ایجاد تشکیلات جدید اداری زیر نظر شورای عالی تشکیل می شوند: الف – کارگروه تخصصی راهبری و هماهنگی در سیاست گذاری. ب – کارگروه تخصصی صلاحیت حرفه ای. پ – کارگروه تخصصی نظارت و سنجش. تبصره - آیین نامه داخلی کارگروه های تخصصی از جمله نحوه تشکیل جلسات و انتخاب رؤسا و دبیران کارگروه های یاد شده توسط دبیرخانه تهیه و به تصویب شورای عالی می رسد. ماده 7 - الف (اصلاحی 03ˏ05ˏ1400)– ترکیب اعضای کارگروه تخصصی راهبری و هماهنگی در سیاستگذاری به شرح زیر است: 1 – نماینده ذی ربط (در سطح مدیرکل) وزارتخانه های تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، صنعت، معدن و تجارت، نفت، راه و شهرسازی، نیرو، جهاد کشاورزی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، دادگستری، امور اقتصادی و دارایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ورزش و جوانان و سازمان های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور و معاونت رییس جمهور در امور زنان و خانواده. 2 - رییس مرکز آمار ایران. 3 - نماینده ذی ربط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (در سطح مدیرکل) با معرفی رییس سازمان. 4 – دبیر شورای عالی. 5 – رییس کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایی ایران. 6 – معاون ذی ربط اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) با معرفی رییس اتاق مذکور. 7 - معاون ذی ربط اتاق اصناف ایران با معرفی رییس اتاق مذکور. 8 - معاون ذی ربط اتاق تعاون ایران با معرفی رییس اتاق مذکور. تبصره - دو نفر صاحب نظر و متخصص که یکی از آنها از بانوان باشد، به انتخاب دبیر شورای عالی با دعوت رییس کارگروه می توانند متناسب با موضوعات مطرح شده در جلسات کارگروه شرکت کنند. ب – وظایف کارگروه راهبری و هماهنگی در سیاست گذاری، تهیه و ارایه پیشنهادهای لازم به شورای عالی در خصوص موارد زیر است: 1 - اهداف و سیاست های اجرایی، خط مشی و الویت های نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. 2 - برقراری تعامل بین دستگاه های مجری، بنگاه های اقتصادی و تشکل های صنفی. 3 – سیاست های لازم برای توسعه مشارکت بهره برداران و نظام های حرفه ای در مراحل مختلف از جمله نیازسنجی، برنامه ریزی، تدوین استانداردها، اجرا، ارزشیابی و پایش آموزش های تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. 4 – ساز و کارهای لازم برای تقویت ارتباط بین نظام اطلاعات بازار کار، نظام اطلاعات آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و نظام طبقه بندی مشاغل و صلاحیت حرفه ای. 5 - ساختارها و ترتیبات نهادی (قوانین و مقررات) آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. 6 – اولویت های پژوهشی مورد نیاز در خصوص نظام با رویکرد آینده پژوهی. 7 – سیاست های اجرایی به منظور اثربخشی هدایت تحصیلی و هدایت شغلی در آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. 8 – ساز و کارهای ایجاد هماهنگی و نظارت بر تخصیص منابع و تسهیلات به مجریان. ماده 8 – الف (اصلاحی 03ˏ05ˏ1400)– ترکیب اعضای کارگروه تخصصی صلاحیت حرفه ای به شرح زیر است: 1 - نماینده ذی ربط (در سطح مدیرکل) وزارتخانه های آموزش و پرورش (دو نفر از آموزش دوره متوسطه کار و دانش و فنی و حرفه ای)، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیرو، صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامی، ورزش و جوانان، ارتباطات و فناوری اطلاعات، نفت، دادگستری و امور اقتصادی و دارایی و سازمان های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور. 2 - معاون ذی ربط دانشگاه فنی و حرفه ای با معرفی رییس دانشگاه. 3 - معاون ذی ربط دانشگاه جامع علمی - کاربردی با معرفی رییس دانشگاه. 4 - معاون ذی ربط سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور با معرفی رییس سازمان. 5 - رییس مرکز آمار ایران. 6 - رییس کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایی ایران. 7 - معاون ذی ربط اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) با معرفی رییس اتاق مذکور. 8 - معاون ذی ربط اتاق اصناف ایران با معرفی رییس اتاق مذکور. 9 - معاون ذی ربط اتاق تعاون ایران با معرفی رییس اتاق مذکور. تبصره - دبیر شورای عالی برحسب موضوع، می تواند از نمایندگان نظام های حرفه ای، سازمان های تخصصی و سایر دستگاه ها دعوت به عمل آورد. ب – وظایف کارگروه تخصصی صلاحیت حرفه ای، تهیه و ارایه پیشنهاد به شورای عالی در خصوص موارد زیر است: 1 - چهارچوب صلاحیت حرفه ای و شاخص های تعیین صلاحیت حرفه ای ملی. 2 – ساز و کارهای مربوط به آموزش و تربیت افراد جهت کسب شایستگی های نوآوری و کارآفرینی، موضوع تبصره بند (10) ماده (1) قانون. 3 – ساز و کار و چهارچوب تدوین ضوابط، معیارها، تطبیق، ارزیابی و هم سطح سازی آموزش های رسمی، غیررسمی و آموزش های سازمان نایافته با همکاری کارگروه تخصصی نظارت و سنجش از طریق استقرار چهارچوب صلاحیت حرفه ای. 4 – ساز و کارهای انطباق و تعیین ارتباط بین سطوح نظام های آموزشی و سطوح صلاحیت حرفه ای و حرف موجود در بازار کار. 5 – ساز و کار ارتباط بین مدارک و گواهینامه های صلاحیت حرفه ای مبتنی بر چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی. 6 - استانداردهای آموزشی و شایستگی های حِرف و مشاغل بر اساس استانداردهای ملی و بین المللی طبقه بندی حِرف و مشاغل. 7 - ضوابط تحرک پذیری افقی و عمودی در گروه های بزرگ شغلی تا سطوح بالای صلاحیت حرفه ای و آموزشی. 8 - ضوابط و معیارهای مورد نیاز جهت استقرار صلاحیت حرفه ای. 9 – شیوه های جذب و به کارگیری ارزیابان صلاحیت حرفه ای. ماده 9 - الف (اصلاحی 03ˏ05ˏ1400)– ترکیب اعضای کارگروه تخصصی نظارت و سنجش به شرح زیر است: 1 - نماینده ذی ربط (در سطح مدیرکل) وزارتخانه های آموزش و پرورش (دو نفر از آموزش دوره متوسطه کار و دانش و فنی و حرفه ای)، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیرو، صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامی، ورزش و جوانان و ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور. 2 - معاون ذی ربط دانشگاه جامع علمی - کاربردی با معرفی رییس دانشگاه. 3 - معاون ذی ربط دانشگاه فنی و حرفه ای با معرفی رییس دانشگاه. 4 - معاون ذی ربط سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور با معرفی رییس سازمان. 5 - معاون ذی ربط کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایان ایران. 6 - معاون ذی ربط اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) با معرفی رییس اتاق مذکور. 7 - معاون ذی ربط اتاق اصناف ایران با معرفی رییس اتاق مذکور. 8 - معاون ذی ربط اتاق تعاون ایران با معرفی رییس اتاق مذکور. تبصره - دبیر شورای عالی برحسب موضوع، می تواند از نمایندگان نظام های حرفه ای و سایر دستگاه ها دعوت به عمل آورد. ب – وظایف کارگروه تخصصی نظارت و سنجش، تهیه و ارایه پیشنهاد به شورای عالی در خصوص موارد زیر است: 1 - الگوی نظارت، سنجش و ابزارسازی در نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی در سطح ملی، بومی سازی و به روزرسانی آنها. 2 – راهکارهای اجرایی برای پیاده سازی الگوهای سنجش، ارزشیابی و اعتبارسنجی. 3 – طراحی ساز و کارهای مشارکت بهره برداران و نظام های حرفه ای در سنجش آموزش های تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. 4 – طراحی، تدوین و تنظیم شاخص های نظارت بر مراکز سنجش و سطح بندی (درجه بندی) آنها. 5 – نظارت و ارزیابی مراکز سنجش و ارایه گزارش های عملکردی مراکز یاد شده. 6 – چهارچوب اعتباربخشی، شیوه ارزیابی و سطح بندی (درجه بندی) مجریان در سطح ملی و استانی. 7 – ارزیابی و نظارت بر تحقق اهداف، اجرای سیاست ها و برنامه های نظام. 8 – آیین نامه نحوه تعیین انجمن های علمی حرفه ای، اتحادیه ها و صنوف حرفه ای و شغلی جهت عضویت در ارکان نظام. 9 – بررسی پایش عملکرد مجریان. 10 – ساز و کار اجرای ماده (9) قانون در سطح استان. آئین نامه نحوه تعیین انجمن های علمی حرفه ای، اتحادیه ها و صنوف حرفه ای و شغلی جهت عضویت در ارکان نظام، موضوع ردیف (4) ماده (5) قانون نظام جامع و بند (8) ردیف (ب) ماده (9) آئین نامه اجرایی قانون ماده 10 – در راستای اجرای ماده (9) قانون، مراکز سنجش در سطح ملی و منطقه ای (استانی) وابسته به شورای عالی با شرح وظایف زیر و با مشارکت نظام های حرفه ای تشکیل می شود: الف – سنجش و ارزشیابی آموزش های موضوع قانون. ب – تعیین صلاحیت حرفه ای نیروی کار در سطح ملی و منطقه ای (استانی). پ – سنجش و تشخیص شایستگی ها و صلاحیت حرفه ای و شغلی. ت – تعیین صلاحیت و شایستگی مجریان. ث – اعطای مدارک صلاحیت حرفه ای و گواهینامه های شایستگی شغلی. ج – ارزشیابی و همسطح سازی آموزش های فردی و سازمان نایافته با آموزش های رسمی در چهارچوب صلاحیت حرفه ای. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری × وضعیت های تنقیحی