تصویب نامه در خصوص سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
مرجع رسمی — 1404/06/27
تصویب نامه در خصوص سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور مصوب 1404,06,27 با اصلاحات و الحاقات بعدی هیئت وزیران در جلسه 1404/6/27 به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری دستگاه های ذی ربط و به استناد بند (ت) ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصو
تصویب نامه در خصوص سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور مصوب 1404,06,27 با اصلاحات و الحاقات بعدی هیئت وزیران در جلسه 1404/6/27 به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری دستگاه های ذی ربط و به استناد بند (ت) ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 تصویب کرد: سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور به شرح پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیئت دولت است، تعیین می گردد و دستگاه های مقرر در سند موظف به اجرای اقدامات مربوط هستند. محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور 1 - مقدمه: سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیرههای ارزش کشور به استناد بند (ت) ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، چارچوبی کلان و جامع برای پیشرفت صنعتی ایران در افق برنامه هفتم پیشرفت است که در راستای تحقق فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی در بهمن ماه سال 1400، مبنی بر ضرورت تدوین نقشه راهبردی صنعت به منظور مدیریت، هدایت، نظارت و حمایت از تولید ملی، طراحی شده است. هدف اصلی این سند، ترسیم خطوط راهبردی مشخص و ارائه مأموریت های محوری در حل ابرچالش های درونی و بیرونی بخش صنعت و همچنین بهره گیری از استعدادها و فرصت های بی شمار کشور است تا ضمن تقویت زیربناهای صنعتی، به بهبود کیفیت و ارتقای زنجیره های ارزش در صنایع مختلف کشور کمک نماید. این سند با هدف ایجاد انسجام سیاستی برای پیشرفت صنعتی کشور، هم افزایی میان بخش های مختلف اقتصادی با بخش صنعت در سطوح کلان، بخشی و بنگاهی، بهره گیری از ظرفیت های نوآوری و فناوری و ارتقای جایگاه تولیدات داخلی در بازارهای منطقه ای و جهانی تهیه شده است تا بتواند ضمن پاسخگویی به نیازهای اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی کشور بر نقش محوری و توان بخش های غیردولتی و خصوصی در رفع ابرچالش های موجود و تبدیل آن به فرصت های نوآورانه اقدام کند و زمینه تحقق جهش صنعتی کشور و توسعه اقتصادی متوازن را نه تنها برای دوران برنامه هفتم پیشرفت بلکه برای پیشرفت و اقتدار بلندمدت اقتصاد ایران نیز فراهم آورد. 2 - تعاریف: در این سند، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: 1 - سند: سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور. 2 - پیشرفت صنعتی: دستیابی به تحول در بخش صنعت که بتواند بسترساز رشد اقتصادی پایدار در کشور شود. این پیشرفت باید چالش هایی مانند توسعه نامتوازن صنعتی، محدودیت های رقابت پذیری و دیگر ابرچالش های کلیدی را برطرف کند و از سوی دیگر، فرصت های موجود و آینده را به گونه ای اثربخش شناسایی و بهره برداری نماید تا منجر به ارتقای جایگاه صنعتی و اقتصادی کشور شود. 3 - صنایع کارخانه ای: عملیات تغییر شکل فیزیکی یا شیمیایی مواد و قطعات و تبدیل آن ها به کالاها و مواد فرآوری شده یا تکمیل شده و یا انجام خدمات در قالب یک بنگاه اقتصادی ـ صنعتی. گروه بندی آیسیک 4 (ISIC4) متداول ترین نوع طبقه بندی فعالیت های اقتصادی بین المللی است که بخش بزرگی از آن به صنعت - ساخت اختصاص دارد. 4 - زنجیره ارزش: مجموعه عملیات زنجیروار در یـک صنعت در سـطوح محلی، ملی، منطقه ای و بین المللی، برای خلق ارزش. 5 - چالش: مشکلاتی پیچیده، نظام مند و در سطح جامعه (عمومی) هستند که لزوماً راه حل های واضح و تک بعدی ندارند. 6 - راهبرد صنعتی: به مجموعه ای از اقدامات و سیاست های صنعتی هماهنگ به شرح زیر اطلاق می شود: الف - سیاست های عمودی (متمرکز بر رشته فعالیت های اولویت دار، فناوری ها، مکان ها یا مأموریت های خاص در راستای اهداف سند) ب - سیاست های افقی (در راستای برخورداری همه بخش های اقتصادی). پ - مداخلات دولت در طرف عرضه (با هدف ایجاد انگیزه در بخش ها و فعالیت های خاص). ت - مداخلات دولت در طرف تقاضا (با هدف ایجاد فرصت های بازار جدید یا گسترش بازارهای موجود). 7 - کارگروه: کارگروه هماهنگی و اجرایی سازی سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور موضوع بند (13) این سند. 8 - سند بخشی رشته فعالیت های اولویت دار: سندی که مبتنی بر راهبردها، سیاست ها و مأموریت های مشخص شده در این سند، در بخش/رشته فعالیت های اولویت دار سند تدوین و در کارگروه به تصویب می رسد. 3 - آسیب شناسی تولید صنعتی در ایران 4 - نقاط ضعف، قوت، فرصت و تهدید در پیشرفت صنعتی نقاط قوت بخش صنعت 1- رتبه نخست در منابع گازی و رتبه چهارم منابع نفتی در جهان. 2- برخورداری از 15 درصد از ذخایر معدنی شناخته شده جهانی. 3- جایگاه نهم معادن سنگ آهن جهان (2%) دو درصد ذخایر) 4- رتبه چهارم جهانی از منظر تنوع محصولات کشاورزی 5- افزایش تعداد فارغ التحصیلان رشته های فنی و مهندسی 6- رتبه 28 ایران از منظر اندازه بازار خارجی از میان 144 کشور جهان 7- برخورداری از 30 هزار بنگاه کوچک، متوسط و بزرگ 8- برخورداری از بیش از 700 شهرک صنعتی فعال نقاط ضعف بخش صنعت (چالش درونی) 1- تمرکز بر زنجیره های با ارزش افزوده پایین 2- تنوع محدود در ساختار صنعتی 3- عقب ماندگی صنعتی (سهم پایین صنایع پیشرفته در تولید و صادرات صنعتی) 4- مشارکت پایین در زنجیره های ارزش صنعتی جهانی و منطقه ای 5- عدم توسعه زنجیره ارزش در صنایع وابسته به منابع طبیعی و کاهش توان خلق ارزش افزوده تولیدات صنعتی 6- سهم بالای رشته فعالیت های با فناوری پایین از ارزش افزوده و صادرات صنعتی 7- بهره وری پایین نیروی کار صنعتی و کاهش توان اشتغالزایی بخش صنعت و خدمات متصل به آن 8- تمرکزگرایی در توسعه صنعتی و عدم توسعه متوازن صنعت در مناطق مختلف کشور 9- کمبود نیروی کار ماهر و متخصص و محدودیت در ساختارهای آموزشی و پژوهشی در حمایت از پیشرفت صنعتی 10- شکل گیری مقیاس صنعتی کوچک و عدم بهره مندی از صرفه های ناشی از مقیاس 11- ضعف صنایع واسطه ای در سازماندهی شبکه تامین صنعتی 12- آمادگی پایین فناورانه و وابستگی بالا به واردات و تجهیزات در بخش صنعت 13- ضعف ابزارهای جذب سرمایه های خرد و کوچک در حمایت از پروژه های صنعتی 14- فقدان ساختارهای مشترک برای توسعه برند ملی و کنسرسیوم های صادراتی 15- وابستگی بالای بنگاه های صنعتی به تسهیلات بانکی کوتاه مدت و نبود تنوع ابزارهای مالی برای پروژه های توسعه ای نقاط فرصت بخش صنعت 1- رشد زیست بوم استارت آپی و دانش بنیان و وجود نیروی انسانی متخصص و جوان 2- ظرفیت ها و زیرساخت های قابل توجه در تولید صنعتی 3- برخورداری از منابع غنی طبیعی (موادمعدنی، فلزات اساسی و نفت و گاز) 4- ظرفیت های طبیعی ایران برای تولید انرژی های تجدیدپذیر 5- موقعیت ژئوپلیتیک و ژئو اکونومیک ایران در منطقه و همکاری با سایر کشورها نقاط تهدید بخش صنعت (چالش بیرونی) 1- خروج سرمایه های صنعتی به دلیل ناپایداری اقتصاد کلان و جذابیت بخش های غیرمولد در جذب منابع مالی 2- ناهماهنگی سیاست های کلان از جمله سیاست های پولی، مالی، ارزی و تجاری در تحقق پیشرفت صنعتی 3- حمایت های غیرمشروط و تمرکز بنگاه های کشور به بازار داخلی و کم توجهی به توان رقابت پذیری و صادرات 4- وجود مخاطرات و تنش های بین المللی و منطقه ای همچون تحریم و جنگ 5- افول انباشت سرمایه در صنعت و جذابیت بخش های غیرمولد در جذب منابع 6- ناترازی انرژی؛ افزایش فشار ناشی از محدودیت های ناشی از دسترسی به انرژی (برق وگاز) 7- بحران آب و تامین امنیت غذایی 8- تنش های فزاینده زیست محیطی 9- کمبود ظرفیت زیرساخت های لجستیکی در پشتیبانی از تولید 10- تداوم شرایط تولید زیرظرفیت به واسطه رکود صنعتی و کمبود تقاضای جهانی 5- اهداف کلان: اهداف کلان سند بر اساس چالش های موجود و همچنین اصول مصرح در بند (ت) ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، به شرح جدول زیر است: ناظر به چالش ناظر به اهداف کلان از تمرکز بر زنجیره های با ارزش افزوده پایین به توسعه زنجیره های ارزش و افزایش عمق ساخت داخل از تنوع محدود در ساختار صنعتی به توسعه تولیدات متنوع، رقابت پذیر و صادرات محور از عقب ماندگی صنعتی (سهم پایین صنایع پیشرفته در تولید و صادرات صنعتی) به ارتقای جایگاه جهانی با افزایش صادرات محصولات دانش بنیان و گسترش فناوری های نوین از ناترازی انرژی به استقرار صنایع سبز، ارتقای بهره وری انرژی و استفاده از منابع تجدید پذیر از بحران آب و تأمین امنیت غذایی به کشاورزی صنعتی و افزایش بهره وری آب از تنش های فزاینده زیست محیطی به کاهش آثار مخرب صنعتی شدن و استقرار اقتصاد چرخشی 6 - چشم انداز سند: تبدیل ایران به کشوری تأثیرگذار در زنجیره های ارزش منطقه ای در بخش / رشته فعالیت های صنعتی دارای مزیت و اولویت دار 7 - خطوط کلی راهبردی حاکم بر سند : در اجرای بند (ت) ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و با توجه به تأکید رهبر معظم انقلاب بر تدوین نقشه راهبردی صنعت، خطوط کلی راهبردی حاکم بر سند به شرح زیر تعیین می شود: 1- رعایت معیارهای آمایش سرزمین و توسعه متوازن؛ 2- کاهش خام فروشی و توسعه زنجیره های ارزش اولویت دار؛ 3- تحرک بخشی صادرات، انتشار فناوری های نوین و تکیه بر مزیت ها و اولویت های کشور؛ 4- ارتقای ارزش افزوده، تنوع بخشی و حضور در زنجیره های ارزش منطقه ای؛ 5- افزایش تاب آوری و پایداری در مواجهه با تحولات جهانی و منطقه ای؛ 6- تقویت نقش سیاستگذاری، برنامه ریزی، هدایتگری، تسهیلگری و نظارت دولت در رفع موانع پیشرفت صنعتی؛ 7- توسعه نوآوری، هوشمندسازی و همگرایی رقومی؛ 8- ارتقای رقابت پذیری و شکل گیری واحدهای بزرگ مقیاس و خوشه های صنعتی؛ 9- تقویت سرمایه انسانی و بهبود شاخص های رفاه؛ 10- ارتقای زنجیره های ارزش و افزایش سهم صنعت در رشد اقتصادی؛ 11- افزایش مشارکت بخش غیردولتی و آحاد مردم در پیشرفت صنعتی؛ 12- رعایت ملاحظات زیست محیطی، توسعه صنایع سبز و ارتقای بهره وری انرژی؛ 13- تقویت فرهنگ صنعتی و تقویت برند ملی. 8- الگوی مورد استفاده در سند (راهبرد صنعتی مأموریت محور) الگوی مورد استفاده در این سند، راهبرد صنعتی مأموریت محور است. در این راستا، مأموریت هایی برای رفع چالش ها بر اساس اهداف کلان در بخش پنجم و ضمن بهره گیری از مهم ترین فرصت های کشور، زمینه مشارکت عمومی - خصوصی و همکاری های بین سازمانی در جهت پیشرفت صنعتی کشور را با تأکید بر نقش آفرینی بخش های غیردولتی و خصوصی و رشته فعالیت های مختلف در زمان بندی معین فراهم می آورد. بخش های اصلی راهبرد صنعتی مأموریت محور عبارت است از: 1- تعیین مأموریت ها متناسب با چالش های موجود. 2- تعیین بخش ها و رشته صنعت های اولویت دار متناسب با مأموریت ها. 3- تعیین سیاست های حمایتی و پروژه ها برای تحقق مأموریت ها. 9- مأموریت ها: به منظور ایجاد زیست بومی پویا و پایدار برای رفع چالش های اقتصادی و صنعتی با بهره گیری از فرصت های موجود در کشور، این سند بر انجام مأموریت های زیر تمرکز دارد: 1- توسعه زنجیره ارزش و افزایش ارزآوری با تاکید بر صنایع معدنی و نفت پایه. 2- متنوع سازی ساختار صنعتی با تاکید بر صنایع کارخانه ای با فناوری متوسط. 3- توسعه صنایع و فناوری های پیشرفته با تمرکز بر پنجره های فرصت و تقاضای فناورانه داخلی. 4- رسوخ فناوری در بخش کشاورزی و صنایع غذایی. 5- افزایش بهره وری انرژی در راستای کاهش ناترازی انرژی. 6- توسعه صنایع سبز و بازیافت به منظورکاهش تنش های زیست محیطی. 10-رشته صنعت ها/بخش های اولویت دار، اهداف کلی و راهبردها متناسب با مأموریتهای سند به شرح جداول زیر است: مأموریت اول. توسعه زنجیره ارزش و افزایش ارزآوری با تاکید بر صنایع معدنی و نفت پایه رشته صنعت/ بخش اهداف راهبردی راهبرد سیاست معدن و فلزات اساسی توسعه زنجیره ارزش معدنی با محوریت توسعه اکتشافات و ارتقای فناوری توسعه اکتشاف در معادن آزادسازی پهنه ها از انحصار دولتی سرمایه گذاری در فناوری های ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی کاهش ریسک سرمایه گذاری در حوزه اکتشاف ارتقای استخراج و فراوری مواد معدنی نوسازی و بهینه سازی زنجیره استخراج و فرآوری با تمرکز بر فناوری های پیشرفته سرمایه گذاری در فناوری های پیشرفته فرآوری و استخراج توسعه صنایع معدنی با تاکید بر زنجیره مس و عناصر نادر خاکی ساماندهی مجوزها و فرایندهای معدنی و صنایع معدنی تنوع بخشی به روش های تامین مواد اولیه صنایع از محل بازیافت، قراضه، باطله ها، ذخایر کم عیار، از محل جایگزینی و تنوع بخشی مواد معدنی توسعه ظرفیت های بخش خصوصی در فعالیت های معدنی صنایع پایین دست نفت، گاز و پتروشیمی تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و توسعه زنجیره ارزش پرهیز از خام فروشی و تقویت توان ارزش زایی در حلقه های تولید تکمیل خلأهای زنجیره ارزش داخلی توسعه صادرات محور با ارزش افزوده بالاتر حمایت های هدفمند و مشروط در راستای ارتقای نوسازی و ارتقای فناوری واحدهای پتروشیمی تحول در ساختار نهادی و راهبری صنعت تشکیل نهاد تنظیم گر بخشی و ایجاد هماهنگی در بخش های مختلف زنجیره توسعه زیرساخت ها و فناوری در صنعت پتروشیمی توسعه مراکز تحقیقاتی تخصصی در جهت افزایش قابلیت های فناورانه در صنعت پتروشیمی تقویت همکاری های بین المللی در زمینه انتقال فناوری و نوآوری حمایت از جذب سرمایه گذاری خارجی و داخلی مأموریت دوم. متنوعسازی ساختار صنعتی با تاکید بر صنایع کارخانهای با فناوری متوسط رشته صنعت/ بخش اهداف راهبردی راهبرد سیاست لوازم خانگی توسعه تولیدات هوشمند و سبز با محوریت افزایش عمق ساخت داخل و جذب فناوری افزایش عمق ساخت داخل و کاهش وابستگی به واردات ایجاد و تقویت برندهای شاخص ملی با هدف توسعه صادرات توسعه خوشه های صنعتی و تقویت زنجیره تأمین داخلی قطعات بازنگری در تعرفه های وارداتی لوازم خانگی در جهت توسعه صادرات تقویت رقابتپذیری داخلی و خارجی توسعه مراکز تحقیق و توسعه و طراحی لوازم خانگی هوشمند و کم مصرف بهره گیری از ظرفیت های همکاری های بین المللی مشترک با هدف انتقال فناوری تشکیل شرکت های مدیریت صادراتی و کنسرسیوم های صادراتی با برند واحد ساخت ایران نساجی و پوشاک تمرکز بر توسعه برندهای بزرگ و توسعه صادرات بهره گیری از صرفه های مقیاس توسعه خوشه های صنعتی و ایجاد زنجیره تأمین یکپارچه ادغام و تملک شرکت های کوچک و متوسط مقیاس توسعه بازارهای داخلی و صادراتی و گسترش برندهای داخلی گسترش همکاری های تجاری با کشورهای منتخب از طریق موافقت نامه های دوجانبه و چندجانبه برای تأمین مواد اولیه همکاری با برندهای خارجی و تولید مشترک رقابت پذیر تشکیل کنسرسیوم های صادراتی با برند واحد "ساخت ایران" افزایش تنوع در ترکیب سبد و مقاصد صادراتی ایجاد مراکز طراحی در اتصال به مراکز طراحی معتبر بین المللی ایجاد و توسعه زیستبوم نوآوری افزایش ظرفیت های تولید با استفاده از فناوری های مدرن سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه خودرو و قطعه سازی خودرو توسعه برند داخلی در صنعت خودروسازی مبتنی بر رقابت پذیری بین المللی اصلاح ساختار مالی/ اقتصادی شرکت های خودروساز بهره گیری از تنظیم قیمت به جای قیمت گذاری دستوری واگذاری تصدی گری صنعت خودرو به بخش خصوصی از طریق اجرای کامل اصل 44 افزایش تولید و عمق ساخت داخل ادغام و تملک قطعه سازان کوچک برای ایجاد واحدهای بزرگ مقیاس بهبود کیفیت و رقابت پذیری خودروهای تولیدی تقویت زیست بوم نوآوری با مشارکت شتاب دهنده های فناوری انطباق با استانداردهای جهانی از طریق دریافت گواهینامه های ایمنی و زیست محیطی سرمایه گذاری مشترک در گسترش زیرساخت های تولید و تحقیق و توسعه و انتقال فناوری های نوین تولید و صادرات محصول مشترک در قالب مشارکت های راهبردی با سایر کشورها در زنجیره ارزش تقویت زیست بوم نوآوری و فناوری از طریق ایجاد هم افزایی با سایر کشورها ماشین سازی ارتقای تولید و توانمندی در صنعت ماشین سازی توانمندسازی واحدهای تولیدی ماشین سازی افزایش ظرفیت تولید و به روزرسانی فناوری های تولید توسعه ماشین آلات تخصصی در حوزه های نفت، گاز و کشاورزی تمرکز بر تولید تجهیزات تخصصی برای صنایع اولویت دار نوسازی ماشین آلات خطوط تولید (صنایع اولویت دار) در راستای تحریک تقاضا تقویت زنجیره تأمین از طریق خوشه سازی منطقه ای و تشکیل کنسرسیوم ماشین سازان توسعه ابزارهای تأمین مالی نوین، تضامین بانکی و بیمه ای حمایت از ایجاد نهادهای تأمین مالی و ایجاد ساختار بیمه ای برای کاهش ریسک سرمایه گذاری و تضمین تولید ماشین آلات و تجهیزات بومی توسعه بازار داخلی و خارجی تسهیل فرایند صادرات و اصلاح مقررات و دستورالعمل ها گسترش مشارکت های بین المللی با تأکید بر تولید و تحقیق و توسعه مشترک و انتقال فناوری صنایع فراساحلی تقویت اقتصاد دریا محور و گسترش زنجیره ارزش بازار داخلی افزایش توان ساخت داخل و تبدیل ایران به مرکز تعمیرات و اوراق کشتی در منطقه خلیج فارس نوسازی ناوگان دریایی مدیریت پسماندهای خطرناک و بازیافت کشتی نوسازی زیرساخت های تعمیراتی و توسعه خدمات مرتبط با تعمیرات و اوراق کشتی تولید تجهیزات دریایی راهبردی خدمات فنی- مهندسی تقویت جایگاه ایران در بازارهای بین المللی توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی توسعه صادرات خدمات فنی-مهندسی با بهره گیری از ظرفیت پیمان های دو جانبه یا چند جانبه نظیر اوراسیا، شانگهای و بریکس حمایت از صدور بیمه نامه و تضامین به نام صادرکننده خدمات انتقال دانش فنی، طراحی، مهندسی و پیمانکاری برای صادر کنندگان به کشورهای هدف صادراتی مأموریت سوم. توسعه صنایع و فناوریهای پیشرفته با تمرکز بر پنجرههای فرصت و تقاضای فناورانه داخلی رشته صنعت/ بخش اهداف راهبردی راهبرد سیاست تجهیزات پزشکی ارتقای جایگاه ایران در منطقه به لحاظ تولید و صادرات تجهیزات پزشکی افزایش توان رقابتی و تولید داخلی تقویت زیرساختهای تولید و ارتقای فناوری و نوآوری در تولید تجهیزات پزشکی سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه تقویت زنجیره تأمین داخلی و توسعه صنایع بالا دستی (کاهش وابستگی به واردات مواد اولیه) حمایت از تحریک تقاضای داخلی حمایت های هدفمند و مشروط (ارزی، تعرفه ای و ...) در راستای ارتقای فناوری و افزایش صادارت توسعه صادرات تجهیزات پزشکی به بازارهای خارجی حمایت از ثبت پتنت در بازارهای هدف استانداردسازی تجهیزات پزشکی در سطح منطقه ای و ایجاد توافق منطقه ای در کشورهای همسایه توسعه برندهای ایرانی با کیفیت رقابتی و قیمت مناسب برای جذب بازارهای جهانی تولید نرم افزارها، پلتفرم های فناوری های پیشرو و ماشین های هوشمند توسعه زیرساخت های فناوری و اقتصاد دیجیتال گذار از اقتصاد سنتی به دیجیتال گسترش مراکز انقلاب صنعتی چهارم جهت الگوسازی و هدایت گذار از اقتصاد سنتی به دیجیتال بازتنظیم سیاست ها برای حمایت از افزایش ظرفیت جذب و دیجیتالی شدن صنایع تقویت رقابت پذیری -پیوستن به کنوانسیون های بین المللی حوزه اقتصاد دیجیتال اصلاح نظام ثبت اختراع و و حمایت از تولید محصولات صنعتی بر پایه پتنت های مراکز داخل افزایش همکاری های بین المللی در زمینه تحقیق و توسعه و اتصال به شبکه های بین المللی توسعه خوشهسازی و استفاده از ظرفیتهای مقیاس دارو تقویت خودکفایی و رقابت پذیری با تأکید بر نوآوری، تحقیق و توسعه، و ارتقای استانداردهای کیفیت در تولید دارو توسعه زنجیره ارزش تولید و ارتقای رقابت پذیری سرمایه گذاری در تولید مواد مؤثره دارویی و تجهیزات مورد نیاز در صنعت داروسازی تقویت تحقیق و توسعه و ارتقای همکاری بین دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و صنعت بازسازی و نوسازی صنایع داروسازی برای ارتقای کیفیت محصولات و افزایش رقابت پذیری نفوذ در بازارهای صادراتی و افزایش سهم از بازارهای جهانی ارتقای تدریجی استانداردها و پروتکل های اخذ مجوز تولید به سطح بازارهای صادراتی حمایت از شرکت های مدیریت صادراتی و کنسرسیوم های صادراتی میکروالکترونیک توسعه زنجیره راهبردی میکرو الکترونیک با تمرکز بر طراحی تراشه ایجاد زیست بوم تحقیق و توسعه پیشرفته در صنعت میکروالکترونیک با تمرکز بر طراحی تراشه های مبتنی بر فناوری های نوین توسعه زنجیره ارزش طراحی تراشه و تمرکز بر طراحی تراشه های پرکاربرد تجاری سازی و صادرات طراحی تراشه از طریق مشارکت در پروژه های بین المللی ایجاد دسترسی پایدار به Fab خارجی سرمایه گذاری و توسعه معادن و صنایع مرتبط با تولید مواد اولیه میکروالکترونیک مأموریت چهارم: رسوخ فناوری در بخش کشاورزی و صنایع غذایی رشته صنعت/ بخش اهداف راهبردی راهبرد سیاست کشاورزی و امنیت غذایی توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی افزایش سهم محصولات کشاورزی فرآوری شده توسعه کشت و صنعتهای بزرگ با فناوری های بهره وری آب توسعه فناوری و نوآوری در کشاورزی اصلاح نظام توزیع و بازاررسانی صنایع غذایی توسعه صادرات و تقویت برند ایرانی تقویت کیفیت محصولات و توسعه برند وضع استانداردهای دقیق و مطابق با آخرین استانداردهای جهانی حمایت از ایجاد مراکز فرمولاسیون و تولید نوآورانه محصول تقویت برندهای ایرانی و افزایش اعتبار جهانی محصولات تقویت و بهبود همکاری های بین بنگاهی و افزایش قدرت رقابت پذیری ادغام و تملک بنگاههای کوچک و متوسط جهت ایجاد بنگاههای بزرگتر و بهرهگیری از صرفههای مقیاس حمایت از جذب سرمایهگذاری خارجی و انتقال فناوری از طریق همکاریهای بین بنگاهی توسعه و گسترش صادرات و روابط تجاری بین المللی چابکسازی زنجیره تأمین از طریق عقد توافقات تجاری بلندمدت با تأمینکنندگان بزرگ جهانی و منطقهای برای تضمین تأمین بهموقع مواد اولیه با قیمت مناسب ارتقای توان تولیدی بنگاهها برای همپیوندی به زنجیرههای ارزش منطقهای و جهانی مأموریت پنجم: افزایش بهره وری انرژی در راستای کاهش ناترازی انرژی رشته صنعت/ بخش اهداف راهبردی راهبرد سیاست انرژی افزایش بهره وری در مصرف انرژی و رفع ناترازی انرژی کاهش مصرف انرژی در صنایع و بهینه سازی تقاضا تدوین استانداردهای ملی برای کاهش مصرف انرژی در صنایع و نظارت بر رعایت آن ها هوشمند سازی تجهیزات سرمایش و گرمایش و تجهیزات تولیدی انرژی بر در صنایع بازنگری در توسعه صنایع کشور مبتنی بر تنوع بخشی به سبد مصرف انرژی اصلاح سیاست های قیمتی و غیرقیمتی در صنایع انرژی بر مشارکت صنایع در کاهش مصرف انرژی سایر بخش ها مشارکت صنایع در مدیریت تقاضا در ساعات اوج مصرف و توسعه بازارصرفه جویی توسعه صنایع مرتبط با انرژی های تجدید پذیر و بهبود ناترازی انرژی داخلی سازی تجهیزات نیروگاه های تجدید پذیر توسعه صنایع انرژی نو مانند پنل های خورشیدی و کالاهای کم مصرف، مشارکت در افزایش عرضه انرژی سرمایه گذاری در میادین کوچک گازی و طرح های جمع آوری گازهای همراه به منظور افزایش ظرفیت تولید با تاکید بر صنایع انرژی بر توسعه ذخیره سازی گاز طبیعی در مخازن روزمینی سرمایه گذاری در تبدیل نیروگاه های گاز به سیکل ترکیبی مأموریت ششم: توسعه صنایع سبز و بازیافت به منظور کاهش تنش های زیست محیطی رشته صنعت/ بخش اهداف راهبردی راهبرد سیاست بازیافت توسعه صنعت بازیافت به منظور کاهش فشارهای فزاینده بر محیط زیست ایجاد زیست بوم یکپارچه و نوآورانه در صنعت بازیافت کاهش انحصار و تقویت رقابت در صنعت بازیافت تقویت همکاریهای بین المللی در راستای انتقال فناوری و جذب سرمایه گذاری خارجی حمایت از شرکت های بازیافت و استارتاپ ها برای توسعه زیرساخت های جدید و استفاده از فناوری های نوین در فرایندهای بازیافت 11- اهداف کمی: اهداف کمی این سند منطبق بر سنجه های عملکردی ماده (2) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 تعیین می شود: سنجه عملکردی رشد متوسط سالانه رشد بهره وری کل عوامل تولید (2/8%) درصد (سهم 35 درصدی در تأمین رشد اقتصادی) رشد بخش صنعت (8/5%) درصد رشد بخش معدن (13%) درصد رشد صادرات غیرنفتی (23%) درصد 12- الزامات، تکالیف و سیاست های افقی دستگاه های اجرایی به منظور اجرایی شدن راهبردها و سیاست های رشته فعالیت ها و بخش های اولویت دار و مأموریت های مندرج در این سند در مسیر پیشرفت صنعتی و بهره گیری از فرصت های پیشرو، الزامات، تکالیف و سیاست های افقی دستگاه های اجرایی به شرح جدول زیر تعیین می گردد: موضوع حوزه سیاست دستگاه اصلی دستگاه همکار اقتصادی تعرفه بیمه و مالیات اصلاح نظام تعرفه ای در صنایع اولویت دار بازنگری و تسهیل نظام مالیاتی و بیمه ای متناسب با صنعت وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت امور اقتصادی و دارایی سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد بازار کار ارتقای بهره وری بازنگری در قانون کار (یا نحوه اجرای آن) در راستای افزایش بهره وری نیروی کار فعال سازی ظرفیت های بلا استفاده در واحدهای صنعتی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وزات صنعت، معدن و تجارت سازمان استاندارد ملی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد ارز حمایت از واردات در مقابل صادرات توسط بنگاه های اقتصادی حمایت از کاهش پیمان سپاری ارزی رشته فعالیت های اولویت دار وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت امور اقتصادی و دارایی سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد اعتبار تامین مالی افزایش سرمایه صندوق های حمایتی و ضمانتی در حوزه تولید و سرمایه گذاری تعریف و اتمام پروژه های زیر ساختی مرتبط با پیشرفت صنعتی (موارد زیرساختی چون آموزش، سلامت، مسکن، حمل و نقل و ارتباطات) وزارت صنعت، معدن و تجارت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تأمین مالی توسعه فعالیت شبکه بانکی در داخل و خارج از کشور ایجاد نهاد ارتقای سرمایه گذاری -متنوع سازی منابع مالی برای تقویت اهداف پیشرفت صنعتی ایجاد و توسعه نظام تأمین مالی زنجیره ارزش برای رشته صنعت های منتخب سازمان برنامه و بودجه کشور بانک مرکزی جمهوری اسلامی وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت امور اقتصادی و دارایی نظام بانکی هدایت اعتبارات بانکی به صنایع اولویت دار توسعه بانکداری تخصصی در بخش صنعت (تامین مالی تخصصی) وزارت امور اقتصادی و دارایی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران وزارت صنعت، معدن و تجارت توزیع درآمد بهبود توزیع درآمد بین عوامل در زنجیره تولید تا مصرف در راستای تکالیف بند (8) ماده (119) قانون برنامه: اصلاح نظام توزیع برای سهم بری بر اساس ارزش افزوده ایجاد شده در زنجیره حذف واسطه ها در نظام توزیع برای افزایش سهم عوامل اصلی تولید از درآمدها وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت جهاد کشاورزی سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد فناوری ارتقای فناوری رفع موانع رشد شرکت های دانش بنیان دارای فناوری متوسط مقیاس ایجاد نهادها یا پلتفرم های همجوشی فناوری بین شرکتهای ایرانی و خارجی در حوزه فناوری های پیشرفته و نوظهور ایجاد نظام حمایت از به کارگیری فناوریهای پیشرفته آموزش و ارتقای سطح دانش و مهارت سرمایه انسانی در حوزه فناوری های نوظهور ایجاد مناطق تخصصی جذب سرمایه انسانی هوشمند و استعدادهای داخلی و جهانی در اتصال به شبکه جهانی فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارتخانه های جهاد کشاورزی، نفت، نیرو سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد تحقیق و توسعه حمایت از فناوری های بزرگ مقیاس دارای سرریز بالا به بنگاه های صنعتی حمایت از تحقیقات کاربردی و طرح های دانش بنیان در صنایع معاونت علمی، فناوری و دانش بنیان رئیس جمهور وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارتخانه های جهاد کشاورزی، نفت، نیرو سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد زیرساخت فناوری توسعه سکوها و نهادهای پشتیبان نوآوری و فناوری به ویژه فناوری های دیجیتال در سطح رشته صنعت ها تسهیل حضور و استقرار شرکت های پیشروی خارجی در حوزه فناوری تدوین استانداردهای ملی و بین المللی برای تولید محصولات مبتنی بر فناوری های نسل چهارم معاونت علمی، فناوری دانش بنیان رئیس جمهور وزارت صنعت، معدن و تجارت پایداری و تاب آوری محیط زیست اعمال عوارض/مالیات برای تولید آلاینده های زیست محیطی و مشوق های کاهش آلاینده های زیست محیطی وزارت صنعت، معدن و تجارت سازمان حفاظت محیط زیست تکانه های بیرونی (تحریم، شوک فناورانه و غیره) بالا بردن تاب آوری زنجیره ارزش از طریق شناسایی زنجیره های تحریم پذیر و تلاش برای ساخت داخل توسط سازمان های توسعه ای تأمین پایدار مواد اولیه و نیم ساخته مورد نیاز بخش صنعت از طریق تعامل با سایر کشورها تقویت فرآیندهای یادگیری و توسعه قابلیت های فناورانه در رشته فعالیت های اولویت دار برگزیده صنعتی وزارت امور خارجه وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت امور اقتصادی و دارایی وزارت راه و شهرسازی سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد شبکه های ارزش منطقه ای و جهانی ایجاد توافقات منطقه ای و جهانی به منظور جذب سرمایه گذاری خارجی اصلاح نقایص قانونی و سیاستی سرمایه گذاری داخلی و خارجی -متناسب با توسعه شبکه های ارزش منطقه ای صنعت توسعه زیرساخت های تجاری، ترانزیت و حمل و نقل بین المللی انعقاد توافقات تجاری - اقتصادی منطقه ای برای شکل دادن به شبکه های ارزش منطقه ای و جهانی با مشارکت بنگاه های کشور وزارت امور خارجه وزارت امور اقتصادی و دارایی وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت راه و شهرسازی سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد فراگیری سرمایه انسانی حمایت از جذب نخبگان ایرانی خارج از کشور ارتقای مهارت های حرفه ای شاغلان صنعت آموزش خلاقیت و نوآوری و درک صنعتی از دوره های پیش دبستانی و آموزش عمومی ارتقای کیفی مهارت های حرفه ای شاغلین بخش صنعت در قالب الگوی سه جانبه دولت بخش خصوصی دانشگاه توسعه نهادهای آموزش مهارتی در حوزه های مرتبط با انقلاب صنعتی چهارم وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری وزارت آموزش و پرورش وزارت صنعت، معدن و تجارت سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد افزایش همکاری های صنعتی حمایت از شرکت های بزرگ برای رقابت منطقه ای و جهانی اتصال بنگاه های کوچک و متوسط به بنگاه های بزرگ تقویت رقابت و کاهش انحصار توسعه خوشه های صنعتی برمبنای تکالیف بند «ح» ماده (48) گسترش همکاری های بین المللی برای انتقال فناوری وزارت صنعت، معدن و تجارت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران شورای ملی رقابت سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد 13 - چارچوب نهادی و اجرایی سند 1 (اصلاحی 23ˏ02ˏ1405)- به منظور نظارت و تسهیل فرآیندهای مندرج در سند و تصویب پیشنهادهای لازم با رعایت قوانین و مقررات مربوط کارگروه هماهنگی و اجرایی سازی سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره های ارزش کشور متشکل از وزیر صنعت، معدن و تجارت (رئیس کارگروه)، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، وزیر جهاد کشاورزی، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و رئیس اتاق بازرگانی ، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران تشکیل می شود. مصوبات این کارگروه در چهارچوب قوانین پس از تصویب هیئت وزیران لازم الاجرا خواهد بود. تبصره - دبیرخانه کارگروه، وزارت صنعت ، معدن و تجارت خواهد بود. 2- وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاه های اجرایی حسب مورد مکلفند: الف- مبتنی بر راهبردها، سیاست ها و مأموریت های مشخص شده در این سند، «سند بخشی رشته فعالیت های اولویت دار» را ظرف شش ماه برای تصویب به کارگروه ارائه دهد. لازم است چارچوب سند بخشی متضمن بخش های زیر باشد: الف - تبیین وضع موجود و آسیب شناسی. ب- خطوط راهبردی. پ- شاخصهای کمی. ت- سیاست های اجرایی و برنامه اقدام متناسب با راهبردهای سند. ث- تعیین طرح (پروژه) های پیشران دولتی و اولویت دار غیردولتی. ج- برنامه تقسیم کار ملی. چ- الزامات اجرای «سند بخشی رشته فعالیت های اولویت دار صنعتی» (زیرساخت ها /منابع مالی و منابع بودجه ای) 3 - متناسب با الزامات، تکالیف و سیاست های افقی مندرج در بند (12) این سند، دستگاه های اجرایی در بازه زمانی شش ماهه پس از ابلاغ این سند و در هماهنگی با سیاست های سند بخشی، ساز و کارهای اجرایی در خصوص سیاست های افقی را به کارگروه جهت بررسی و تصویب در کارگروه و هیئت وزیران ارسال نمایند.