اصلاح آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1400/10/29

اصلاح آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها مصوب 1400,10,29 با اصلاحات و الحاقات بعدی هیأت وزیران در جلسه 29 /10 /1400 هیأت وزیران به پیشنهاد شماره 49882 /100 /1400 مورخ 20 /2 /1400 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها موضوع تصویب نامه شماره 157408 /ت55096هـ مورخ 27 /11 /1397 به شرح زیر اصلاح می شود: 1 - در بند (ح) ماده (1)، عبارت "تالاب که منجر به تغییر مشخصات بوم شناختی تالاب می شود." به عبارت "که منجر به تنزل برگشت ناپذیر ارزش های بوم شناختی و کارکردهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستگاهی تالاب شود." اصلاح می شود. 2 - بند (ج) و تبصره ماده (3) به شرح زیر اصلاح می شود: ج - نظارت عالی بر اجرای برنامه های مدیریت زیست بومی تالاب ها و تعیین الزامات آن جهت رعایت در طرح های جامع، تفصیلی و هادی. تبصره - شیوه نامه تعیین حریم بوم شناختی تالاب ها ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، توسط سازمان با همکاری وزارت جهاد کشاورزی تهیه و بعد از تصویب ستاد، ابلاغ می گردد. حریم موضوع ماده (2) آیین نامه اجرایی تبصره (2) ماده (2) قانون اراضی مستحدثات و ساحلی - مصوب 1354 - موضوع تصویب نامه شماره 3279 /ت36256ک مورخ 19 /1 /1387 به قوت خود باقی است. تعیین حد بستر و حریم صخره های مرجانی و علف های دریایی و خورها بر عهده سازمان است. 3 - تبصره های (1) و (2) ماده (5) به شرح زیر اصلاح می شوند: تبصره 1 - صدور پروانه اکتشاف و بهره برداری معدنی در تالاب های موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست - مصوب 1353 - با رعایت بند (چ) ماده (24) اصلاحی قانون معادن - مصوب 1390 - مستلزم مجوز شورای عالی حفاظت محیط زیست می باشد و در مورد سایر تالاب ها الزاماً منوط به اخذ تأییدیه سازمان می باشد. تبصره 2 - صدور پروانه جدید چرای دام در تالاب و حریم بوم شناختی تالاب هایی که در پارک های ملی و آثار طبیعی ملی قرار دارند، ممنوع است و در سایر تالاب ها، تجدید ممیزی و صدور پروانه جدید چرای دام در تالاب و حریم بوم شناختی آن توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور منوط به تأیید سازمان است. 4 - ماده (6) به شرح زیر اصلاح می شود: الف - در بند (الف)، بعد از واژه "عامل" عبارت "به تشخیص سازمان محاسبه می شود" الحاق می شود. ب - در بند (ب)، بعد از واژه "آلودگی" واژه "ماهانه" و بعد از عبارت "عوامل زیر" عبارت "به دست می آید" الحاق و عبارت "مواد زاید" به واژه "پسماند" اصلاح می شود. پ- تبصره (1) ماده (6) به شرح زیر اصلاح می شود: تبصره 1 - تمامی خسارات در رابطه با آلاینده های ناشی از تخلیه فاضلاب و پسماند در حوضه آبخیز تالاب محاسبه می شود. 5 - جداول شماره (1)، (2)، (3)، (4) و (5) پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، جایگزین جداول (1)، (2)، (3)، (4) و (5) قبلی می شود. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبـر جدول شماره 1 – فهرست طبقه بندی شده تالاب های آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها ردیف استان تالاب های طبیعی آببندان (3) سد تالاب (3) داخل خشکی (1) ساحلی – دریایی (2) 1 آذربایجان شرقی *قوریگل 2 *بزوجق گلی 3 *یانیق آباد 4 *ذولبین 5 *قره قشلاق 6 *گوشا گلی 7 آلمالو 8 ایقرگل 9 ساخسیلو 10 آذربایجان غربی *دریاچه ارومیه 11 *یادگارلو(خدرحاجی) 12 *درگه سنگی (سیران گلی) 13 *شورگل (آق قلعه( 14 *قوپی بابا علی 15 *کانی برازان 16 *گرده قیط و ممیند 17 *گپی غازان و گروس 18 *آغ زیارت 19 *پیراحمدی کندی 20 یوسف کندی 21 *جمال آباد (شیرین سو) 22 *آغ گل 23 *چنگیز گلی 24 *طالقان (اسلام آباد) 25 *عشق آباد (کنیکور) 26 *قره بلاغ 27 *قره قشلاق 28 *قره گل 29 *مارمیشو 30 *بورالان 31 *شیبلو 32 چمن گلی 33 تلخاب )شیرین آب( 34 گلمرز 35 *یاریم قیه 36 *ناور 37 *طالب آباد 38 *سولدوز 39 حسنلو 40 شاه گلی 41 نوروزلو 42 عرب گلی 43 حسن باتان 44 زاویه سفلی 45 تالابهای دالامپر 46 گریس 47 قزلچه 48 قوروق 49 *گرده زرین 50 اردبیل *آت گلی 51 *نئور 52 *میل مغان 53 *طاووس گلی 54 تالابهای رود ارس 55 البرز *صالحیه 56 اصفهان *گاوخونی 57 شور گلپایگان 58 ایلام *سیاب درویش 59 *چکر 60 *سیاگ آو (دریاچه دوقلو( 61 سیوان 62 گلهی بالا 63 گلهی پائین 64 سراب آبدانان 65 سراب کلان 66 سراب دره شهر 67 سراب سیکان 68 سراب کلم 69 سراب میشخاص 70 سراب مورت میمه 71 تالاب زمزم 72 سد دویرج 73 دریاچه سد ایلام 74 دریاچه سد کنگیر 75 دریاچه سد سیمره 76 دریاچه سد کرخه 77 بوشهر *تالاب حله 78 *تالاب مند 79 *تالاب نای بند 80 تالاب جزیره خارگو 81 تالاب جزیره خارگ 82 تالاب دیر – نخیلو 83 تالاب بردستان 84 جزیره هاله 85 تالاب بوشهر خور شکری و سلطانی 86 تهران *بند علی خان 87 *تار 88 *هویر 89 چهارمحال و بختیاری *علی آباد 90 *سولقان 91 چغاخور * 92 *چال تر 93 *چال خشک 94 *گندمان 95 *قزل گل 96 خراسان شمالی آق قشلاق 97 خراسان رضوی *چشمه سبز 98 تجن 99 سیر خون 100 بزنگان )گل بی بی( 101 خراسان جنوبی کجی نمکزار 102 خوزستان *شادگان 103 *خورموسی، خورزنگی، خور جعفری 104 *هورالعظیم 105 *میانگران 106 *بامداژ 107 *شیمبار (شیرین بهار) 108 *بندون 109 مجموعه تالاب های پارک ملی و منطقه حفاظت شده دز (یعقوب، بزرگ باقر، صالح سعید، میانرود، دز1، دز2، بیت یدی، بیت یدی، بیت ثامر، بیت کاظم، ابوطیور1، ابوطیور2) 110 مجموعه تالاب های پارک ملی و منطقه حفاظت شده کرخه (خویس، بیت رحیمه (الجزایر)، سادات حبابیه، چای سدر و مگران) 111 مجموعه تالاب های ساحلی دریایی دارا 112 ام الدبس 113 گور )لله اکبر( 114 تالابهای دشت شعیبیه شوشتر(یکشیه، زویه2، سید عنایت، عرب حسن شمالی و عرب حسن غربی) 115 سیستان و بلوچستان *هامون ها (صابری، پوزک و هیرمند) 116 خلیج گواتر و خورباهو* 117 تیس 118 تنگ 119 گوردیم 120 خور گالک 121 خور پزم 122 فارس *پریشان 123 *ارژن 124 *مجموعه تالابهای بختگان (طشک، نیریز و کمجان) 125 *مهارلو 126 *هفت برم 127 *کافتر 128 *برم فیروز 129 *هرم و کاریون 130 *هیرم 131 *برم شور 132 شادکام 133 دشت کنار 134 پاقلات 135 قزوین *اوان 136 *دریابیک 137 *الله آباد 138 آلوین الموت 139 قم *دریاچه نمک 140 *حوض سلطان 141 *مره 142 *غدیر اسب 143 *بهشت معصومه 144 کردستان *زریوار 145 کرمان *هامون جازموریان 146 کرمانشاه *نیلوفر 147 *یاوری 148 *هشیلان و سبزعلی 149 *روانسر 150 *سراب جابری 151 شرف آباد 152 کهگیلویه و بویراحمد *برم الوان 153 *برم شرم زنگ 154 *مور زرد زیلایی 155 *کوه گل دنا 156 گلستان *آجی گل 157 *آلاگل 158 *آلماگل 159 *گمیشان 160 *دریاچه شور 161 *اینچه 162 گیلان *استیل آستارا 163 *مجموعه تالاب انزلی 164 *امیر کلایه 165 *جوکندان تالش 166 *بوجاق کیانشهر 167 لرستان *بیشه دالان 168 *دریاچه گهر 169 *تنوردر 170 مجموعه تالابهای 11 گانه پل دختر (تالاب گوری بلمک، تالاب آب تاف1، تالاب آب تاف 2، تالاب تکانه، تالاب لفانه1، تالاب لفانه2، تالاب گوری جمجمه، تالاب گوری کبود، تالاب گوری، زرده یا زردآبه، تالاب گوری سیاه، تالاب گوری پیکه) 171 وژن آب 172 غارماهی کور 173 آببند خروسان 174 مازندران *استخر پشت 175 *میانکاله 176 *لپوزاغمرز 177 *شیرین خان لپو 178 *پلنگان 179 *دریاچه شورمست 180 *ازباران- سرخرود- فریدونکنار 181 *عباس آباد 182 *دریاچه لاسم 183 *آبندان دشت ممرز 184 *دریاچه ولشت 185 *نشتارود 186 هسل 187 الندان 188 کیسی 189 سید محله 190 کردکلا 191 اوجا 192 زیارکلا 193 مزرن آباد بابل 194 دریوک 195 مولا دودانگه 196 حیدرکلا) گل نیلوفر) 197 مرکزی *تالاب میقان 198 خور خوران (خمیر) 199 هرمزگان مصب رودهای گز و حرا 200 مصب رودهای شور و شیرین و میناب 201 خور مرکزی جاسک 202 جزایر دارای صخره های مرجانی، مانگرو (حرا)، علف دریایی، بسترهای جلبکهای دریایی، زیستگاه های جوجه آوری پرندگان و بسترهای تخمگذاری لاک پشتان دریایی 203 شیدور 204 جگین و گابریک 205 خور خلاصی 206 تیاب 207 خورآذینی 208 جزیره قشم – خلیج دیرستان (زیستگاه لاک پشتان دریایی) 209 جزیره قشم – شیب دراز (مکان تخمگذاری لاک پشتان دریایی( 210 جزیره قشم – هلر (Holor) (زیستگاه حرا، نوزادگاه میگو) 211 جزیره لارک – منطقه موریانه (مرجانی) 212 جزیره تنب بزرگ (مرجانی) 213 جزیره کیش – منطقه بی کورال (مرجانی) 214 زیره کیش (تخمگذاری لاک پشتان دریایی( 215 جزیره کیش (بستر جلبکی و زیستگاه پرنده) 216 جزیره کیش – منطقه پدیده (زیستگاه مرجانی) 217 جزیره لاوان (مرجانی) 218 جاسک – خور کرتی (زیستگاه حرا، زیستگاه لاک پشتان سبز) 219 جزیره هندورابی زیستگاه مرجانی (تمامی اطراف جزیره زیستگاه مراجانی است) 220 جزیره هندورابی (تخم گذاری لاک پشتان دریایی) 221 ساحل شرق شهر بندرعباس 222 همدان *پیرسلمان 223 *چشم شور 224 *آق گل 225 تمامی صخره های مرجانی، علف های دریایی، خورها، پهنه های گلی، سواحل صخره ای، جنگل های حرا و مصب رودخانه های خلیج فارس و دریای عمان 226 تمامی مصب های رودخانه های حوضه دریای خزر توضیح 1: تمامی تالابهای طبیعی داخل خشکی (موارد ستاره دار جدول) در اولویت دستور کار وزارت نیرو برای تعیین حد بستر و حریم قرار دارند. توضیح 2: مسئولیت تعیین حد بستر و حریم تالابهای ساحلی دریایی به عهده سازمان حفاظت محیط زیست می باشد. توضیح 3: مطابق ماده (16) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و ماده (1) قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالابها، مرجع و مسئول مدیریت و تشخیص تخریب و آلودگی تالابها، سازمان حفاظت محیط زیست می باشد و در مورد نحوه بهره برداری از منابع آبی سد تالابها (تالابهایی که با ایجاد بند یا سد تغییر تراز آب یافته اند) و در ستون ششم جدول درج شده اند و لایروبی آب بندانها (تالابهای مندرج در ستون پنجم جدول) وزارت نیرو هماهنگی لازم با سازمان حفاظت محیط زیست را صورت خواهد داد. جدول شماره 2: عوامل حد مجاز غلظت آلاینده ها (میلی گرم بر لیتر) و ضریب ریالی محاسبه خسارت تخلیه آلاینده ها به تالاب و آبهای پذیرنده ردیف مواد آلوده کننده حد مجاز تخلیه به تالاب و آب های پذیرنده ضریب ریالی 1 نقره Ag 1 600 2 آلومینیم Al 5 480 3 ارسنیک As 1/ 0 600 4 برم B 2 480 5 باریم Ba 5 600 6 بریلیوم Be 1/ 0 600 7 کلسیم Ca 75 360 8 کادمیوم Cd 1/ 0 600 9 کلرآزاد Cl 1 480 10 کلراید Cl 600 240 11 فرم آلدئید CH2O 1 420 12 فنل C6H5OH 1 600 13 سیانور CN 5/ 0 480 14 کبالت CO 1 600 15 کرم CR+6 5/ 0 600 16 کرم CR3 2 600 17 مس Cu 1 600 18 فلوراید F 5/ 2 360 19 آهن Fe 3 240 20 جیوه Hg ناچیز 600 21 لیتیم Li 5/ 2 120 22 منیزیم Mg 100 300 23 منگنز Mn 1 360 24 مولیبدن Mo 01/ 0 480 25 نیکل Ni 2 480 26 آمونیم NH4 5/ 2 360 27 نیتریت NO2 10 240 28 نیترات NO3 50 240 29 فسفات (بر حسب فسفر) - 6 240 30 سرب Pb 1 600 31 سدیم Na 1 300 32 سولفید SH2 3 300 33 سولفیت SO-3 1 240 34 سولفات SO-4 400 180 35 وانادیم V 1/ 0 480 36 روی Zn 2 240 37 چربی و روغن - 10 180 38 دترجنت ABS 5/ 1 240 39 بی.او.دی BOD 50 360 40 سی.او.دی COD 100 600 41 مجموع مواد جامد محلول TDS توضیح 1 180 42 مجموع مواد جامد معلق TSS 60 300 43 مواد قابل ته نشینی SS 0 300 44 پ.هاش PH 5/ 8- 5/ 6 480 45 مواد رادیواکتیو O 0 600 46 کدورت (NTU) - 50 240 47 رنگ (میلی گرم بر حسب پلاتین) - 75 300 48 درجه حرارت (سانتی گراد) T توضیح 2 180 49 کل کلیفرم گوارشی (تعداد در 100 میلی لیتر) MPN 400 600 50 کل کلیفرم (تعداد در 100 میلی لیتر) MPN 1000 480 51 مواد نفتی TPH 01/ 0 600 52 تخم انگل - 0 600 53 شوری Ec توضیح 1 200 توضیح 1: تخلیه با غلظت بیش از میزان مشخص شده در جدول در صورتی مجاز خواهد بود که پساب خروجی، غلظت کلراید، سولفات و مواد محلول منبع پذیرنده را در شعاع 200 متری بیش از ده درصد افزایش ندهد. توضیح 2: درجه حرارت باید به میزانی باشد که بیش از 3 درجه سانتیگراد در شعاع 200 متری محل ورود آن، درجه حرارت منبع پذیرنده را افزایش یا کاهش ندهد. توضیح 3: در خصوص تالاب های ساحلی – دریای، مقادیر حد مجاز تخلیه به تالاب ها و آبهای پذیرنده، براساس جدول (1) استاندارد تخلیه به دریاهای ایران (خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر) مصوب 1399 سازمان حفاظت محیط زیست تعیین می گردد. توضیح 4: در خصوص ردیف (45) جدول شماره (2)، ارزیابی میزان آلایندگی مواد پرتوزا و تعیین حدود مربوطه در چارچوب قانون حفاظت در برابر اشعه – مصوب 1368-، مقررات و ضوابط مرتبط توسط سازمان انرژی اتمی ایران صورتی می پذیرد. جدول شماره 3: درجه بندی حساسیت تالاب ردیف طبقه بندی تالاب درجه حساسیت 1 تالاب های آب شور یا لب شور فصلی 4 2 تالاب های آب شور یا لب شور دائمی 6 3 تالاب های ساحلی / دریایی 8 4 تالاب های آب شیرین فصلی 10 5 دریاچه ها و تالاب های آب شیرین دائمی 12 6 تالاب های ثبت شده در کنوانسیون رامسر و تالاب های با سطح حفاظتی پارک ملی و پیت زارها 14 جدول شماره 4: طبقه بندی مواد زائد و خسارات آلودگی ناشی از تخلیه پسماند به تالاب ها و حریم آن ها گروه کد بین المللی نوع مواد زائد شاخص آلایندگی واحد ضریب ریالی 1 Y10 مواد و اشیا حاوی یا آلوده به بی فنیل های چند کلره (PCBS) وزن PCB- PBB-PCT Kg 100000 Y43 ترکیبات گروه دی – بنزو – فوران های چند کلره وزن فوران Kg 1000000 Y44 ترکیبات گروه دی – بنزو – پی – دی اکسین های چند کلره وزن دی اکسیدها Kg 1000000 Y41 حلال های آلی هالوژن دار وزن ماده Kg 1000000 Y29 جیوه، ترکیبات جیوه وزن جیوه Kg 1000000 Y5 مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و استفاده از مواد شیمیایی نگهدارنده چوب وزن ماده Kg 1000000 Y45 ترکیبات آلی هالوژن دار علاوه بر مواردی که در فوق اشاره شد وزن ماده Kg 50000 2 Y26 کادمیوم، ترکیبات کادمیوم وزن کادمیوم Kg 500000 Y24 آرسنیک و ترکیبات آرسنیک وزن آرسنیک Kg 500000 Y21 ترکیبات کروم شش ظرفیتی وزن کروم Kg 500000 Y30 تالیوم و ترکیبات تالیوم وزن تالیوم Kg 500000 Y19 کربونیل های فلزی وزن ماده Kg 500000 Y20 برلیوم ترکیبات برلیوم وزن برلیوم Kg 500000 Y28 تلوریوم و ترکیبات تلوریم وزن تلوریوم Kg 500000 Y27 آنتیموان، ترکیبات آنتیموان وزن آنتیموان Kg 500000 Y25 سلنیوم و ترکیبات سلنیوم وزن سلنیوم Kg 500000 Y17 مواد زائد حاصل از پرداخت سطح فلزات و پلاستیک وزن ماده Kg 200000 3 Y15 ضایعاتی که ماهیت انفجاری دارند و مشمول سایر مقررات نیستند وزن ماده Kg 1000000 Y34 اسیدها به اشکال محلول یا جامد وزن اسید آزاد Kg 1000000 Y35 بازها به اشکال محلول یا جامد وزن باز آزاد Kg 1000000 4 Y4 مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد داروهای گیاهی و مواد کشنده میکروارگانیسم ها ، شامل سموم کشاورزی وزن ماده Kg 500000 Y7 مواد زائد حاصل از تصفیه حرارتی و آبکاری فلزات بوسیله سیانیدها وزن سیانید Kg 10000000 Y37 ترکیبات آلی فسفره وزن فسفره Kg 500000 Y33 سیانیدهای غیرآلی وزن سیانید Kg 1000000 Y38 سیانیدهای آلی وزن سیانید Kg 1000000 5 Y18 بقایای حاصل از عملیات دفع مواد زائد صنعتی وزن ماده Kg 2000000 Y47 بقایای حاصل از زباله ها سوزهای زباله منازل وزن ماده Kg 2000000 Y39 فنل ها، ترکیبات فنل از جمله کلروفنل ها وزن فنل ها Kg 500000 Y40 اترها وزن اتر Kg 500000 Y42 حلال های آلی بدون هالوژن وزن ماده Kg 500000 Y6 مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد حلال های آلی وزن ماده Kg 500000 Y8 ضایعات روغن های معدنی که برای استفاده های رایجه مناسب نیستند وزن ماده Kg 500000 Y9 مخلوط های زائد روغن با آب، هیدروکربن ها با آب و امولسیون ها وزن ماده Kg 500000 Y11 مواد قیری زائد حاصل از پالایش، تقطیر و تصفیه حرارتی وزن ماده Kg 500000 6 Y36 آزبست ) پودر یا الیاف) وزن آزبست Kg 2000000 7 Y1 مواد زائد حاصل از مراقبت های پزشکی بیمارستان ها، مراکز درمانی وزن ماده Kg 5000000 Y2 مواد زائد حاصل از تولید و تهیه فرآورده های دارویی وزن ماده Kg 5000000 Y3 دوا و داروهای زائد و کودهای شیمیایی وزن ماده Kg 5000000 8 Y12 موا زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد جوهرها، رنگ ها، پیگمنت ها، مواد رنگرزی، لاک و الکل و روغن های جلا وزن ماده Kg 2000000 Y16 مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد مواد شیمیایی مورد استفاده در عکاسی وزن ماده Kg 2000000 Y32 ترکیبات غیرآلی فلوئور غیر از کلسیم فلوراید وزن ماده Kg 2000000 Y14 مواد زائد شیمیایی حاصل از فعالیت های تحقیقاتی، عمرانی یا آموزشی که ماهیت شناخته شده ندارند و یا جدید بوده و اثرات شان بر روی انسان و محیط ناشناخته است. وزن ماده Kg 2000000 9 Y31 سرب، ترکیبات سرب وزن سرب Kg 200000000 Y22 ترکیبات مس وزن مس Kg 100000000 Y23 ترکیبات روی وزن روی Kg 100000000 10 Y46 سایر پسماندها وزن ماده Kg 10000 جدول شماره 5 –فهرست اقدامات منجر به تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها و ضریب ریالی متناسب آن ردیف اقدام واحد ضریب ریالی 1 خاک برداری مترمکعب 400000 2 خاک ریزی مترمکعب 50000 3 تغییر وضع طبیعی متر مکعب 200000 (ساخت و ساز، تخریب و تغییر کاربری) مترمربع 200000 4 برداشت غیرمجاز آب یا ممانعت از ورود آب به تالاب و یا زهکش کردن آن مترمکعب 100000 5 برداشت پیت کیلوگرم 1000 6 وارد کردن گونه های غیربومی مضر گیاهی و جانوری متناسب با میزان خسارت زایی گونه به تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست مساحتی از تالاب که تحت گسترش گونه غیربومی مضر قرار گرفته است (هکتار) 100000000 7 اقدامات منجر به مرگ و میر حیات وحش و آبزیان تعداد مطابق جداول مطالبه ضرر و زیان شکار و صید 8 بریدن، ریشه کن کردن و سوزاندن گیاهان تعداد مطابق جرایم مندرج در قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور 9 چرای غیرمجاز دام واحد دامی 20 % ارزش متوسط واحد دامی در سال 10 برداشت غیرمجاز علوفه کیلوگرم 75 % قیمت مصوب جو در بازار 11 آتش سوزی عمدی هکتار 10000000 12 تصرف اراضی تالابی و حریم قانونی مترمربع 650000 13 برداشت مرجانها (اعم از سخت و نرم)، اسفنجها، شقایقهای دریایی، صخره های زنده (بایوراک)، خیارهای دریایی کیلوگرم مطابق جداول مطالبه ضرر و زیان شکار و صید 14 سیست) تخم ( آرتمیا گرم 10000 *توضیح - در خصوص ردیف های 7، 8، 9، 10 و 13 این جداول، جهت محاسبه خسارات، بدون لحاظ ضریب حساسیت تالاب انجام می گیرد.