بخشنامه بانک مرکزی در خصوص «دستورالعمل حسابداری قرارداد مرابحه (ریالی)» با اصلاحات و الحاقات بعدی

بانک مرکزی — 1404/11/04

ابلاغ «دستورالعمل حسابداری قرارداد مرابحه (ریالی)» مصوب جلسه مورخ 04/11/1404 کمیسیون مقررات و نظارت مؤسسات اعتباری مصوب 1404,11,04 با اصلاحات و الحاقات بعدی با سلام؛ احتراماً، همان‌گونه که مستحضرند، یکی از اقدامات لازم به منظور تنظیم و نگهداری صحیح دفاتر، حساب‎ها، اطلاعات و صورت‌های مالی مؤسسات اعتباری مطابق با مقررات و دستورالعمل‌های ابلاغی بانک مرکزی که در جزء (6) بند (الف) ماده (23) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» نیز مورد اشاره واقع شده است، شناسایی و ثبت دقیق رویدادهای مالی مربوط به اعطای تسهیلات می‌باشد. بر همین اساس، به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص انجام عملیات حسابداری اعطای تسهیلات در قالب قرارداد مرابحه و نیز ارتقاء شفافیت صورت‌های مالی موسسات اعتباری، «دستورالعمل حسابداری قرارداد مرابحه (ریالی)» تدوین و در جلسه مورخ 4‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/11‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/1404 کمیسیون مقررات و نظارت مؤسسات اعتباری بانک مرکزی مورد تأیید قرار گرفت. شایان ذکر است، اهم رویدادهای مالی مرتبط با قرارداد مرابحه (ریالی) در دستورالعمل یاد شده به شرح زیر می‎باشد: 1- رویدادهای مالی مرتبط با انعقاد قرارداد مرابحه و اخذ وثایق؛ 2- رویدادهای مالی مرتبط با خرید اموال یا خدمات موضوع قرارداد و اعطای تسهیلات در قالب قرارداد مرابحه؛ 3- رویدادهای مالی مرتبط با بازپرداخت تسهیلات و شناسایی درآمد تسهیلات اعطایی؛ 4- رویدادهای مالی مرتبط با وصول تسهیلات قبل از سررسید؛ 5- رویدادهای مالی مرتبط با شناسایی وجه التزام تأخیر تأدیه دین و جریمه عدم اجرای مفاد قرارداد؛ 6- رویدادهای مالی مرتبط با وصول تسهیلات پس از سررسید و قبل از انتقال به طبقات غیرجاری؛ 7- رویدادهای مالی مرتبط با حسابداری تغییر طبقه‎بندی تسهیلات اعطایی از جاری به غیرجاری؛ 8- رویدادهای مالی مرتبط با وصول تسهیلات پس از انتقال به طبقات غیرجاری و برگشت حسابهای انتظامی. تذکر# در پایان، ضمن ایفاد دستورالعمل مورد اشاره به پیوست و بیان این مطلب که سرفصل حساب‌های دفترکل مورد نیاز برای انجام عملیات حسابداری اعطای تسهیلات در قالب عقد مرابحه، پیش‌تر طی بخشنامه شماره 34837‏‏‏‏‏‏‏‏/04 مورخ 14‏‏‏‏‏‏‏‏/2‏‏‏‏‏‏‏‏/1404 به آن بانک‏‏‏‏‏‏‏‏‏/مؤسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ گردیده، خواهشمند است دستور فرمایند، مراتب به قید تسریع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 149153‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/96 مورخ 16‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/5‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/1396 به تمامی واحدهای ذی‌ربط آن بانک‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/مؤسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ شده و بر حسن اجرای آن نظارت دقیق به عمل آید.‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ج.ن رئیس مرکز تنظیم‌گری- حجت اسماعیل‌زاده مدیرکل تنظیم مقررات- حسین صدقی دستورالعمل حسابداری قرارداد مرابحه (ریالی)» فهـرسـت مطالـب مقدمه: به استناد بند (ج) ماده (33) قانون پولی و بانکی کشور و جزء (6) بند (الف) ماده (23) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» و با هدف ایجاد وحدت رویه، شناسایی و ثبت دقیق رویدادهای مالی مربوط به اعطای تسهیلات در قالب قرارداد مرابحه در مؤسسات اعتباری و نیز ارتقاء شفافیت صورت‌های مالی آن‌ها و با توجه به مفاد «دستورالعمل اجرایی عقد مرابحه» مصوب جلسه مورخ 29/10/1394 شورای پول و اعتبار، «دستورالعمل حسابداری قرارداد مرابحه (ریالی)» را که از این پس به اختصار «دستورالعمل» نامیده می‌شود به شرح زیر تدوین می‎گردد: 1- ثبت‌های حسابداری اخذ وثایق از مشتری: 1ـ1ـ پس از انعقاد قرارداد تسهیلات در قالب قرارداد مرابحه، در صورت اخذ وثایق از مشتری، این وثایق به ارزش تعیین شده طبق ضوابط مربوط، به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: حساب‌های انتظامی ـ وثایق مرابحه (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به ارزش تعیین شده طبق ضوابط مربوط بس: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به ارزش تعیین شده طبق ضوابط مربوط 1ـ2ـ محاسبه و اخذ کارمزد ارزیابی وثایق و تضامین ماخوذه و کارمزد سایر خدمات بانکی ارائه شده، در چارچوب ضوابط ابلاغی، به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌گردد: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ کارمزد متعلقه در چارچوب ضوابط ابلاغی بس: کارمزد تحقق‎یافته خدمات بانکی به ریال (کد حساب: 7700-10-7-3) ×××× به مبلغ کارمزد متعلقه در چارچوب ضوابط ابلاغی 1ـ3ـ تعداد برگ‌های اوراق بهادار و قطعه‌های اشیاء تضمینی به ازای هر برگ و یا قطعه، یک ریال به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: حساب‌های انتظامی ـ برگ‌های اوراق بهادار و اشیاء قیمتی (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به ازای هر برگ و یا قطعه یک ریال بس: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به ازای هر برگ و یا قطعه یک ریال 1ـ4ـ در خصوص بیمه وثایق اخذ شده از مشتری و بیمه کالای موضوع مرابحه به ازای هر بیمه نامه، یک ریال به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: حساب‌های انتظامی ـ بیمه‎نامه وثایق (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به ازای هر بیمه‎نامه یک ریال بس: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به ازای هر بیمه‎نامه یک ریال بند# 2- ثبت‌های حسابداری زمان انعقاد قرارداد مرابحه و اخذ پیش‌دریافت از مشتری: 2ـ1ـ پس از انعقاد قرارداد مرابحه، قرارداد مذکور در حساب انتظامی قراردادها به مبلغ یک ریال به شرح زیر ثبت می‌گردد: بد: حساب‌های انتظامی ـ قرارداد مرابحه (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به مبلغ یک ریال بس: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به مبلغ یک ریال 2ـ2ـ مبلغ دریافتی بابت ابطال تمبر مالیاتی به شرح زیر در حساب‌ها ثبت میشود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ تمبر بس: حساب تمبر مالیاتی به ریال (کد حساب‌: 0130-10-1-3 ) ×××× به مبلغ تمبر 2ـ3ـ در صورت اخذ پیش‎دریافت، مبلغ پیش‌دریافت مأخوذه از مشتری به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ پیش‌دریافت مأخوذه بس: پیش‌دریافت از مشتریان بابت تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال ـ تسهیلات مرابحه (کد حساب: 5300-28-5-3 / 5400-31-5-3) ×××× به مبلغ پیش‌دریافت مأخوذه 2ـ4ـ هم‌زمان با انعقاد قرارداد، تعهدات بانک به مشتری به منظور تهیه کالا و خدمات به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: طرف تعهدات بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی داخلی بابت قراردادهای منعقده معاملات دولتی / غیردولتی به ریال (کد حساب:4090-16-3-3 / 4100-16-3-3) ×××× به مبلغ کل قرارداد پس از کسر پیش‌دریافت بس: تعهدات بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی داخلی بابت قراردادهای منعقده معاملات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 8130-16-8-3 / 8140-16-8-3) ×××× به مبلغ کل قرارداد پس از کسر پیش‌دریافت 3 ـ ثبت‌های حسابداری خرید اموال یا خدمت موضوع قرارداد: 3ـ1ـ مبلغ پرداختی به فروشنده اموال یا ارایه ‌دهنده خدمات بابت پیش‌پرداخت خرید اموال یا خدمات موضوع قرارداد به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: اموال و خدمات در جریان برای اعطای تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – اموال / خدمات خریداری شده برای قرارداد مرابحه (کد حساب: 1510-37-1-3 / 2260-43-1-3) ×××× به مبلغ پیش پرداخت بس: حساب سپرده فروشنده / انواع چک‌های بانکی فروخته شده عهده بانک به ریال (کد حساب: 3-5-34-5500) ×××× به مبلغ پیش پرداخت 3ـ2ـ خرید اموال یا دریافت خدمات موضوع قرارداد مرابحه و پرداخت مابهالتفاوت وجه آن به فروشنده کالا یا ارایه ‌دهنده خدمات، به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: اموال و خدمات در جریان برای اعطای تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – اموال / خدمات خریداری شده برای قرارداد مرابحه (کد حساب: 1510-37-1-3 / 2260-43-1-3) ×××× به مبلغ بهای تمام شده اموال یا خدمات پس از کسر مبلغ پیش‌پرداخت بس: حساب سپرده فروشنده / انواع چک‌های بانکی فروخته شده عهده بانک به ریال (کد حساب: 3-5-34-5500) ×××× به مبلغ بهای تمام شده اموال یا خدمات پس از کسر مبلغ پیش‌پرداخت 4ـ ثبت‌های حسابداری اعطای تسهیلات در قالب قرارداد مرابحه: 4ـ1ـ پس از خرید اموال یا دریافت خدمات موضوع قرارداد مرابحه، برگشت تعهدات بانک به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: تعهدات بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی داخلی بابت قراردادهای منعقده معاملات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 8130-16-8-3 / 8140-16-8-3) ×××× به مبلغ کل قرارداد پس از کسر پیش‌دریافت بس: طرف تعهدات بانک و مؤسسه اعتباری غیر بانکی داخلی بابت قراردادهای منعقده معاملات دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب: 4090-16-3-3 / 4100-16-3-3) ×××× به مبلغ کل قرارداد پس از کسر پیش‌دریافت 4ـ2ـ پس از واگذاری اموال یا خدمات موضوع قرارداد مرابحه به مشتری، با توجه به شرایط قرارداد، تسهیلات اعطایی به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیردولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 /1970-43-1-3) ×××× به مبلغ اصل تسهیلات اعطایی (به مبلغ بهای تمام شده پس از کسر پیش‌دریافت) بد: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه بد: پیش‌دریافت از مشتریان بابت تسهیلات دولتی / غیر دولتی به ریال ـ تسهیلات مرابحه (کد حساب: 5300-28-5-3 / 5400-31-5-3) ×××× به مبلغ پیش‌دریافت مأخوذه بس: اموال و خدمات در جریان برای اعطای تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال - اموال / خدمات خریداری شده برای قرارداد مرابحه (کد حساب: 1510-37-1-3 / 2260-43-1-3) ×××× به مبلغ بهای تمام شده اموال یا خدمات بس: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه بند# 5 ـ ثبت‌های حسابداری بازپرداخت تسهیلات اعطایی در سررسید: 5ـ1ـ در صورتی که تسهیلات اعطایی مرابحه به صورت نسیه دفعی بازپرداخت گردد، وصول تسهیلات در سررسید، به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ اصل تسهیلات اعطایی و سود مربوط/ مبلغ وصولی بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیردولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به مبلغ اصل تسهیلات اعطایی/ سهم مربوط به اصل تسهیلات از مبلغ وصولی بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به مبلغ سود تسهیلات اعطایی/ سهم مربوط به سود تسهیلات از مبلغ وصولی 5ـ2ـ در صورتی که تسهیلات اعطایی مرابحه به صورت نسیه دفعی بازپرداخت گردد، شناسایی درآمد در سررسید تسهیلات به شرح زیر در حسا‌ب‌ها ثبت می‌شود: بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه دفعی بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 /7620-10-7-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه دفعی جزء#5ـ3ـ در صورتی که تسهیلات اعطایی مرابحه به صورت نسیه اقساطی بازپرداخت گردد، وصول تسهیلات در سررسید هر قسط، به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ هر قسط/ مبلغ وصولی بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیردولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به مبلغ اصل قسط / سهم مربوط به اصل تسهیلات از مبلغ وصولی بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به مبلغ سود قسط / سهم مربوط به سود تسهیلات از مبلغ وصولی جزء#5ـ4ـ در صورتی که تسهیلات اعطایی مرابحه به صورت نسیه اقساطی بازپرداخت گردد، شناسایی درآمد در سررسید هر قسط به شرح زیر در حسا‌ب‌ها ثبت می‌شود: بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود مربوط به قسط بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 / 7620-10-7-3) ×××× به میزان سود مربوط به قسط 6 ـ ثبت‌ حسابداری شناسایی درآمد تسهیلات اعطایی مرابحه نسیه دفعی و اقساطی در صورت عدم بازپرداخت در سررسید: 6ـ1ـ چنان‌چه تسهیلات اعطایی مرابحه نسیه دفعی و اقساطی در سررسید تسهیلات یا هر قسط بازپرداخت نگردد، در صورت تحقق معیارهای شناسایی درآمد، درآمد مربوط شناسایی و به شرح زیر در حساب‌ها ثبت می‌شود: حالت نخست: تسهیلات در طبقه جاری یا بر اساس عامل زمان در طبقه سررسید گذشته یا معوق باشد: بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه دفعی یا سود مربوط به قسط در مرابحه نسیه اقساطی بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 / 7620-10-7-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه دفعی یا سود مربوط به قسط در مرابحه نسیه اقساطی حالت دوم: تسهیلات بر اساس عامل غیرزمان در طبقه سررسید گذشته یا معوق باشد: بد: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه دفعی یا سود مربوط به قسط در مرابحه نسیه اقساطی بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 / 7620-10-7-3) ×××× به میزان سود دوران بازپرداخت در مرابحه نسیه دفعی یا سود مربوط به قسط در مرابحه نسیه اقساطی جزء# 6ـ2ـ مؤسسه اعتباری موظف می‌باشد در صورت عدم تحقق معیارهای شناسایی درآمد، مطابق با ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی، شناسایی درآمد مربوط به سود تسهیلات اعطایی را به روش تعهدی متوقف نموده و ثبت‌ حسابداری زیر را برای تعدیل سرفصل حساب سود آتی در دفاتر خود اعمال نماید: حالت نخست: تسهیلات بر اساس عامل زمان در طبقه معوق باشد: بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سودهای سررسید شده شناسایی نشده بس: سود سررسید شده شناسایی نشده غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 6650-61-5-3 / 6960-67-5-3) ×××× به میزان سودهای سررسید شده شناسایی نشده حالت دوم: تسهیلات در طبقه مشکوک الوصول یا براساس عامل غیرزمان در طبقه معوق باشد: بد: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سودهای سررسید شده شناسایی نشده بس: سود سررسید شده شناسایی نشده غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6650-61-5-3 / 6960-67-5-3) ×××× به میزان سودهای سررسید شده شناسایی نشده 6ـ3ـ مؤسسه اعتباری موظف می‌باشد پس از وصول تمام یا بخشی از مطالبات و تحقق معیارهای شناسایی درآمد، مطابق با ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی، علاوه بر ثبت‌های حسابداری وصول مطالبات غیرجاری، ثبت حسابداری زیر را برای شناسایی درآمد در دفاتر خود اعمال نماید: بد: سود سررسید شده شناسایی نشده غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6650-61-5-3 / 6960-67-5-3) ×××× به میزان سهم سود شناسایی نشده از مبلغ وصول شده بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 / 7620-10-7-3) ×××× به میزان سهم سود شناسایی نشده از مبلغ وصول شده 7 ـ ثبت‌های حسابداری تعدیل حساب‌ سود آتی تسهیلات در مقطع گزارش‌گری مالی: درصورتی‌که زمان سررسید تسهیلات یا هر قسط به گونه‌ای‌ باشد که بخشی از سود آن مربوط به دوره گزارشگری مالی جاری (مقطع «الف») و بخشی دیگر مربوط به دوره گزارشگری مالی آتی (مقطع «ب») باشد، در این صورت ثبت‎های زیر در دو حالت، در پایان دوره گزارشگری مالی جاری (مقطع «الف») در دفاتر اعمال میشود: حالت نخست: تسهیلات در طبقه جاری یا بر اساس عامل زمان در طبقه سررسید گذشته یا معوق باشد: بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود مربوط به مقطع «الف» بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 / 7620-10-7-3) ×××× به میزان سود مربوط به مقطع «الف» حالت دوم: تسهیلات بر اساس عامل غیرزمان در طبقه سررسید گذشته یا معوق باشد: بد: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود مربوط به مقطع «الف» بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 / 7620-10-7-3) ×××× به میزان سود مربوط به مقطع «الف» تبصره# تبصره: به منظور شناسایی سود در سررسید تسهیلات نسیه دفعی یا اولین قسط تسهیلات نسیه اقساطی در دوره مالی آتی، ثبتهای فوق به مبلغ مابهالتفاوت تمامی سود متعلقه تسهیلات مزبور (در نسیه دفعی در تاریخ سررسید تسهیلات و در نسیه اقساطی در تاریخ سررسید هر قسط) با سود شناسایی شده (مقطع الف) در دفاتر اعمال می‎گردد. 8- ثبت‌ حسابداری وصول تسهیلات قبل از سررسید: در صورت بازپرداخت تمام یا بخشی از تسهیلات قبل از سررسید (چه دفعی چه اقساطی)، ثبت حسابداری زیر انجام می‌شود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ وصولی بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به مبلغ کل سود تسهیلات در دوران بازپرداخت به کسر سودهای تحقق یافته در گذشته بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیردولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به مبلغ اصل تسهیلات وصولی بس: سود تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7600-10-7-3 /7620-10-7-3) ×××× به مبلغ سود تحقق‎یافته وصولی بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به مبلغ کل سود دریافتنی در دوران بازپرداخت به کسر سودهای تحقق‎یافته وصول شده در گذشته بند# 9ـ ثبت‌های حسابداری شناسایی وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین و جریمه عدم اجرای مفاد قرارداد: بخش# الف) شناسایی وجه‎التزام تاخیر تادیه دین از محل مطالبات طبقه جاری 9ـ1ـ در خصوص تسهیلاتی که در سررسید وصول نشده است (طبقه جاری)، در مقاطع گزارشگری مالی مورد نظر، در صورت تحقق معیارهای شناسایی درآمد، از تاریخ سررسید یا تاریخ آخرین محاسبه وجه التزام تأخیر تأدیه دین تا مقطع گزارش‌گری مالی، وجه التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه محاسبه و به شرح زیر در حساب‌ها ثبت خواهد شد: بد: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان وجه التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه بخش# ب) شناسایی وجه‎التزام تاخیر تادیه دین از محل مطالبات طبقات غیرجاری 9ـ2ـ در خصوص تسهیلاتی که در سررسید وصول نشده است (طبقه غیرجاری)، در مقاطع گزارشگری مالی مورد نظر، در صورت تحقق معیارهای شناسایی درآمد، از تاریخ سررسید یا تاریخ آخرین محاسبه وجه التزام تأخیر تأدیه دین تا مقطع گزارش‌گری مالی، وجه التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه محاسبه و به شرح زیر در حساب‌ها ثبت خواهد شد: بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3 ) ×××× به میزان وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه 9ـ3ـ مؤسسه اعتباری موظف است در صورت عدم تحقق معیارهای شناسایی درآمد، مطابق با ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی، شناسایی درآمد مربوط به وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه را به روش تعهدی متوقف نموده و ثبت حسابداری زیر را در دفاتر خود اعمال نماید: بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3 ) ×××× به میزان وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه شناسایی نشده بس: وجه‌التزام سررسید شده شناسایی نشده غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال - تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6700-61-5-3 / 7020-67-5-3) ×××× به میزان وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه شناسایی نشده 9ـ4ـ مؤسسه اعتباری موظف می‌باشد پس از وصول تمام یا بخشی از مطالبات و تحقق معیارهای شناسایی درآمد، مطابق با ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی، علاوه بر ثبت‌های حسابداری وصول مطالبات غیرجاری، ثبت حسابداری زیر را برای شناسایی درآمد در دفاتر خود اعمال نماید: بد: وجه‌التزام سررسید شده شناسایی نشده غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه - بر اساس طبقه تسهیلات اعطایی (کد حساب: 6700-61-5-3 / 7020-67-5-3) ×××× به میزان سهم وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین از مبلغ وصول شده بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان سهم وجه‎التزام تأخیر تأدیه دین از مبلغ وصول شده بخش# پ) ثبت حسابداری شناسایی جریمه عدم اجرای مفاد قرارداد: 9ـ5ـ در صورت عدم اجرای مفاد قرارداد توسط مشتری، ثبت حسابداری زیر به منظور شناسایی جریمه عدم اجرای مفاد قرارداد به استثنای وجه التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه در دفاتر اعمال میگردد: بد: سایر حساب‌ها و اسناد دریافتنی به ریال – جرایم تخلف از مفاد قرارداد (کد حساب: 2730-49-1-3) ×××× به میزان جریمه عدم تعهد اجرای قرارداد بس: وجه‌التزام تحقق یافته تسهیلات اعطایی دولتی/غیردولتی به ریال– جرایم تخلف از مفاد قرارداد (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان جریمه عدم تعهد اجرای قرارداد 10 ـ ثبت‌های حسابداری وصول تسهیلات پس از سررسید و قبل از انتقال به طبقات غیرجاری: 10ـ1ـ در صورتی که تمام یا بخشی از تسهیلات اعطایی مرابحه نسیه دفعی، پس از سررسید و شناسایی وجه التزام تأخیر تادیه دین و قبل از انتقال تسهیلات مذکور به طبقات غیرجاری وصول گردد، ثبت حسابداری زیر انجام می‌شود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ اصل، سود و وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین وصولی بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به مبلغ اصل تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به اصل تسهیلات از مبلغ وصولی بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به مبلغ سود تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به سود تسهیلات از مبلغ وصولی بس: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان مابه‌التفاوت کل وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه و وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده 10ـ2ـ در صورتی که تمام یا بخشی از تسهیلات اعطایی مرابحه نسیه اقساطی، پس از سررسید و شناسایی وجه التزام تأخیر تادیه دین و قبل از انتقال تسهیلات مذکور به طبقات غیرجاری وصول گردد، ثبت حسابداری زیر انجام می‌شود: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ اصل، سود و وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین وصولی بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به مبلغ اصل قسط یا اقساط وصولی بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به مبلغ سود قسط یا اقساط وصولی بس: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به مبلغ وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به مبلغ مابه‌التفاوت کل وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه و وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده 11 ـ ثبت‌های حسابداری تغییر طبقهبندی تسهیلات اعطایی از جاری به غیرجاری: 11ـ1ـ ثبت‌های حسابداری انتقال تسهیلات از طبقه جاری به طبقه سررسیدگذشته: در خصوص تسهیلاتی که بر اساس معیار زمان یا معیار غیر زمان به طبقه سررسید گذشته انتقال می‌یابد، ثبت حسابداری زیر در دفاتر اعمال می‌شود: بخش# الف) انتقال به طبقه سررسید گذشته بر اساس معیار زمان: بد: مطالبات سررسید گذشته تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1600-40-1-3 / 2300-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده بد: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه – طبقه سررسیدگذشته )کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه – طبقه سررسیدگذشته (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده بس: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بخش# ب) انتقال به طبقه سررسید گذشته بر اساس معیار غیر عامل زمان: بد: مطالبات سررسید گذشته تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1600-40-1-3 / 2300-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده تسهیلات اعطایی بد: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه سررسیدگذشته (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده تسهیلات اعطایی بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده تسهیلات اعطایی بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه سررسیدگذشته (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده تسهیلات اعطایی بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده تسهیلات اعطایی بس: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه سررسیدگذشته (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده تسهیلات اعطایی بس: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال - تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه 11ـ2ـ ثبت‌های حسابداری انتقال تسهیلات از طبقه جاری یا سررسید گذشته به طبقه معوق: در خصوص تسهیلاتی که بر اساس معیار زمان یا معیار غیر زمان به طبقه معوق انتقال می‌یابد، ثبت حسابداری زیر در دفاتر اعمال می‌شود: بخش# الف) انتقال به طبقه معوق بر اساس معیار زمان: بد: مطالبات معوق تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1640-40-1-3 / 2350-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده بد: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: مطالبات سررسید گذشته تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1600-40-1-3 / 2300-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده بس: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه سررسید گذشته کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده بس: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه سررسید گذشته (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بخش# ب)انتقال به طبقه معوق بر اساس معیار غیر عامل زمان: بد: مطالبات معوق تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1640-40-1-3 / 2350-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده بد: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده بد: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – طبقه تسهیلات مرابحه – طبقه سررسید گذشته (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده در طبقات سررسید گذشته بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید نشده بس: مطالبات سررسید گذشته تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1600-40-1-3 / 2300-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید نشده بس: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه سررسید گذشته (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده بس: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده بس: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه سررسید گذشته (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال - تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه 11ـ3ـ ثبت‌های حسابداری انتقال تسهیلات از طبقه جاری یا سررسید گذشته یا معوق به طبقه مشکوک‌الوصول: در خصوص تسهیلاتی که بر اساس معیار زمان یا معیار غیر زمان به طبقه مشکوک‌الوصول انتقال یافته باشد، ثبت حسابداری زیر در دفاتر اعمال می‌شود: بد: مطالبات مشکوک الوصول تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1680-40-1-3 / 2400-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده تسهیلات اعطایی بد: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه مشکوک الوصول (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده و سررسید نشده تسهیلات اعطایی بد: سود آتی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 6500-58-5-3 / 6800-64-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده تسهیلات اعطایی بد: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – طبقه تسهیلات مرابحه – طبقه سررسید گذشته یا معوق (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده در طبقات سررسید گذشته و معوق بد: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه مشکوک الوصول (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: مطالبات معوق یا مطالبات سررسید گذشته تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1640-40-1-3 / 2350-46-1-3) یا (کد حساب: 1600-40-1-3 / 2300-46-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید شده وصول نشده بس: تسهیلات اعطایی مرابحه دولتی / غیر دولتی به ریال (کد حساب : 1270-37-1-3 / 1970-43-1-3) ×××× به میزان اصل اقساط سررسید نشده بس: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق یا سررسید گذشته (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید شده وصول نشده بس: سود دریافتنی جاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1440-37-1-3 / 2170-43-1-3) ×××× به میزان سود اقساط سررسید نشده بس: سود آتی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – طبقه تسهیلات مرابحه - طبقه مشکوک الوصول (کد حساب: 6600-61-5-3 / 6900-67-5-3) ×××× به میزان سود آتی اقساط سررسید نشده بس: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق یا سررسید گذشته (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه بس: وجه التزام دریافتنی جاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال– تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1490-37-1-3 / 2230-43-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تاخیر تادیه دین متعلقه 12 ـ ثبت‌های حسابداری وصول تسهیلات پس از سررسید و بعد از انتقال به طبقات غیرجاری: در صورتی که تمام یا بخشی از تسهیلات اعطایی مرابحه نسیه دفعی یا اقساطی، پس از سررسید و شناسایی وجه التزام تأخیر تادیه دین و بعد از انتقال تسهیلات مذکور به طبقات غیرجاری وصول گردد، ثبت حسابداری زیر انجام می‌شود: 12ـ1ـ تسهیلات در طبقه سررسید گذشته باشد: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ اصل، سود و وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین وصولی بس: مطالبات سررسید گذشته تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1600-40-1-3 / 2300-46-1-3) ×××× به مبلغ اصل اقساط یا تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به اصل تسهیلات از مبلغ وصولی بس: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه سررسیدگذشته (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به مبلغ سود اقساط یا تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به سود تسهیلات از مبلغ وصولی بس: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه سررسیدگذشته (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان مابه‌التفاوت کل وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه و وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده 12ـ2ـ تسهیلات در طبقه معوق باشد: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ اصل، سود و وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین وصولی بس: مطالبات معوق تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1640-40-1-3 / 2350-46-1-3) ×××× به مبلغ اصل اقساط یا تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به اصل تسهیلات از مبلغ وصولی بس: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به مبلغ سود اقساط یا تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به سود تسهیلات از مبلغ وصولی بس: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال –تسهیلات مرابحه - طبقه معوق (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال - تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان مابه‌التفاوت کل وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه و وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده 12ـ3ـ تسهیلات در طبقه مشکوک الوصول باشد: بد: حساب سپرده قرض‎الحسنه جاری به ریال/ حساب سپرده قرض‎الحسنه پس انداز به ریال/ حساب سپرده سرمایه‎گذاری کوتاه‎مدت به ریال (کد حساب: 4400-10-5-3/4420-10-5-3/4710-13-5-3) ×××× به مبلغ اصل، سود و وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین وصولی بس: مطالبات مشکوک الوصول تسهیلات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه (کد حساب: 1680-40-1-3 / 2400-46-1-3) ×××× به مبلغ اصل اقساط یا تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به اصل تسهیلات از مبلغ وصولی بس: سود دریافتنی غیرجاری تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه مشکوک الوصول (کد حساب: 1790-40-1-3 / 2530-46-1-3) ×××× به مبلغ سود اقساط یا تسهیلات اعطایی / سهم مربوط به سود تسهیلات از مبلغ وصولی بس: وجه التزام دریافتنی غیرجاری مطالبات دولتی / غیردولتی به ریال – تسهیلات مرابحه - طبقه مشکوک الوصول (کد حساب: 1840-40-1-3 / 2590-46-1-3) ×××× به میزان وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده بس: وجه التزام تحقق‎یافته تسهیلات اعطایی دولتی / غیردولتی به ریال- تسهیلات مرابحه (کد حساب: 7720-10-7-3 / 7740-10-7-3) ×××× به میزان مابه‌التفاوت کل وجه‌التزام تأخیر تأدیه دین متعلقه و وجه التزام تأخیر تأدیه دین شناسایی شده بند#13- ثبت‌های حسابداری برگشت حسابهای انتظامی: 13ـ1ـ پس از تسویه کامل قرارداد مرابحه، قرارداد مزبور به شرح زیر از حساب‌های انتظامی برگشت می‌شود: بد: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به مبلغ یک ریال بس: حساب‌های انتظامی ـ قرارداد مرابحه (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به مبلغ یک ریال 13ـ2ـ پس از استرداد وثایق مأخوذه، حساب‌های انتظامی مربوط به وثایق مأخوذه به شرح زیر از حساب‌ها برگشت می‌شود: بد: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به ارزش تعیین شده طبق ضوابط مربوط بس: حساب‌های انتظامی ـ وثایق مرابحه (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به ارزش تعیین شده طبق ضوابط مربوط 13ـ3ـ تعداد برگ‌های اوراق بهادار و قطعه‌های اشیاء قیمتی به ازای هر برگ و یا قطعه، یک ریال به شرح زیر از حساب‌های مؤسسه اعتباری برگشت می‌شود: بد: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به ازای هر برگ و یا قطعه یک ریال بس: حساب‌های انتظامی ـ برگ‌های اوراق بهادار و اشیاء قیمتی (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به ازای هر برگ و یا قطعه یک ریال 13ـ4ـ در خصوص بیمه وثایق اخذ شده از مشتری، یک ریال به ازای هر بیمه‎نامه به شرح زیر از حساب‌های مؤسسه اعتباری برگشت می‌شود: بد: طرف حساب‌های انتظامی (کد حساب: 8600-13-9-3) ×××× به ازای هر بیمه‎نامه یک ریال بس: حساب‌های انتظامی ـ بیمه‎نامه وثایق (کد حساب: 4300-13-4-3) ×××× به ازای هر بیمه‎نامه یک ریال دستورالعمل حسابداری قرارداد مرابحه (ریالی)» در چهل و ششمین جلسه مورخ 4/11/1404 کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در (13) ماده و (1) تبصره به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، لازم‌الاجرا می‌باشد.