آیین نامه اجرایی بند (الف) ماده (32) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1399/08/21

هیئت وزیران در جلسه 21 /8 /1399به پیشنهاد شماره 473704 مورخ 26 /8 /1398 سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد تبصره ماده (32) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور – مصوب 1395- آیین نامه اجرایی بند (الف) ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه اجرایی بند (الف) ماده (32) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1399,08,21 با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده 1- در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: 1- شورای عالی: شورای عالی آمایش سرزمین. 2- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور. 3- دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی. 4- کمیسیون: کمیسیون تخصصی شورای عالی. 5- کمیته های فنی: کمیته های دبیرخانه شورای عالی. 6- شورای هماهنگی: شورای هماهنگی توسعه منطقه ای. 7- قانون: قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور – مصوب 1395- . 8- طرح های ویژه: طرح های بخشی یا فرابخشی با ماهیت آمایشی و با حوزه تأثیرگذاری یک یا چند استان و اثرگذار بر مدیریت سرزمین هستند که تهیه آنها به دلایل خاص طبیعی یا عملکردی یا ضرورت های کارشناسی و مدیریتی مستلزم اتخاذ رویکرد ویژه می باشد. نیاز به تهیه این نوع طرح ها توسط دستگاه ها و مراجع مرتبط، به شورای عالی به عنوان مرجع سیاست گذاری آمایش و توسعه سرزمینی اعلام می شود. شورای عالی با ارزیابی مقیاس طرح و در صورت تأیید ضرورت و ویژه بودن آن، چهارچوب پیشنهادی تهیه طرح، محتوا و خروجی مورد انتظار را ارزیابی نموده و مرجع تهیه و بررسی و تصویب آن را مشخص و تصویب می کند. ماده 2- به منظور استقرار نظام راهبری توسعه سرزمین و نظارت بر اجرای آن از جمله تحقق نظام کارآمد برنامه ریزی و مدیریت توسعه سرزمین، انتظام بخشی به سازمان فضایی سرزمین، هماهنگ سازی توسعه بخشی- منطقه ای، فراهم سازی توسعه متوازن و پایدار و عدالت اجتماعی و بین نسلی میان مناطق و استان ها و هماهنگ سازی جریان توسعه در سطوح ملی، منطقه ای و استانی، شورای عالی تشکیل می شود. ماده 3 - ارکان شورای عالی به شرح زیر است: 1- کمیسیون تخصصی شورای عالی. 2- دبیرخانه. 3- شوراهای هماهنگی توسعه منطقه ای کشور. ماده 4- وظایف شورای عالی به شرح زیر است: ۱- بررسی و نظارت بر اجرای نظام راهبری توسعه سرزمین و تنظیم روابط ارکان و اجزای آن. ۲- بررسی، تصویب، هماهنگی و نظارت مستمر بر تهیه برنامه ها و طرح های توسعه سرزمین در سطوح ملی، منطقه ای و استانی. ۳- بررسی برنامه های اجرایی آمایش سرزمین و اسناد آمایش ملی، منطقه ای و استانی. ۴- نظارت بر اجرای اصول و ضوابط ملی آمایش سرزمین در سطوح ملی، منطقه ای و استانی و ارزیابی عملکرد دستگاه های اجرایی ذی ربط. ماده 5- اعضای شورای عالی به شرح زیر است: 1- رییس سازمان برنامه و بودجه کشور (رییس شورای عالی). 2- وزیر کشور. 3- وزیر اطلاعات. 4- وزیر جهاد کشاورزی. 5- وزیر امور اقتصادی و دارایی. 6- وزیر راه و شهرسازی. 7- وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح. 8- رییس سازمان حفاظت محیط زیست 9- رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور. 10- سه نفر صاحب نظر شاغل در دستگاه های اجرایی به انتخاب رییس جمهور. ماده 6- اسناد توسعه سرزمینی که باید به تصویب نهایی شورای عالی برسد، به شرح زیر است: 1- سند ملی آمایش سرزمین: سندی راهبردی که بر مبنای سیاست های کلی آمایش سرزمین و اصول مصوب آمایش سرزمین، در پی سازماندهی فضای توسعه و بسترسازی برای تحقق توسعه پایدار و متوازن سرزمین است. این سند به عنوان فرادست سند توسعه سرزمینی کشور، بازتاب سرزمینی سازمان فضایی افق توسعه یافتگی کشور بوده و از طریق آینده نگاری، سیاست گذاری و فرصت سازی توسعه بخش ها و مناطق، زمینه توسعه درون زا و برون نگر و نیز توسعه منابع انسانی به عنوان رکن اصلی آمایش سرزمین را فراهم می نماید. 2- سند منطقه ای آمایش سرزمین: سندی راهبردی که با اتکا بر سیاست های کلی و اصول مصوب آمایش سرزمین و مبتنی بر جهت گیری ها، خطوط کلی توسعه و نظام تقسیم کار ملی و منطقه ای منتج از سند ملی آمایش سرزمین با هدف توسعه متوازن و پایدار و عدالت اجتماعی و بین نسلی و بهره گیری از قابلیت ها، استعداد های سرزمینی و مزیت های مناطق (مصوب شورای عالی) در چهارچوب توسعه درون زا و هم پیوند منطقه ای تنظیم می گردد تا از این طریق ارتباط منطقی میان سطح ملی و استانی آمایش برقرار شود. 3- سند استانی آمایش سرزمین: سندی راهبردی که مبتنی بر خطوط کلی و جهت گیری های اسناد ملی و منطقه ای آمایش سرزمین و نظام تقسیم کار ملی و منطقه ای منتج از آن، با هدف توسعه منابع انسانی، حفاظت از محیط زیست و صیانت و بهره برداری بهینه از منابع طبیعی، حفظ حقوق نسل های آینده، رفع عدم تعادل ها و محرومیت ها، شکوفاسازی اقتصاد استان و تقویت پیوند آن با اقتصاد منطقه ای و ملی و همچنین ایفای نقش مؤثر و سازنده استان در فرایند توسعه منطقه ای و ملی تنظیم می گردد. 4- سایر اسناد از جمله جهت گیری های ملی آمایش سرزمین، نظریات پایه توسعه و چشم اندازهای بلند مدت توسعه ملی، منطقه ای و استانی و نظایر آن مرتبط با آمایش. تبصره - مجموعه ای از نهادها، اسناد، رویه ها و تدابیری که با تکیه بر نتایج و رهنمودهای آمایش سرزمینی (مستخرج از اسناد ملی، منطقه ای و استانی آمایش سرزمین، آیین نامه ها و بخشنامه ها و سایر مصوبات شورای عالی) نسبت به طرح ریزی چهارچوب سیاست گذاری توسعه سرزمین، ایجاد هماهنگی های بخشی- منطقه ای، بهره وری از سرمایه های انسانی، منابع و فرصت های سرزمین در سطوح مختلف ملی، منطقه ای و استانی اهتمام می نماید، نظام راهبری توسعه سرزمین را تشکیل می دهند. ماده 7- اسناد توسعه سرزمینی به شرح زیر باید قبل از تصویب نهایی در مراجع ذی صلاح، از حیث انطباق با سیاست ها، اصول، جهت گیری ها و اسناد آمایش سرزمین به تأیید شورای عالی برسد: 1- طرح های ویژه آمایش در مقیاس ملی، منطقه ای و استان. 2- اسناد و برنامه های کلان و راهبردی بخش ها (مربوط به دستگاه های اجرایی). 3- اسناد مرتبط با نظام برنامه ریزی کلان کشور. ماده 8- به منظور یکپارچه سازی و هماهنگی میان مطالعات و اجرای نتایج آمایش سرزمینی، کلیه اسنادی که با عنوان یا مضمون آمایش و توسعه منطقه ای در دستگاه های اجرایی مورد تدوین قرار می گیرند (از جمله آمایش آموزش عالی و صنعت) باید قبل از تصویب نهایی، توسط شورای عالی بررسی و تأیید شوند. تبصره - تشخیص ضرورت بررسی و طرح اسناد مذکور در شورای عالی با پیشنهاد دبیرخانه و تأیید کمیسیون خواهد بود. ماده 9- کمیسیون به عنوان رکن مشورتی و تصمیم ساز شورای عالی با هدف بررسی و اظهارنظر تخصصی بر روی موضوعات ارجاع شده، تحقق نظام یکپارچه برنامه ریزی و مدیریت توسعه سرزمین و ارتقای هماهنگی و هم افزایی بین بخشی در پیشبرد فرایندهای توسعه سرزمینی با وظایف زیر تشکیل می شود: 1- بررسی و اظهارنظر در خصوص: الف - برنامه ها و طرح های توسعه سرزمینی در سطوح ملی، منطقه ای و استانی برای ارایه به شورای عالی. ب - گزارش های نظارتی برنامه ها و طرح های توسعه سرزمینی و گزارش های عملکردی دستگاه های اجرایی. پ- گزارش ها و متن پیش نویس مصوبات و موارد ارجاعی از سوی دبیرخانه. ت- موضوعات ارجاع شده از طرف شورای عالی. 2- بررسی پیشنهادها و موضوعات اولویت دار پیشنهادی دبیرخانه برای طرح در شورای عالی. 3- بررسی برنامه ، طرح و تصمیمات اتخاذشده در شورای هماهنگی از حیث انطباق با اصول، جهت گیری ها و اسناد توسعه سرزمینی. 4- سایر موارد مرتبط به تشخیص رییس کمیسیون. ماده 10 - اعضای کمیسیون (در سطح معاون وزیر یا معاون سازمان یا نماینده تام الاختیار) به شرح زیر است: 1- سازمان برنامه و بودجه کشور (رییس کمیسیون). 2- رییس امور ذی ربط آمایش سرزمین در سازمان (دبیر کمیسیون). 3- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات. 4- وزارت اطلاعات. 5- وزارت امور اقتصادی و دارایی. 6- وزارت امور خارجه. 7- وزارت آموزش و پرورش. 8- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. 9- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. 10- وزارت جهاد کشاورزی. 11- وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح. 12- وزارت راه و شهرسازی. 13- وزارت صنعت، معدن و تجارت. 14- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. 15- وزارت کشور. 16- وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. 17- وزارت نفت. 18- وزارت نیرو. 19- سازمان حفاظت محیط زیست. 20- سازمان اداری و استخدامی کشور. 21- معاونت حقوقی رییس جمهور. 22- اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران. 23- دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی. 24- سازمان پدافندغیرعامل. 25- معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم. 26- معاونین سایر دستگاه های اجرایی و مقامات و مسئولین محلی یا نمایندگان بخش عمومی حسب مورد به تشخیص رییس کمیسیون. ماده 11- دبیرخانه در سازمان مستقر بوده و نماینده سازمان به عنوان دبیر شورای عالی و رییس دبیرخانه شورای عالی تعیین می شود. مهمترین وظایف دبیرخانه به شرح زیر است: 1- سازماندهی و راهبری مطالعات موردنیاز. 2- تهیه، تنظیم و ارسال دعوت نامه، دستورجلسات و صورتجلسه برای اعضای شورای عالی. 3- تهیه، تنظیم و ابلاغ مصوبات شورای عالی. 4- پیگیری و نظارت بر اجرای مصوبات شورای عالی. 5- ضبط و نگهداری گزارش ها، اسناد و اطلاعات، مذاکرات و مصوبات شورای عالی. 6- تهیه و تدوین گزارش های نظارتی جهت ارایه به شورای عالی. 7- تشکیل جلسات کمیسیون و تنظیم گزارش های کمیسیون برای طرح در جلسات شورای عالی. 8- اخذ و بررسی گزارشات عملکردی دستگاه های اجرایی در راستای تبصره (1) بند (الف) ماده (32) قانون. 9- تأیید اسناد کالبدی در مقیاس ملی و منطقه ای از حیث انطباق با سیاست ها، اصول، جهت گیری ها و اسناد آمایش سرزمین قبل از تصویب نهایی در مراجع ذی صلاح. ماده 12- در اجرای تبصره (2) بند (الف) ماده (32) قانون، تشکیل کارگروه های موضوعی و یا موضعی و کمیته های فنی مربوط، حسب تشخیص و ضرورت، به پیشنهاد دبیرخانه و تأیید شورای عالی با اعضا و شرح وظایف مشخص در سطوح ملی، منطقه ای و استانی قابل تشکیل است. ماده 13- در راستای اصل (48) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با هدف هماهنگی، سیاست گذاری، پیگیری و پیشبرد سریع تر امور توسعه و پیشرفت مناطق مختلف کشور، ایجاد تعادل و توازن در استان ها و مناطق و دسترسی آنها به سرمایه و امکانات لازم به فراخور نیازها و استعدادهای رشد، شوراهای هماهنگی توسعه منطقه ای، ذیل شورای عالی و براساس منطقه بندی مصوب شورای عالی با وظایف و اختیارات زیر تشکیل می شود: 1- ایجاد هماهنگی های بین استانی و بین منطقه ای در بهره گیری از منابع و ظرفیت ها و فعالیت های اقتصادی و اجتماعی و بهره برداری از فضاهایی چون مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی، بنادر، توسعه صادرات، گردشگری و نظایر آن. 2- ارتقای هماهنگی میان مداخلات فضایی بخش ها (اعم از ساخت، توسعه و تکمیل مستحدثات و زیرساخت ها) در منطقه. 3- بررسی و رفع تعارضات و ناسازگاری های میان نتایج مطالعات و اسناد آمایش استان ها. 4- بررسی و اعمال هماهنگی های بخشی- منطقه ای در تدوین اسناد توسعه سرزمینی در سطح مناطق (از جمله مطالعات آمایش منطقه ای و استانی و طرح های کالبدی منطقه ای). 5- بررسی و انجام امور ارجاعی شورای عالی و سایر مراجع قانونی فرادست. ماده 14- اعضای شوراهای هماهنگی منطقه ای به شرح زیر است: 1- استانداران استان های هر منطقه. 2- رؤسای سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان های هر منطقه. 3- رییس امور مرتبط با آمایش در سازمان برنامه و بودجه کشور. 4- نماینده ویژه رییس سازمان برنامه و بودجه کشور که از میان اشخاص صلاحیت دار انتخاب می شود. 5- رؤسا و مدیران کل دستگاه های ذی ربط ملی و استانی و سایر اشخاص از جمله متخصصان توسعه، حسب مورد و ضرورت به پیشنهاد استانداران منطقه و تأیید رییس امور مرتبط با آمایش سازمان. ماده 15- سازمان موظف است ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، دستورالعمل های مربوط به شیوه برگزاری و فعالیت شورای عالی، کمیسیون و شورای هماهنگی را تدوین و به تصویب شورای عالی برساند. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری