اساسنامه سازمان هواپیمایی کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1402/05/11

هیئت وزیران در جلسه های 30 /5 /1398، 27 /7 /1399 و 11 /5 /1402 به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی،‌ سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور و به استناد بند (1) ماده (53) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395، اساسنامه سازمان هواپیمایی کشوری را به شرح زیر تصویب کرد: اساسنامه سازمان هواپیمایی کشوری مصوب 1402,05,11 با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده 1 – سازمان هواپیمایی کشوری، موضوع ماده (5) قانون هواپیمایی کشوری مصوب 1328 و اصلاحات بعدی آن که در این اساسنامه به اختصار "سازمان" نامیده می شود، به عنوان یک سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل به صورت مؤسسه دولتی وابسته به وزارت راه و شهرسازی اداره می شود. تبصره- سازمان در چهارچوب بندهای (1) تا (4) ماده (53) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395 و سایر قوانین مربوط اقدام می کند. ماده 2 – مرکز اصلی سازمان در تهران است. ماده 3 – وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر است: 1 – برنامه ریزی و تنظیم مقررات در زمینه های فنی، اقتصادی،‌ بازرگانی داخلی و بین المللی،‌ حمل و نقل هوایی کشور،‌ ایمنی پروازها، بهبود کیفیت خدمات مسافر،‌ بار و محمولات پستی و توسعه آنها. 2 – اجرای تعهدات، مقررات،‌ استانداردها، الزامات و توصیه های سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) در کلیه امور هوانوردی کشوری با رعایت قوانین و مقررات داخلی. 3 – نظارت بر کلیه فعالیت های هواپیمایی کشوری با هدف اطمینان از رعایت قوانین و مقررات مربوط، تأمین ایمنی و حفظ مصالح عمومی، جلوگیری از وقوع مخاطرات و رقابت های ناصحیح بین متصدیان حمل و نقل هوایی. 4 – صدور مجوز کلیه فعالیت های هوانوردی کشوری در بخش دولتی و غیردولتی و نظارت بر اجرای آنها با رعایت قوانین و مقررات مربوط و تأیید و صدور مجوز برای انوع هواپیماهایی که می توانند در ایران به فعالیت حمل و نقل هوایی بپردازند. 5 – تدوین استاندارد پرواز،‌ نظارت بر شرکت ها و مؤسسات هواپیمایی از نظر تأیید صلاحیت و رعایت نکات و استانداردهای ایمنی و صدور گواهینامه ها و تدوین و تنظیم مقررات مربوط. 6 – عضویت و ارتباط با سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو)‌ و سایر سازمان های جهانی ذی ربط و استفاده از تجارب، دانش، خدمات و مشاوره اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی با رعایت قوانین و مقررات مربوط. 7 – تهیه موافقت نامه ها و قراردادهای بین المللی هواپیمایی کشوری در زمینه حمل و نقل هوایی و پروازهای عبوری بر اساس سیاست های روابط خارجی کشور و مبادله آنها با طرف های مقابل پس از طی مراحل تصویب و امضای آنها وفق اصول (77) و (125) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. 8 – برنامه ریزی در زمینه تربیت و ارتقای نیروی انسانی متخصص فعال و مورد نیاز صنعت هوانوردی کشور با استفاده از ظرفیت های مراکز آموزشی داخلی و بین المللی . 9 – مطالعات و تحقیقات علمی و فنی در مسایل مربوط به هواپیمایی کشوری و ایجاد تسهیلات و تشویق افراد و مؤسسات صلاحیت دار به انجام این امور و تمهید موجبات آن. 10 – تهیه طرح های ارائه خدمات تجسس و نجات هوایی با هماهنگی سایر مراجع ذی ربط و در صورت لزوم، تصویب در مراجع ذی صلاح و نظارت بر اجرای آنها. 11 – تهیه آمار و جمع آوری اطلاعات مربوط به هوانوردی کشوری و تأیید اطلاعات ضروری برای انجام ایمن پروازها و انتشار آن برای مراجع ذی ربط . 12 – سیاست گذاری، تدوین و تنظیم مقررات مرتبط با فضای هوایی کشور در حوزه هوانوردی غیرنظامی و پروازهای عبوری از فضای کشور و نشست و برخاست از فرودگاه ها مطابق با قانون هواپیمایی کشوری و نظارت بر اجرای آن. تبصره – صدور مجوز عبور از فضای کشور و نشست و برخاست پروازهای خارجی نظامی و خاص توسط نیروهای مسلح صورت می گیرد. 13 – نظارت بر اعمال مسیرهای هوایی و ایجاد مناطق ممنوع، خطر،‌ احتیاطی و محدوده در فضای کشور با همکاری و هماهنگی نیروهای مسلح در راستای ایمنی، امنیت و نظم جریان شدآمد (ترافیک) هوایی. 14 – تدوین و تنظیم مقررات خدمات ناوبری هوایی کشوری شامل مدیریت شدآمد (ترافیک) هوایی، مخابرات هوانوردی، هواشناسی،‌ مدیریت اطلاعات هوانوردی و نظارت بر اجرای آن. 15 – ارائه خدمات مدیریت اطلاعات هوانوردی و مجوز پروازهای کشوری در راستای اجرای وظایف حاکمیتی. 16 – تعیین طیف بسامد (فرکانس) های مورد نیاز ذی نفعان هواپیمایی کشوری در دامنه بسامد (فرکانس)‌های هوانوردی در چهارچوب طیف تخصیصی توسط سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و با رعایت قوانین و مقررات ناظر بر تنظیم مقررات و بسامد (فرکانس) های کشور. 17 – سیاست گذاری و برنامه ریزی در خصوص تدوین و به روزرسانی برنامه های ارتقای ناوبری هوایی غیرنظامی و نظارت بر اجرای آن در کشور و همچنین برنامه ریزی برای همسان سازی برنامه های ناوبری هوایی نظامی و غیرنظامی با هماهنگی و همکاری نیروهای مسلح. 18 – انعقاد تفاهم نامه مدیریت شدآمد (ترافیک) هوایی با کشورهای عضو سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) با تأیید نیروهای مسلح در مسایل نظامی. 19 – سیاست گذاری،‌ تدوین و تنظیم مقررات مرتبط با طراحی، عملیات، تجهیزات، سامانه ها، تسهیلات،‌ مدیریت، نیروی انسانی و اقتصاد حمل و نقل هوایی و نظارت بر اجرای آن مطابق با الزامات ایمنی، استانداردها و توصیه های سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) و نظارت بر اجرای آن. 20 – بررسی و تأیید مطالعات طرح های فرودگاهی شامل طرح های امکان سنجی، طرح های جامع و طرح های توسعه ای و انطباق آن با شبکه پروازی و سیاست های کلان هوانوردی. 21 – صدور مجوز احداث و بهره برداری از فرودگاه ها و بالگردگاه (هلی پورت) ها بر اساس الزامات و استانداردهای سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو)‌ و سیاست های عمومی کشور و مقررات حوزه حمل و نقل پس از کسب نظر از کارگروه دائمی اداره امور فضای کشور. 22 – تأمین ایمنی و امنیت هوانوردی و تهیه و تنظیم دستورالعمل های امنیتی، حفاظتی با رعایت مقررات و استانداردهای بین المللی و داخلی مربوط و نظارت بر اعمال آنها. 23 – تنظیم مقررات و توسعه هوانوردی عمومی و پهپادهای غیرنظامی در چهارچوب سیاست های عمومی کشور و نظارت بر اجرای آن. 24 – بررسی سوانح و حوادث هواپیمایی غیرنظامی، ارائه گزارش و پیشنهادهای ایمنی به مراجع ذی ربط. 25 – پیگیری اجرای قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی در صنعت هوانوردی کشور و فراهم آوردن زمینه مشارکت بخش غیردولتی و ترویج رقابت برای واگذاری و بهره برداری از اماکن و امور تصدی هوانوردی. 26 – استفاده از خدمات، دانش و مشاوره بخش غیردولتی داخلی و خارجی برای انجام و تقویت امور بازرسی و نظارت با رعایت سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات مربوط. 27 – کمک به تعاونی ها و صندوق های رفاه کارکنان سازمان مطابق آیین نامه اجرایی لایحه قانونی تعیین بهای خدمات فرودگاهی و پروازی با رعایت قوانین مربوط و در چهارچوب مصوبات شورای عالی امنیت ملی. 28 – حمایت از حقوق استفاده کنندگان از خدمات حمل و نقل هوایی به ویژه مسافرین. 29 – نظارت، بازرسی فنی و تخصصی از شرکت های هواپیمایی، مؤسسات هوانوردی، فرودگاه ها، اماکن و مستحدثات مربوط. 30 – اجرای سیاست ها، مصوبات و تصمیماتی که شورای عالی هواپیمایی کشوری (موضوع ماده (6) قانون هواپیمایی کشوری) در چهارچوب اختیارات و وظایف قانونی آن شورا اتخاذ و ابلاغ می کند. تبصره بازرسان سازمان برای ورود و بازرسی، نظارت و اعمال مقررات وفق قوانین داخلی و بین المللی هوانوردی نسبت به شرکت های هواپیمایی،‌ مؤسسات هوانوردی، فرودگاه ها،‌ اماکن و مستحدثات مربوط دارای اختیار تام هستند و تمامی عوامل دستگاه های اجرایی مستقر در فرودگاه از جمله عوامل فرودگاهی، پروازی و نیروهای امنیتی و انتظامی مکلفند با بازرسین سازمان همکاری کنند. در مورد اماکن و مستحدثات نظامی و امنیتی، رعایت مصوبات شورای عالی امنیت ملی و قوانین و مقررات مربوط الزامی است. ماده 4 – تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی از جمله نیروهای مسلح در امور مرتبط با وظایف سازمان، تابع مقررات، استانداردها و الزاماتی هستند که به موجب قانون هواپیمایی کشوری و این اساسنامه با رعایت مصوبات شورای عالی امنیت ملی به سازمان واگذار شده است. ماده 5 – رییس سازمان به عنوان معاون وزیر راه و شهرسازی بر اساس ماده (5) قانون هواپیمایی کشوری از بین افراد متدین به دین مبین اسلام، با ایمان، امین، مورد وثوق،‌ متخصص و باتجربه مرتبط در امور هوانوردی کشور به پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی و تصویب هیئت وزیران برای مدت حداکثر سه سال منصوب می شود و انتصاب مجدد وی بلامانع است. ماده 6 – رییس سازمان کلیه وظایف و اختیارات اداره سازمان از جمله موارد زیر را بر عهده دارد: 1 – انجام وظایف مندرج در قانون هواپیمایی کشوری. 2 – تهیه بودجه سالانه سازمان و ارائه به وزیر راه و شهرسازی جهت طی مراحل تصویب. 3 – ارائه گزارش عملکرد سالانه و عملکرد مالی سازمان به وزیر راه و شهرسازی و سایر مراجع ذی ربط. 4 – تدوین و پیشنهاد آیین نامه های اجرایی موضوع ماده (22) قانون هواپیمایی کشوری به وزیر راه و شهرسازی جهت تصویب در هیئت وزیران. 5 – اتخاذ تصمیم درباره صلح یا ارجاع دعاوی به داوری با رعایت اصل (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. 6 – اتخاذ تصمیم در مورد خرید خدمات فنی و مهندسی و هرگونه خدمات مشاوره از اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی و انجام معاملات و عقد قراردادهای مورد نیاز سازمان با رعایت سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات مربوط و در چهارچوب این اساسنامه و آیین نامه های مالی و معاملاتی مصوب. 7 – پیشنهاد اصلاح این اساسنامه به وزیر راه و شهرسازی جهت طی مراحل تصویب در هیئت وزیران. 8 – تدوین و پیشنهاد آیین نامه های اداری، استخدامی،‌ مالی و معاملاتی سازمان به وزیر راه و شهرسازی جهت تصویب در هیئت وزیران. 9 – امضای اسناد و افتتاح حساب در بانک ها و صدور اجازه پرداخت هزینه در حدود بودجه مصوب. 10 – اجرای آیین نامه های سازمان و انجام اقدامات لازم برای حسن اداره امور در چهارچوب قوانین و مقررات و دستورالعمل های مربوط. 11 – اتخاذ تصمیم نسبت به جذب، استخدام،‌ نصب،‌ عزل و ارتقای کارکنان و مدیران سازمان، برنامه های آموزشی مورد نیاز آنها، تعیین حقوق،‌ مزایا و دستمزد،‌ پاداش،‌ تشویق و تنبیه آنها و پرداخت های رفاهی در چهارچوب آیین نامه های مالی، اداری و استخدامی سازمان و با تأیید سازمان اداری و استخدامی کشور. 12 – پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی و تعداد پست های سازمانی در چهارچوب آیین نامه اداری و استخدامی مصوب،‌ به مراجع ذی ربط. 13 – ابلاغ شرح وظایف واحدهای زیرمجموعه در چهارچوب آیین نامه اداری و استخدامی سازمان. 14 – تصویب دستورالعمل های داخلی سازمان و دستورالعمل های هوانوردی و روش های اجرایی آنها در چهارچوب قوانین، مقررات،‌ مفاد این اساسنامه و آیین نامه های مربوط و ابلاغ آنها. 15 – پیشنهاد اصلاح تعرفه های خدمات سازمان به مراجع ذی ربط برای تصویب. 16 – انجام سایر وظایفی که در چهارچوب قوانین و مقررات به سازمان واگذار شده یا می شود. تبصره 1 – رییس سازمان می تواند بخشی از اختیارات خود،‌ به استثنای بندهای (2)،‌ (3)، (4)، (5)، (7)، (8)، (12)، (13)، (14) و (15) را به هر یک از معاونان، مدیران یا کارکنان سازمان که دارای شرایط مندرج در ماده (5) این اساسنامه هستند، به تشخیص و مسئولیت خود تفویض کند. تبصره 2 – رییس سازمان، ریاست کمیته امنیت و حفاظت صنعت هوانوردی کشور موضوع مصوبه شماره (529) شورای عالی امنیت ملی را بر عهده دارد. ماده 7 – اعتبارات سازمان (هزینه و سرمایه ای)‌ همه ساله به استناد بند (2) ماده (53) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور از محل درآمدهای اختصاصی، تعرفه های مصوب شورای عالی هواپیمایی کشوری و آیین نامه اجرایی ماده (63) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین موضوع تصویب نامه شماره 80689 /ت35632 هـ مورخ 27 /4 /1391 با اصلاحات بعدی، کمک ها و سایر درآمدهایی که با رعایت مواد (38) و (39) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 وصول می شود، بر اساس قوانین بودجه سنواتی پیش بینی و هزینه های سازمان از محل اعتبارات مذکور پرداخت می شود. ماده 8 – صد درصد (100 %) درآمدهای اختصاصی سازمان مطابق ماده (39) قانون محاسبات عمومی کشور به حساب سازمان نزد خزانه داری کل کشور واریز و در سقف بودجه مصوب توسط خزانه در اختیار سازمان قرار می گیرد و تعهد و هزینه کرد آن تابع آیین نامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی سازمان خواهد بود. ماده 9 – کلیه عملیات حسابداری و امور مالی سازمان مطابق استانداردهای حسابداری و کلیه معاملات اعم از خرید خدمات، انجام امور پیمانکاری، مناقصات، مزایده ها و فراخوان ها بر اساس آیین نامه مالی و معاملاتی سازمان انجام می شود. این اساسنامه به موجب نامه شماره 38099 /102 مورخ 25 /5 /1402 شورای نگهبان تأیید شده است. محمد مخبر معاون اول رییس جمهور