مصوبه شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی در خصوص سند ائتلاف ملی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1394/09/16

مصوبه شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی در خصوص سند ائتلاف ملی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان مصوب 1394,09,16 با اصلاحات و الحاقات بعدی شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی در جلسه مورخ ۱۶ /۹ /۱۳۹۴ که تصمیمات آن به استناد ماده (۱۳) و بند الف ماده ۱۵ قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی به تصویب اکثریت وزرای عضو شورا و به تائید رئیس جمهور محترم رسیده است، تصویب نمود: در اجرای رهنمودهای مقام معظم رهبری «مدظله العالی» و به منظور حمایت اجتماعی، تحقق پیشگیری رشدمدار و تکامل یکپارچه دانش آموزان، «سند ائتلاف ملی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان» که با مشارکت وزارتخانه های آموزش و پرورش؛ بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ معاونت حمایت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه؛ سازمان بهزیستی کشور؛ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران؛ ستاد اجرایی فرمان حضرت امام «ره»؛ کمیته امداد حضرت امام خمینی «ره» و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور؛ با رویکرد توانمندسازی و همکاری بین بخشی، با محوریت مدرسه و بر اساس سطح بندی خدمات و نظام ارجاع، تهیه شده است به شرح پیوست ممهور به مهر دبیرخانه شورا تصویب گردید. این مصوبه، باستناد اختیارات موضوع ماده (۴) آئین نامه داخلی شورا (تصویب نامه شماره ۵۴۱۶۹ /ت۳۱۴۷۴هـ مورخ ۲۴ /۹ /۱۳۸۳ هیات وزیران) جهت اجرا ابلاغ می گردد. علی ربیعی دبیر شورا و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بسم الله الرحمن الرحیم ائتلاف ملی «نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان» (نماد) Student's social care system مقدمه: در راستای عمل به منویات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) مبنی بر تلاش سازمان یافته، علمی و فراقوه ای؛ ائتلاف ملی به منظور استقرار نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان با هدف استفاده حداکثری از توان و ظرفیت علمی، خدمتی، حمایتی، اجرایی،‌ نظارتی و تامینی به منظور تحقق پیشگیری رشدمدار و توجه به رشد و تکامل یکپارچه دانش آموزان به صورت مشترک فیمابین وزارت آموزش و پرورش، معاونت حمایت و پیشگیری از جرم قوه قضائیه، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، سازمان بهزیستی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کمیته امداد حضرت امام خمینی (ره)، نیروی انتظامی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛ ستاد مبارزه با مواد مخدر و بنیاد برکت تشکیل و سند ائتلاف ملی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان منعقد می شود. ماده ۱: کلیات 1-1 موضوع سند: ائتلاف ملی در توجه سازمان یافته به سرنوشت کودکان و نوجوانان میهن اسلامی از طریق مشارکت در طراحی و استقرار نظام جامع مراقبت اجتماعی دانش آموزان در مدرسه. تبصره: مهار زمینه های آسیب اجتماعی در سه فضای مدرسه، خانواده و محله با تاکید بر مدرسه به عنوان جدی ترین فضای اجتماعی کودکان نوجوانان. 1 - 2 تعریف نظام مراقبت اجتماعی: منظور از نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان، مجموعه ای نظام یافته از خدمات و برنامه ها، شامل غربالگری، آموزش، توانمندسازی و حمایت های روانی - اجتماعی، به منظور مراقبت دانش آموزان در برابر رفتارهای پرخطر، آسیب های اجتماعی و جرائم از طریق مداخله بموقع و موثر می باشد. ماده ۲: اهداف و چارچوب ائتلاف 2 - 1 هدف کلی تامین و ارتقای مراقبت های اجتماعی از دانش آموزان مدارس با رویکرد توانمندسازی مدرسه محور 2 - 2 اهداف اختصاصی 2 – 2 - 1 استقرار نظام جامع مراقبت اجتماعی برای دانش آموزان (مدرسه محور، خانواده محور، محله محور) از طریق مشارکت بین بخشی مبتنی بر مدل بومی و سبک زندگی اسلامی – ایرانی 2 – 2 - 2 گسترش آموزش های رشدمدار در زمینه پیشگیری از رفتارهای پرخطر، آسیب های اجتماعی و بزهکاری 2 – 2 - 3 ایجاد نظام شناسایی دانش آموزان آسیب پذیر و آسیب دیده از طریق چک لیست های علمی 2 – 2 - 4 طراحی و توسعه مداخلات موثر حمایتی و توانمندسازی برای دانش آموزان 2 – 2 - 5 استقرار نظام ارجاع مناسب ارائه خدمات و حمایت ها به دانش آموزان 2 – 2 - 6 ظرفیت سازی جهت افزایش عوامل محافظت کننده و کاهش عوامل مخاطره آمیز دانش آموزان در مدرسه، خانواده و محله 2 – 2 - 7 هم افزایی منابع و برنامه های دستگاهها و نهادها و بسیج ظرفیت مشارکت مردمی و خیریه برای نظام مراقبت های اجتماعی تبصره: پیاده سازی صد درصدی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان به منظور پوشش مدارس تا پایان برنامه ششم توسعه مورد تاکید است. 2 - 3 چارچوب همکاری های بین بخشی 2 – 3 - 1 ایجاد دبیرخانه به منظور به اشتراک گذاری منابع و ظرفیت های مشترک به منظور تامین اهداف سند. 2 – 3 -2 ایجاد نظام شناسایی و تقویت عوامل محافظت کننده و دیده بانی مستمر عوامل مخاطره آمیز دانش آموزان در مدرسه، خانواده و محله 2 – 3 - 3 ایجاد سامانه جهت شناسایی کودکان و نوجوانان لازم التوجه به منظور اجرای مداخلات آموزشی، روانی و اجتماعی پیشگیرانه 2 – 3 - 4 پیاده سازی نظام غربالگری و ارجاع 2 - 3- 5 تامین خدمات مشاوره ای به دانش آموزان و خانواده های آنان 2 – 3 - 6 تامین خدمات حمایتی و مددکاری به دانش آموزان 2 – 3 - 7 تامین معاضدت ها و حمایت های قضایی برای دانش آموزان 2 – 3 - 8 ایجاد ساز و کار برای اجرای برنامه های مشترک در حوزه پیشگیری وضعی به منظور کاهش عوامل مخاطره آمیز دانش آموزان 2 – 3 - 9 ارزیابی و نیازسنجی مستمر، شناسایی فرصت ها و جذب مشارکت های مردمی و به اشتراک گذاری ظرفیت های خیریه و مردم نهاد دستگاهها و نهادهای عضو 2 -3 – 10 استقرار نظام بازخورد، پایش و سنجش اثربخشی ماده ۳- سازمان ائتلاف (همکاری بین بخشی) 3 - 1 مدت سند: مدت اجرای این سند جهت تکمیل مطابق با سالهای اجرای برنامه ششم، 1395 لغایت 1400 هجری شمسی و بر اساس فازبندی مورد اشاره در این سند خواهد بود که متعاقبا در طی برنامه های بعدی تدوام خواهد یافت. 3-2 شورای سیاست گذاری به منظور تدوین سیاست های کلان، نظارت بر حسن اجرای این سند و نظارت و ارزشیابی پیشرفت طرح، شورای سیاست گذاری با ترکیب زیر تشکیل می گردد: * سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور بعنوان رئیس شورا * معاونت حمایت و پیشگیری از جرم قوه قضائیه بعنوان دبیر شورا *وزارت آموزش و پرورش *سازمان بهزیستی کشور *وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی *نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. *کمیته امداد حضرت امام خمینی (ره) *وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی *بنیاد برکت. تبصره ۱: دبیرخانه شورای سیاست گذاری در معاونت حمایت و پیشگیری از جرم قوه قضائیه مستقر بوده و جلسات شورا با پیگیری و هماهنگی دبیرخانه مربوطه برگزار می گردد. تبصره ۲: جلسات شورا به صورت فصلی تشکیل و تصمیمات آن با اکثریت آرای حاضرین لازم الاجرا خواهد بود. 3-3 کمیته علمی – اجرایی: به منظور تدوین شیوه نامه های اجرایی، هدایت عملیات اجرا، تدوین معیارها، تدوین استانداردها، و پیشنهاد سیاست های کلان و راهبردی، کمیته علمی - اجرایی با ترکیب زیر تشکیل می گردد: * قوه قضائیه بعنوان رئیس کمیته. * سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور. * وزارت آموزش و پرورش بعنوان دبیر کمیته. * سازمان بهزیستی کشور. * وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی * نیروی انتظامی * کمیته امداد حضرت امام خمینی (ره) * وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی * بنیاد برکت تبصره ۱: دبیرخانه کمیته علمی اجرایی، در معاونت تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش و با مسئولیت معاونت مذکور مستقر خواهد بود. تبصره ۲: جلسات کمیته حداقل ماهانه یکبار تشکیل و تصمیمات آن با اکثریت آرای حاضرین لازم الاجرا خواهد بود. ماده ۴: روش شناسی اقدام 4 - 1 فاز اجرا 4 – 1 - 1 مرحله اول: اجرای آزمایشی در مدارس سه شهرستان به صورت آزمایشی و ارزیابی اثربخشی (سال آخر برنامه پنجم و سال اول برنامه ششم منطبق با سال تحصیلی 95 - 1394 و 96 - 1395) 4 – 1 - 2 مرحله دوم: ارزشیابی و اعتبار بخشی و تعمیم به مدارس یک شهرستان از هر استان کشور (سال دوم و سوم برنامه ششم منطبق با سال تحصیلی 98 - 1397 و 97 - 1396) 4 – 1 - 3 مرحله سوم: تسری، تثبیت و استقرار به مدارس کل کشور (از سال چهارم برنامه ششم منطبق با سال تحصیلی ایران 1400 - 1399 به نحوی که تا پایان برنامه ششم کلیه مدارس کشور تحت پوشش برنامه قرار گرفته باشند) 4 - 2 نظام مراقبت: 4 – 2 - 1 شناسایی و غربالگری در مدارس از طریق شواهد میدانی تبصره: از مرحله دوم، از آزمون های استاندارد روانی، آزمون های خطرپذیری، شواهد کلینیکی و چک لیست ها نیز استفاده خواهد شد. 4 – 2 - 2 آموزش های رشدمدار 4 – 2 – 2 - 1 آموزش و توانمندسازی معلمان و والدین 4 – 2 – 2 - 2 تولید برنامه درسی پیشگیری مربوط به هر دوره تحصیلی و منابع کمک آموزشی آن 4 – 2 – 2 - 3 برگزاری و اجرای دوره های آموزشی رشدمدار پیشگیری 4 – 2 – 2 - 4 اجرای فعالیت های مکمل و ترویجی 4 – 2 - 3 مداخلات وضعی و روانی - اجتماعی 4 – 2 – 3 - 1 اقدامات مداخله ای برای کاهش عوامل مخاطره آمیز (از جمله اقدامات انتظامی و مناسب سازی فضاها) 4 – 2 – 3 - 2 برگزاری جلسات و دوره های آموزشی برای خانواده ها (بویژه موارد لازم التوجه) 4 – 2 – 3 - 3 خدمات و حمایت های روانی - اجتماعی 4 – 2 – 3 - 4 خدمات مددکاری به خانواده ها 4 – 2 – 3 - 5 معاضدت های حقوقی و مالی مورد نیاز 4 – 2 – 3 - 6 مشاوره های خانوادگی و فردی 4 – 2 – 3 - 7 معاضدت های تحصیلی 4 – 2 – 3 - 8 درمان 4 – 2 – 3 - 9 جداسازی و بازتوانی ماده ۵- تعهدات ائتلاف 5 - 1 تعهدات مشترک: 5 – 1 - 1 شناسایی و تقویت عوامل محافظت کننده و دیده بانی مستمر عوامل مخاطره آمیز دانش آموزان در مدرسه، خانواده و محله 5 – 1 - 2 ارائه خدمات آموزشی پیشگیرانه به دانش آموزان لازم التوجه و خانواده های آنان 5 – 1 - 3 تهیه منابع آموزشی و فرهنگی پیشگیرانه برای دانش آموزان 5 – 1 - 4 به اشتراک گذاری ظرفیت ها برای ارائه حمایتها و خدمات مداخله ای روانی - اجتماعی برای دانش آموزان و خانواده های آنان 5 – 1 - 5 حمایت از اجرای پروژه های علمی پژوهشی در راستای استقرار نماد 5 - 2 تعهدات اختصاصی 5 – 2 - 1 تعهدات سازمان مدیریت و برنامه ریزی 5 – 2 – 1 - 1 پیش بینی اعتبارات متناسب با وظایف در قالب اعتبارات سازمانها 5 – 2 – 1 - 2 درج موضوع مراقبت اجتماعی مدرسه محور، بعنوان یکی از احکام برنامه ششم توسعه و زمینه سازی برای پیاده سازی آن در طول برنامه ششم و برنامه های توسعه بعدی 5 – 2 – 1 - 3 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 – 1 - 4 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 – 1 - 5 پایش و ارزیابی عملکرد ائتلاف با مشارکت دستگاه های همکار 5 – 2 - 2 تعهدات وزارت آموزش و پرورش 5 – 2 – 2 - 1 انتخاب و هماهنگی مدارس مجری طرح 5 – 2 – 2 - 2 آموزش معلمان مجری آموزش های رشدمدار 5 – 2 – 2 - 3 توانمندسازی کارکنان مدارس در زمینه مراقبت اجتماعی از دانش آموزان 5 – 2 – 2 - 4 برگزاری جلسات آموزشی با خانواده ها 5 – 2 – 2 - 5 استقرار خدمات مدیریت مورد و هماهنگی برای ارجاع افراد در معرض خطر و پرخطر 5 – 2 – 2 - 6 ارائه معاضدت های تحصیلی به دانش آموزان 5 – 2 – 2 - 7 مشارکت در توسعه مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 – 2 - 8 استقرار دبیرخانه کمیته علمی - اجرایی مربوط به طرح 5 – 2 – 2 - 9 تشکیل کمیته مراقبت اجتماعی در مدارس کشو 5 -2 – 2 – 10 همکاری موثر در تدوین ابزارهای شناسایی آسیب های اولویتی دانش آموزان 5 – 2 – 2 – 11 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 - 3 تعهدات قوه قضائیه 5 – 2 – 3 - 1 مساعدت در فراهم سازی بسترهای حقوقی، قانونی و حاکمیتی اجرای تصمیمات و راهکارهای اساسی 5 – 2 – 3 - 2 تدوین و پیشنهاد لیست عناوین آسیب های اولویتی (آسیب های دروازه ورود به چرخه بزهکاری و جرم) با پوشش حداکثری شاخص نهادهای داخلی و بین المللی 5 – 2 – 3 - 3 پیگیری تصویب مقررات، ضوابط، آئین نامه های اجرایی و دستورالعمل های مرتبط با پیشبرد اهداف این سند و ایجاد الزامات اجرائی مورد نیاز 5 – 2 – 3 - 4 همکاری موثر در تدوین ابزارهای شناسایی آسیب های اولویتی دانش آموزان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه (موضوع تبصره یک بند الف چرخه نظام مراقبت اجتماعی) 5 – 2 – 3 - 5 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 – 3 - 6 استقرار دبیرخانه شورای سیاست گذاری مربوط به طرح 5 – 2 – 3 - 7 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 – 3 - 8 ارائه معاضدت های قضایی به دانش آموزان و خانواده ها 5 – 2 – 3 - 9 مشارکت در طراحی و اجرای فعالیت های پیشگیری و مراقبت اجتماعی در مدارس 5 – 2 - 4 تعهدات سازمان بهزیستی کشور 5 – 2 – 4 – 1 همکاری موثر در تدوین ابزارهای شناسایی آسیب های اولویتی دانش آموزان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه (موضوع تبصره یک بند الف چرخه نظام مراقبت اجتماعی 4 – 2 - 1) 5 – 2 – 4 – 2 همکاری موثر در تدوین و تقویت مبانی و مستندات نظری و شواهد معتبر نظام مراقبت اجتماعی 5 – 2 – 4 – 3 مشارکت موثر در امکان سنجی و ظرفیت شناسی برای طراحی و ارائه بسته های خدمتی و حمایتی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان 5 – 2 – 4 – 4 پایش و ارزیابی علمی نتایج پیاده سازی و استقرار پروژه 5 – 2 – 4 – 5 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 – 4 – 6 گسترش رویکرد پیشگیری جامعه - محور 5 – 2 – 4 – 7 مشارکت در آموزش پیشگیری در مدارس 5 – 2 – 4 – 8 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 - 5 تعهدات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 5 – 2 – 5 – 1 همکاری موثر در تدوین ابزارهای شناسایی آسیب های اولویتی کودکان و نوجوانان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه (موضوع تبصره یک بند الف چرخه نظام مراقبت اجتماعی 4 – 2 - 1) 5 – 2 – 5 – 2 همکاری موثر در پیش بینی ابزارهایروان شناختی و تدبیر راهکارهای پایش رفتار کودکان در حوزه های روان شناختی و اجتماعی)؛ 5 – 2 – 5 – 3 همکاری در تدوین چک لیست های نشانه های روانی، رفتاری و جسمی آسیب های اولویتی کودکان و نوجوانان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه 5 – 2 – 5 – 4 مشارکت در توسعه مستندات کلان،‌ راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 – 5 – 5 ارائه خدمات و حمایت های درمانی به دانش آموزان در قالب نظام شبکه بهداشتی درمانی کشور 5 – 2 – 5 – 6 ارائه خدمات غربالگری 5 – 2 – 5 – 7 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 – 5 – 8 استفاده از ظرفیت ها و زیرساخت های موجود برای مراقبت اجتماعی از دانش آموزان 5 – 2 – 5 – 9 مشارکت در اجرای فعالیت های آموزشی و فرهنگی در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی 5 – 2 - 6 تعهدات نیروی انتظامی 5 – 2 - 6 – 1 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 - 6 – 2 ارائه خدمات و حمایت های انتظامی برای مدارس، دانش آموزان و یا خانواده آنان 5 – 2 - 6 – 3 استفاده از ظرفیت ها و زیرساخت های موجود برای مراقبت اجتماعی از دانش آموزان 5 – 2 - 6 – 4 مشارکت در اجرای فعالیت های آموزشی و فرهنگی در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی 5 – 2 - 6 – 5 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 - 7 تعهدات کمیته امداد حضرت امام خمینی (ره) 5 – 2 - 7 – 1 مشارکت فعال در تدوین و تامین بسته های خدمتی و حمایتی بر اساس وظایف و توان واقعی سازمان علی الخصوص بسته حمایت اقتصادی و بسته خدمات مددکاری بر اساس آسیب های اولویتی طرح 5 – 2 - 7 – 2 تعیین میزان شایستگی دریافت این بسته ها و ترتیب قرارگیری در نظام ارجاع 5 – 2 - 7 – 3 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 - 7 – 4 ارائه خدمات و حمایت های اجتماعی و مددکاری به دانش آموزان 5 – 2 - 7 – 5 ارائه خدمات اورژانس اجتماعی به دانش آموزان و خانواده ها 5 – 2 - 7 – 6 استفاده از ظرفیت ها و زیرساخت های موجود برای مراقبت اجتماعی از دانش آموزان 5 – 2 - 7 – 7 مشارکت در اجرای فعالیت های آموزشی و فرهنگی در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی 5 – 2 - 7 – 8 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 - 8 تعهدات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی 5 – 2 - 8 – 1 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 - 8 – 2 تدوین و تامین بسته های حمایتی برای دانش آموزان 5 – 2 - 8 – 3 استفاده از ظرفیت ها و زیرساخت های موجود برای مراقبت اجتماعی از دانش آموزان 5 – 2 - 8 – 4 مشارکت در اجرای فعالیت های آموزشی و فرهنگی در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی 5 – 2 - 8 – 5 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه 5 – 2 - 9 تعهدات بنیاد برکت 5 – 2 - 9 – 1 مشارکت در تدوین و بهبود مستندات کلان، راهبردی و فنی مربوط به طرح 5 – 2 - 9 – 2 مشارکت در ارائه بسته های حمایتی برای دانش آموزان 5 – 2 - 9 – 3 همکاری و حمایت موثر در طراحی نیازهای فن آوری نماد، و ارائه راهکار برای بکارگیری ظرفیت های ملی نظیر شناسنامه سلامت دانش آموزان 5 – 2 - 9 – 4 پیگیری اضافه شدن چک لیست های نظام مراقبت به شناسنامه سلامت دانش آموزی 5 – 2 - 9 – 5 طراحی راهکارهای خلاقانه برای رفع خلاء و نیاز نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان به نیروی انسانی متخصص در کشور 5 – 2 - 9 – 6 همکاری در توسعه مدارس در مناطق محروم و نیازمند 5 – 2 - 9 – 7 به اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای اجرای پروژه ماده 6- اختیارات نهادهای همکار نهادها و سازمانهای حاضر در سند ائتلاف می توانند از اطلاعات و نتایج علمی و تخصصی گردآوری شده بر اساس موضوع این سند، ضمن رعایت قوانین و مقررات و استانداردهای مربوط، بهره برداری مورد نیاز خود را داشته باشند. × وضعیت های تنقیحی