بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ارسال دادنامه شماره 140009970905810725 مورخ 18 /3 /1400 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال صورت جلسه های شماره 38 – 201 مورخ 13 /12 /1397 و شماره 41 – 201 مورخ 19 /10 /1396 شورای عالی مالیاتی با اصلاحات و الحاقات بعدی

سازمان امور مالیاتی کشور — 1400/06/28

بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ارسال دادنامه شماره 140009970905810725 مورخ 18 /3 /1400 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال صورت جلسه های شماره 38 – 201 مورخ 13 /12 /1397 و شماره 41 – 201 مورخ 19 /10 /1396 شورای عالی مالیاتی مصوب 1400,06,28 با اصلاحات و الحاقات بعدی به پیوست، دادنامه شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۷۲۵ مورخ ۱۸ /۳ /۱۴۰۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری متضمن رأی آن هیأت به شرح ذیل مبنی بر ابطال صورت جلسه های شماره ۳۸ – ۲۰۱ مورخ ۱۳ /۱۲ /۱۳۹۷ و شماره ۴۱ – ۲۰۱ مورخ ۱۹ /۱۰ /۱۳۹۶ شورای عالی مالیاتی موضوع بخشنامه های شماره ۱۲ /۹۹ /۲۱۰ مورخ ۲۶ /۱ /۱۳۹۹ و شماره ۱۵۵ /۹۶ /۲۳۰ مورخ ۲۵ /۱۱ /۱۳۹۶، جهت اجراء ارسال می شود: الف – بر اساس ماده 190 قانون مالیات های مستقیم مقرر شده است که: «علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هر سال مالی قبل از سررسید مقرر در این قانون برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلّق جایزه ای معادل یک درصد مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سررسید مقرر خواهد بود که از مالیات متعلّق همان عملکرد کسر خواهد شد. پرداخت مالیات پس از آن موعد موجب تعلّق جریمه ای معادل 5 /2 % مالیات به ازای هر ماه خواهد بود... و با توجه به اینکه حکم مقرر در این ماده ناظر بر مالیات عملکرد بوده و قابل تسری به مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق واگذاری محل توسط اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی نیست، بنابراین مفاد بخشنامه شماره 12 /99 /210 مورخ 26 /1 /1399 معاون حقوقی و فنی سازمان امور مالیاتی کشور و نظریه اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی مندرج در صورت جلسه شماره 38 – 201 مورخ 13 /12 /1397 شورای مذکور که متضمن تسری حکم مقرر در ماده 190 قانون مالیات های مستقیم نسبت به مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق واگذاری محل است،‌خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می شود. ب – مستنبط از نظریات شماره 7357 مورخ 27 /11/ 1361،‌ شماره 3506 مورخ 13 /5 /1371 و شماره 27426 /30 /87 – 4 /4 /1387 شورای نگهبان این است که اصل بر عدم شمول مرور زمان است و با توجه به اینکه در حوزه مسائل مالیاتی نیز صرفاً در ماده 157 قانون مالیات های مستقیم اعمال مرور زمان مالیاتی نسبت به مؤدیان مالیات بر درآمد پذیرفته شده‌، لذا اعمال این امر در سایر موارد از جمله مؤدیان مالیات بر انتقال حق واگذاری محل مبنای قانونی ندارد واز این حکم مقرر در بخشنامه شماره 155 /96 /230 – 25 /11 /1396 معاون مالیات های مستقیم سازمان امور مالیاتی کشور و نظریه اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی به شرح مندرج در صورت جلسه شماره 41 - 201 مورخ 19 /10 /1396 آن شورا که اعمال مرور زمان مالیاتی را نسبت به مالیات بر انتقال حق واگذاری محل مورد پذیرش قرار داده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می شود. محمود علیزاده شماره: 9900272 – 22 /4 /1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905810724 الی 140009970905810726 مورخ 18 /3 /1400 با موضوع: «بخشنامه شماره 12 /99 /210 مورخ 26 /1 /99 معاون حقوقی و فنی سازمان امور مالیاتی موضوع ابلاغ رأی و صورتجلسه شماره 38 - 201 مورخ 13 /12 /97 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی و بخشنامه شماره 155 /96/230 مورخ 25 /11 /96 معاون مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی متضمن ابلاغ رأی و صورتجلسه شماره 41 - 201 مورخ 19 /10 /96 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد. مدیرکل هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری - یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 18 /3 / 1400 - شماره دادنامه: 726 – 725 – 724 شماره پرونده : 9900272 – 9900659 - 9901229 مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای بهمن زبردست، مسعود ولی پوری گودرزی موضوع شکایت و خواسته: ابطال 1 - بخشنامه شماره 12 /99 /210 مورخ 26 /1 /99 معاون حقوقی و فنی سازمان امور مالیاتی موضوع ابلاغ رأی و صورتجلسه شماره 38 - 201 مورخ 13 /12 /97 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی 2 - بخشنامه شماره 155 /96/230 مورخ 25 /11 /96 معاون مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی متضمن ابلاغ رأی و صورتجلسه شماره 41 - 201 مورخ 19 /10 /96 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی رأی هیات عمومی الف - بر اساس ماده 190 قانون مالیاتهای مستقیم مقرر شده است که: «علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هر سال مالی قبل از سررسید مقرر در این قانون برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلّق جایزه ای معادل یک درصد مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سر رسید مقرر خواهد بود که از مالیات متعلق همان عملکرد کسر خواهد شد. پرداخت مالیات پس از آن موعد موجب تعلق جریمه ای معادل 5 /2 % مالیات به ازای هر ماه خواهد بود...» با توجه به اینکه حکم مقرر در این ماده ناظر بر مالیات عملکرد بوده و قابل تسری به مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق واگذاری محل توسط اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی نیست، بنابراین مفاد بخشنامه شماره 12 /99 /210 مورخ 26 /1 /99 معاون حقوقی و فنی سازمان امور مالیاتی کشور و نظریه اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی مندرج در صورتجلسه شماره 38 - 201 مورخ 13 /12 /1397 شورای مذکور که متضمن تسری حکم مقرر در ماده 190 مالیاتهای مستقیم نسبت به مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق واگذاری محل است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می شود. ب - مستنبط از نظریات شماره 7357 مورخ 27 /11 /1361، شماره 3506 مورخ 13 /5 /1371 و شماره 27426 /30 /87 – 4 /4 /1387 شورای نگهبان این است که اصل بر عدم شمول مرور زمان است و با توجه به اینکه در حوزه مسائل مالیاتی نیز صرفاً در ماده 157 قانون مالیاتهای مستقیم اعمال مرور زمان مالیاتی نسبت به مؤدیان مالیات بر درآمد پذیرفته شده، لذا اعمال این امر در سایر موارد از جمله مؤدیان مالیات بر انتقال حق واگذاری محل مبنای قانونی ندارد و از این رو حکم مقرر در بخشنامه شماره 155 /96 /230 – 25 /11 /1396 معاون مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی کشور و نظریه اکثریت اعضای شورای مالیاتی به شرح مندرج در صورتجلسه شماره 41 – 201 مورخ 19 /10 /1396 آن شورا که اعمال مرور زمان مالیاتی را نسبت به مالیات بر انتقال حق واگذاری محل مورد پذیرفتن قرار داده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می شود. رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری – محمد مصدق شماره 38 - 201 تاریخ: 13 /12 /1397 بسمه تعالی صورتجلسه مورخ 13 /12 /1397 شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم نامه شماره 60784 /230 /د مورخ 9 /11 /1397 معاون محترم مالیاتهای مستقیم در خصوص تسری یا عدم تسری جریمه تسری جریمه موضوع ماده 190 قانون مالیات های مستقیم (جریمه دیرکرد) نسبت به مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری موضوع مواد 59، 63،‌ 74 قانون مالیاتهای مستقیم اشخاص حقوقی در اجرای بند 3 ماده 255 ق.م.م حسب دستور رییس کل محترم وقت سازمان امور مالیاتی کشور در جلسه شورای عالی مالیاتی مطرح گردید. شرح ابهام: با توجه به نامه مذکور ابهام مطرح شده بشرح زیر می باشد: 1 – آیا جریمه موضوع ماده 190 قانون مالیات های مستقیم قابل تسری به نقل و انتقال املاک و حق واگذاری موضوع مواد 59،‌ 63 و 74 قانون مزبور توسط اشخاص حقوقی هست یا خیر؟ 2 – در صورتی که پاسخ بند 1 فوق بلی است،‌ با توجه به سلب تکلیف ارائه اظهارنامه موضوع ماده 80 قانون مالیات های مستقیم در اجرای تبصره ماده 110 قانون مالیات های مستقیم از اشخاص حقوقی، موعد پرداخت مالیات و مبدأ احتساب جریمه دیرکرد نقل و انتقال ملک و حق واگذاری موضوع مواد 59،‌ 63 و 74 قانون مذکور از اشخاص حقوقی چه زمانی خواهد بود؟ شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن پس از بررسی های لازم و شور تبادل نظر در خصوص موضوعات مطروحه به شرح زیر اعلام نظر می نماید: نظر اکثریت: از آنجائیکه مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل در مورد اشخاص حقوقی جزیی از عملکرد این اشخاص در سال مالی آنها می باشد و این اشخاص در اجرای مقررات ماده 110 قانون مالیاتهای مستقیم مکلف به تسلیم اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان هر سال مالی تا چهار ماه پس از پایان سال مالی می باشند و در اجرای تبصره ماده مذکور نسبت به درآمدهایی که طبق مقررات قانون مالیاتهای مستقیم نحوه دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است (از جمله نقل و انتقال املاک و حق واگذاری) مکلف به تسلیم اظهارنامه جداگانه نمی باشند. بنابراین جریمه ماده 190 قانون مذکور مشمول مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل این اشخاص می باشد. ضمناً مبدا محاسبه جریمه نیز مطابق حکم قسمت اخیر ماده 190 خواهد بود. محمد تقی پاکدامن – رضا امیدی – محمدرضا شایان پور – علی اصغر تراب احمدی – سید احمد ذبیح نیا – یعقوب مزرعه لی – سعید آسترگی – امراله عابدی – عباس خیرخواه – سید کاظم ختمی – حسین بنی صغار – رضا سلطانی نظر اقلیت: با توجه به عبارت ماخذ ارزش معاملاتی و وجوه دریافتی مذکور در متن ماده 59 قانون مالیاتهای مستقیم 3 /12 /1366 و اصلاحیه های بعدی و وجه تمایز آن با درآمد مشمول مالیات عملکرد و همچنین سیاق عبارات ماده (190) همان قانون و کیفیت انشاء آن، مفهوم حکم مقنن از تعلق جریمه یاد شده در این ماده صرفاً نسبت به مالیات عملکرد بوده و قابل تسری به مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق واگذاری محل توسط اشخاص (اعم از حقیقی و حقوقی) نمی باشد. علی نصرتی – محمد حسن زارع – سید ناصر ابراهیمی – غلامعلی طالبی رستمی – تاربو بردی زائی – حمید تذهیبی – عباس ورزیده – محمد رضا سالار لرد – غلامحسن کشاورز – سید امیر حسین سید صالحی – حسین نیروبخش شماره: 41 - 201 تاریخ: 19 /10 /1396 بسمه تعالی صورتجلسه مورخ 18 /10 /1396 شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم نامه شماره 38121 /230 /د مورخ 07 /10 /1396 معاون محترم مالیاتهای مستقیم در خصوص ابهام مطرح شده در ارتباط به مرور زمان مالیات مربوط به حق واگذاری محل موضوع (2) ماده 59 اصلاحی مصوب 27 /11 /1380قانون مالیاتهای مستقیم که در اجرای قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی منتقل می گردند، حسب دستور رییس کل محترم سازمان امور مالیاتی کشور، در اجرای بند 3 ماده 255 ق.م.م در جلسه شورای عالی مالیاتی مطرح گردید. شرح ابهام : نظر به اینکه در خصوص تسری مرور زمان مالیات مربوط به انتقال حق واگذاری محل موضوع تبصره 2 ماده 59 اصلاحی مصوب 27 /11 /1380 قانون مالیاتهای مستقیم که در اجرای قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر رسمی منتقل می گردند در صورتجلسه یاد شده شورای عالی مالیاتی (صورتجلسه 24 /201 مورخ 19 /6 /1396) سوالاتی مطرح گردیده و صورتجلسه مزبور متضمن اظهار نظر صریحی راجع به موضوع نمی باشد. اظهار نظر شورای عالی مالیاتی: با توجه به ابهام جدید مطرح شده بشرح نامه صدرالاشاره،‌ شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن پس از بررسی های لازم و شور و تبادل نظر در خصوص موضوع مطروحه به شرح زیر اعلام نظر می نماید: نظر اکثریت: صورتجلسه شماره 24 / 201 موضوع 19 /6 /1396 شورای عالی مالیاتی با توجه به ابهامات مطرح شده طی نامه شماره 36190 /م مورخ 17 /04 /1396 معاون محترم مالیاتهای مستقیم منضم به نامه شماره 5516 /230 /د مورخ 28 /2 /1394 معاونت مذکور صادر گردیده است. با توجه به اینکه ابهام مطرح شده در خصوص مرور زمان مالیاتی اسناد تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی در اجرای قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی صرفاً در ارتباط با نقل و انتقل قطعی املاک بوده و انتقال حق واگذاری محل مورد ابهام نبوده است لذا در این خصوص اظهار نظری در صورتجلسه شورای عالی مالیاتی بعمل نیامده است. علیهذا نظر اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی در صورتجلسه یاد شده در خصوص مرور زمان مالیاتی صرفاً مربوط به نقل و انتقل قطعی املاک بوده و قابل تسری به انتقال حق واگذاری محل نمی باشد و انتقال حق واگذاری محل در هر صورت با رعایت مقررات مربوط به خود مشمول مرور زمان مالیاتی می باشد. (ضمناً موضوع قبلاً در جزء (ج) بند (5) بخشنامه شماره 13530 مورخ 27 /8 /1384 از طرف سازمان اعلام نظر شده است.) محمد تقی پاکدامن – محسن توکلی – سید ناصر ابراهیمی – رضا جنائی – عباس خیرخواه – محمد تقی رضائیان – حسین بنی صفار – علی اصغر تراب احمدی – علی نصرتی – غلامرضا مظلوم – غلامعلی طالبی رستمی – علی پدرام – محمد رضا شایان پور – حمید تهذیبی – سید احمد ذبیح نیا – رضا سلطانی – ناصر صادقی نظر اقلیت: با ترجیح اصول و مبانی مالیاتی بر رویه های اجرایی با حذف و اصلاح مواد 59، 73،‌ 78 و 79 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 3 /12 /1366 بموجب قانون اصلاحی اردیبهشت 1371 و بکارگیری عبارت ماخذ بجای درآمد مشمول مالیات، عملاً مالیات مقطوع جایگزین مالیات درآمدی (عملکردی) شده است. بر این اساس اینگونه مالیاتها از شمول حکم مرور زمان احکام مادتین 156 و 157 قانون مالیاتهای مستقیم خارج گردیده است. امیر حسن علی حکیم – تاریویردی رائی – سعید آترکی – سید کاظم ختمی