بخشنامه هیئت مدیره شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران در خصوص تصویب مقررات فنی بازسازی واگن های باری با عمر بالای سی (30) سال با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1404/11/26

بخشنامه هیئت مدیره شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران در خصوص تصویب مقررات فنی بازسازی واگن های باری با عمر بالای سی سال مصوب 1404,11,26 با اصلاحات و الحاقات بعدی درخواست شماره 340-1404 مورخ 1404/11/06 آن معاونت (طی نامه شماره 500/100471/ص مورخ 1404/11/19) درخصوص تصویب مقررات فنی بازسازی واگن های باری با عمر بالای سی سال در جلسه مورخ 1404/11/26 هیات مدیره مطرح و به استناد مواد (2)، (4) و (10) قانون دسترسی آزاد به شبکه حمل و نقل ریلی به شرح زیر تصویب شد: به منظور فراهم نمودن شرایط بهره برداری از واگن های باری با عمر بیش از سی (30) سال و همچنین افزایش قابلیت اطمینان و ایمنی سیر واگن های مذکور، با تصویب "مقررات فنی بازسازی واگن های باری با عمر بالای سی (30) سال" به شرح پیوست (ممهور به مهر هیات مدیره شرکت راه آهن ج.ا.ا) موافقت می شود. دستورالعمل های بازسازی و زمان بندی اجرای آن با مشارکت انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل ریلی و خدمات وابسته حداکثر تا تاریخ 1405/03/01 می بایست تهیه و ابلاغ شود. در اجرای این مصوبه رعایت کلیه قوانین و مقررات مربوط الزامی است و مسئولیت نظارت بر حسن اجرای آن برعهده معاون ناوگان می باشد. رضا جلوه ئی مشاور و مدیر کل دفتر مدیر عامل و مدیریت عملکرد باسمه تعالی مقدمه : شرکت های سازنده واگن باری دوره عمر معینی را برای بهره برداری از واگن ها تعریف می نمایند ( حدود 30 سال برای واگن های متعارف ) بعد از این مدت اگر شرکت مالک به دلایلی مانند ملاحظات اقتصادی، کارکرد کمتر از معمول وضعیت فنی مطلوب و ... تمایل به ادامه سیر واگن ها داشته باشد. ضرورت دارد تا مقررات خاصی را پیروی و اجرا نماید. هدف: مقررات حاضر به منظور فراهم نمودن امکان تمدید زمان بهره برداری واگن ها همراه با افزایش آماده به کاری قابلیت اطمینان و ایمنی سیر در صورت اعمال شرایط مندرج تهیه و تنظیم گردیده است. به منظور نیل به این اهداف واگن های باری پس از عمر 30 سال مورد بازرسی و بازسازی مطابق این مقررات و دستورالعمل های مورد اشاره در این مقررات قرار گرفته و در صورت تایید شرایط فنی، مجاز به ادامه سیر و بهره برداری خواهند بود. دامنه کاربرد: مقررات اشاره شده در این آئین نامه در راستای رعایت ضوابط فنی و ایمنی در هنگام بازسازی واگن های باری می باشد و لازم است توسط شرکت مالک اجرا گردد. این آئین نامه صرفاً براساس سطح عالی بازرسی و نظارت به لحاظ ایمنی سیر بوده و به جزییات بازسازی و بازرسی نمی پردازد. تعاریف: بازسازی: عملیات بازسازی واگن پس از گذشت 30 سال از زمان ساخت واگن های متعارف و سپس در دوره های یاد شده در زیر بوده و مطابق مفاد این مقررات صورت می پذیرد. دستورالعمل تعمیرات بازرسی و بازسازی، دستورالعملی است که مطابق مفاد این مقررات توسط مالک تهیه شده و به تایید شرکت راه آهن رسیده باشد. شرکت دارای صلاحیت : شرکتی که اطلاعات آن در سامانه نظام فنی و اجرایی نگهداری و تعمیرات واگن های باری ثبت شده و از سوی شرکت راه آهن در زمینه مربوطه مجاز به فعالیت است. مالک: شرکت های حمل و نقل باری ریلی اختصارات: ر.ج.ا.ا: راه آهن جمهوری اسلامی ایران NDT : تست غیر مخرب WPS : مشخصات رویه جوشکاری PQR : دستورالعمل کنترل کیفیت جوش VT : تست بازدید چشمی PT : تست غیر مخرب مایعات نافذ MT : تست غیر مخرب ذرات مغناطیسی UT : تست غیر مخرب آلتراسونیک RT : تست غیر مخرب رادیو گرافی مقررات مرتبط با زمان انجام بازسازی واگن های باری: 1-اولین عملیات بازسازی واگن می بایست پس از پایان عمر 30 سال انجام پذیرد. 2-در واگن هایی که در پایان عمر 30 سال اولین بازسازی روی آنها انجام شده است، پس از سیر پانصد هزار کیلومتر با گذشت 15 سال ( هر کدام زودتر فرا برسد) عملیات بازسازی می بایست تکرار شود. 3-سومین بازسازی پس از سیر سیصد هزار کیلومتر یا گذشت 9 سال از بازسازی دوم ( هر کدام زودتر فرابرسد) می باست انجام شود. 4-چهارمین بازسازی پس از سیر دویست هزار کیلومتر با گذشت 6 سال از بازسازی سوم ( هر کدام زودتر فرا برسد) می بایست انجام شود و پس از آن به ازای هر دویست هزار کیلومتر سیر یا گذشت 6 سال زمان ( هر کدام زودتر فرا برسد) بازسازی می بایست انجام شود. تبصره : در صورتی که عمر واگن در اولین عملیات بازسازی بیشتر از 30 سال باشد، به ازای هر ده سال تاخیر در انجام اولین بازسازی، یکصدهزار کیلومتر (یا سه سال) از فاصله با بازسازی های بعدی کسر خواهد شد. به عنوان مثال واگنی که در 40 سالگی اولین عملیات بازسازی بر روی آن انجام شده است، پس از سیر چهارصد هزار کیلومتر یا گذشت 12 سال ( هر کدام زودتر فرا برسد) می بایست دومین بازسازی بر روی آن انجام شود و بازسازی سوم با گذشت دویست هزار کیلومتر یا گذشت 6 سال از بازسازی دوم ( هر کدام زودتر فرا برسد) می بایست انجام شود در اجرای این تبصره عمر وگن گرد می گردد بدین معنا که با واگن 30 تا 35 ساله مانند واگن 30 ساله و با واگن بیشتر از 35 سال و کمتر از 40 سال نیز مانند واگن 40 ساله برخورد می شود. 5-عملیات بازسازی، جایگزین تعمیرات اساسی واگن در همان مرحله می باشد. نکات: 1-عمر صنعتی واگن های خاص مانند واگن های حمل اسید و حمل گاز مطابق اعلام سازنده بوده و زمان بندی بازدیدها و تعمیرات ذکر شده در این مقررات به همین نسبت برای واگن های فوق تنظیم می گردد. 2-دستورالعمل تعمیرات بازسازی و بازرسی واگن ها که توسط شرکت مالک واگن تهیه و ارائه می شود باید پوشش دهنده این مقررات بوده و به تایید راه آهن رسانده شود. 3-شرکت های مجری و بازرس باید توسط شرکت مالک و از بین شرکت های صلاحیت دار و ثبت شده در سامانه نظام فنی و اجرایی نگهداری و تعمیرات واگن های باری انتخاب شوند. در روند عملیات بازسازی، شرکت بازرس باید در همه مراحل نظارت کامل داشته باشد و تاییدیه نهایی را صادر نماید. 4-این مقررات عیناً برای تمامی بوژی ها و مجموعه قلاب ها نیز باید اجرا گردد و در صورتی که قلاب یا بوژی هایی با عمرهای ذکر شده بالا در هر واگن دیگری قرار داشته باشد باید در تعمیرات اساسی شناسایی شده و این مقررات برای انها اجرا گردد. مقررات تهیه دستورالعمل بازسازی : در زمان تعمیرات بازسازی، واگن تا حد رسیدن به اسکلت (سازه اصلی واگن) دمونتاژ و تخلیه می گردد. تذکر 1) طرح زمان بندی شده مربوط به عملیات بازسازی و جزییات مربوطه باید تهیه و قبل از آغاز عملیات بازسازی به تایید راه آهن رسانه شود. ضمناً مدارک مستند کنترل کیفی و بازسازی نیز در تمامی مراحل، باید قابل ارائه باشد. تذکر 2) کلیه عملیات بازسازی و بازرسی مرتبط با جوشکاری بایستی با استفاده از جیگ و فیکسچرهای مناسب و تهیه WPS ( و در صورت نیاز PQR ) و دستورالعمل بازرسی و توسط پرسنل با گواهی نامه های معتبر و براساس استانداردهای مرتبط بین المللی نظیر AWS و IIW و ISO 3834 انجام پذیرد. تذکر 3) در صورتی که در عملیات تعمیرات بازسازی، قطعات یا مجموعه های اصلی با نو جایگزین گردند، باید تامین این قطعات از شرکت های معتبر ثبت شده در سامانه نظام فنی و اجرایی نگهداری و تعمیرات واگن های باری صورت گیرد. تذکر 4) سری استاندارهای (2012) BS EN 13775 و (2003) DIN 25043 ( و یا گوست معادل برای واگن های مدل روسی ) برای کنترل ابعاد هندسی واگن و معیار پذیرش مورد استناد می باشد. تذکر 5) جوش تمام نقاط حساس در واگن و بوژی باید با روش مناسب تست و کنترل گردد. تعیین نقاط حساس و روش کنترل باید به تایید راه آهن برسد. تذکر 6) پس از اتمام عملیات تعمیرات بازسازی، وزن نهایی واگن نباید بیش از 3 درصد تغییر نماید. در هر حال توزیع وزن واگن باید مطابق استاندارد EN 50215 یا IEC 61133 باشد. تذکر 7) پس از اتمام عملیات تعمیرات بازسازی، کلیه تنظیمات واگن ( تنظیم ارتفاع و لقی های بوژی و بدنه) مطابق دستورالعمل، کنترل گردد. 1-شاسی و بدنه: شاسی و بدنه شامل بخش های سازه و شاسی، دیواره های جانبی و سقف و کف، جایگاه مجموعه قلاب و تامپون، درب های جانبی و انتهایی، دریچه ها و سیستم بارگیری و تخلیه و مخزن واگن های مخزندار می باشد. در این بخش فرض بر بدنه از جنس فولاد کربنی می باشد. شرایط زیر برای کسب مجوز سیر پس از بازسازی ضروری است: 1-1-سازه و شاسی (Chassis and structure ): 1-1-1-وجود بیش از سه مورد ترک یا شکستگی اعم از ترک قدیمی ترمیم شده یا ترک جدید در قسمت های سازه اصلی واگن با مجموع طول 40 سانتی متر (تیرهای طولی و عرضی ) باعث اسقاط کل شاسی می گردد و در نتیجه واگن مربوطه خارج از رده می گردد. 1-1-2-وجود خوردگی یا پوسیدگی در صورت امکان باید با جنس معادل جایگزین گردد ( منظور از جنس معادل به لحاظ مقاومت تسلیم و نهایی شکل پذیری (Ductility ) و خواص شیمیایی است) این عمل نباید باعث دو تکه شدن هر یک از اجزای شاسی گردد و در صورت عدم امکان شاسی اسقاط می گردد. 1-1-3- انجام NDT در کلیه قسمت های سازه و شاسی ضروری است در خصوص نقاط حساس مانند محل اتصال غیر عرضی اصلی واگن به تیر طولی، اطراف کاسه سقفی، کانال قلاب و همچنین محل هایی که در بازرسی چشمی مشکوک به نظر می رسد باید روش مناسب تست NDT مشخص شود، در صورت وجود ترک باید طبق دستورالعمل مربوطه بازرسی یا اسقاط گردد. 1-1-4-شاسی واگن مطابق دستورالعمل از نظر هر گونه دفرمگی، پیچیدگی و تابیدگی با روش مناسب کنترل و در صورت وجود عیب اصلاح یا اسقاط گردد. خیز شاسی باید مطابق نقشه ساخت اصلاح گردد و در صورت عدم امکان اسقاط گردد. 1-3-بدنه: 1-3-1-حد تعویض کلیه ورق های بدنه کاهش 3/1 (یک سوم) ضخامت اولیه می باشد و سطح تعویض تا جایی که هیچ پوسیدگی وجود نداشته باشد ادامه می یابد. 1-3-2- کلیه درب ها و دریچه های تخلیه انواع واگن باید از لحاظ وجود ترک، تابیدگی، شکستگی و پوسیدگی و همچنین به لحاظ آب بندی و روان بودن، کنترل و اصلاح و در صورت لزوم تعویض گردد. 1-3-3-کلیه اهرم بندی های واگن (ترمز، سیستم تخلیه و غیره) دمونتاژ شده و از نظر هرگونه ترک، دفرمگی و سایش، کنترل و در صورت وجود عیب تعویض گردد. کلیه بوش و والیک ها نیز تعویض می گردد. در مورد بدنه واگن های مخزندار: 1-3-4- واگن ها قبل از اعزام به تعمیرگاه باید به طور کامل تمیز و شسته شود به طوری که هیچ گونه آلودگی در هیچ قسمتی از واگن دیده نشود. 1-3-5- در صورت وجود بیش از سه مورد ترک یا شکستگی اعم از ترک قدیمی ترمیم شده یا ترک جدید در قسمت زین مخزن با طول جوش بیش از 30 سانتی متر، باید زین به طور کامل با زین نو جایگزین گردد. 1-3-6-تمامی شیر آلات تخلیه و بارگیری و بخار و به خصوص سوپاپ های اطمینان وگن های مخزندار باید کنترل و تست گردد و در صورت نیاز با قطعات نو تعویض گردد. 1-3-7- مخزن باید تست نشتی شود هیچگونه نشتی و پوسیدگی و دفرمگی در مخازن واگن های مخزندار مجاز نمی باشد و تمامی جوشکاری ها وصله های غیر اصولی قبلی باید اصلاح گردد. وجود وصله یا وصله هایی با مجموع سطح بیش از 0.15 مترمربع در بدنه مخزن مجاز نبوده و مخزن اسقاط می گردد. 1-3-8-تمامی لوله های بخار باید تست نشتی شوند. وجود وصله یا جوش با مجموع طول بیش از 30 سانتی متر در هر لوله بخار باعث تعویض کامل لوله می گردد. 2-مجموعه قلاب (Draw gears) مجموعه ضربه گیرهای پلیمری و ترکیبی (مانند ضربه گیرهای ماینر) با عمر بیش ازسی سال باید با مجموعه های نو جایگزین گردد. همچنین تمامی انواع قلاب با بیش از 45 سال عمر باید با قلاب نو جایگزین شود. 3-بوژی (Bogie) 3-1-تمامی بوژی ها مطابق ذستورالعمل به طور کامل دمونتاژ شده و با استناد به EN 13775-4 یا گوست معادل و با استفاده از میز اندازه گیری کنترل و اصلاح و یا اسقاط گردد. 3-2- وجود بیش ازسه مورد ترک یا شکستگی اعم از ترک قدیمی ترمیم شده یا ترک جدید در قسمت های سازه اصلی بوژی با مجموع طول بیش از 20 سانتی متر باعث اسقاط کامل فریم بوژی می گردد. 3-3-تمام جوش های صورت گرفته روی بوژی باید با زوش باید با روش مناسب کنترل گردد، اعم از جوش های جدید و جوش های اصلاحی که قبلا روی بوژی انجام گرفته است و در صورت لزوم اصلاح گردد. 3-4-کلیه اهرم بندی ها باید به لحاظ ابعادی و عیوب احتمالی دیگر کنترل و اصلاح یا تعویض گردد. 3-5-کلیه بوش ها و والیک ها باید تعویض و نو گردند. 4-مجموعه چرخ و محور (wgeelset ) سیستم تعلیق و تامپون : مطابق دستورالعمل تعمیرات اساسی 5- مجموعه سیستم ترمز: مطابق دستورالعمل تعمیرات اساسی