دستورالعمل چگونگی تشخیص رشد و کمال عقل افراد بالغ کمتر از هجده سال تمام شمسی با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1402/08/02

دستورالعمل چگونگی تشخیص رشد و کمال عقل افراد بالغ کمتر از هجده سال تمام شمسی مصوب 1402,08,02 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقدمه: به منظور ایجاد رویه واحد در احراز رشد و کمال عقل افراد بالغ کمتر از 18 سال، مشمول ماده (91) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1 و دقت لازم در این امر، جلوگیری از اطاله دادرسی ناشی از نقص تحقیقات یا نقض آراء صادره بر اساس این ماده و سرعت و دقت در اتخاذ تصمیم و صدور رای در دادگاه های بدوی، تجدیدنظر و دیوان عالی کشور. «دستورالعمل چگونگی تشخیص رشد و کمال عقل افراد بالغ کمتر از هجده سال تمام شمسی» به شرح مواد آتی است. ماده 1- تعاریف و اختصارات در این دستورالعمل به شرح زیر است: الف - ماده (91) قانون: ماده (91) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1؛ ب - جرم/جرائم: جرم/جرائم مندرج در ماده (91) قانون ؛ پ - مرتکب: فرد بالغ کمتر از هجده سال تمام شمسی موضوع ماده (91) قانون که مرتکب یک یا چند جرم شده است؛ ت - کمیسیون: کمیسیون تخصصی روان پزشکی سازمان پزشکی قانونی کشور؛ ماده 2- در صورت توجه اتهام به فرد بالغ کمتر از هجده سال موضوع جرائم ماده (91) قانون، چنانچه به تشخیص قاضی رسیدگی کننده، رفع شبهه در رشد و کمال عقل وی مستلزم استعلام از پزشکی قانونی باشد، وی میتواند ضمن معرفی مرتکب به کمیسیون و اعلام تاریخ وقوع جرم، گزارشی از پرونده و تصویر اوراقی از آن که موثر در تشخیص رشد و کمال عقل وی باشد را جهت اخذ نظر کمیسیون به پزشکی قانونی ارسال نماید. تبصره 1 - در صورتی که قاضی رسیدگی کننده به طریقی غیر از اخذ نظر کمیسیون برای رفع شبهه اقدام کند، باید به نحو واضح چگونگی آن را در پرونده منعکس نماید. تبصره ۲ - قاضی رسیدگی کننده در خصوص درک مرتکب نسبت به ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن در زمان ارتکاب جرم، تحقیقات لازم را به عمل می آورد. تبصره ۳ - قاضی رسیدگی کننده باید ترتیبی اتخاذ نماید که حداکثر تا قبل از اخذ آخرین دفاع وضعیت مرتکب از حیث رشد و کمال عقل و درک وی نسبت به ماهیت جرم و یا حرمت آن روشن باشد. ماده 3 - نظریه کارشناسی پزشکی قانونی باید به طور مستدل، مستند، صریح و مشتمل بر خلاصه نتایج حاصل از بررسی های به عمل آمده باشد. ماده 4- مقام قضایی در صورت نیاز می تواند پرونده بالینی مرتکب را از مرکز درمانی و یا پزشکی قانونی مطالبه نماید. این دستورالعمل در 4 ماده و 3 تبصره در تاریخ 1402/8/2 به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است. رئیس قوه قضائیه - غلامحسین محسنی اژیه