آیین نامه اجرایی بند (ز) ماده (38) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1398/03/22

هیأت وزیران در جلسه 22 /3 /1398 به پیشنهاد مشترک وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد تبصره بند (ز) ماده (38) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران – مصوب 1395 – آیین نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه اجرایی بند (ز) ماده (38) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1398,03,22 با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده 1 – در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: الف – سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست ب – دستگاه های اجرایی: دستگاه های موضوع ماده (5) قانون محاسبات عمومی کشور – مصوب 1366 – و ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری – مصوب 1386 - پ – مدیریت سبز: مجموعه ای از مطالعات و اقدامات جامع، هدفمند و مستمر که در سطوح مختلف دستگاه های اجرایی برای استفاده بهینه از منابع و کاهش اثرات سوء بر منابع زیستی اعمال می شود. ت – الگوی مصرف: سطحی از مصرف منابع که ضمن تأمین مناسب نیاز، کمترین آثار و پیامدهای زیست محیطی و بیشترین صرفه جویی در هزینه ها و منابع را به همراه دارد. ث – کارکنان: کلیه شاغلین در دستگاه های اجرایی اعم از نیروهای رسمی، پیمانی، قرارداد مشخص یا معین، کارگری و شرکتی که حسب مورد به تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور یا سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان می رسد. ج – ساختمان اداری: کلیه ساختمان های با کاربری اداری دستگاه های اجرایی. ماده 2 – ارزیابی اجرای مدیریت سبز در دستگاه های اجرایی بر اساس مجموع امتیازات شاخص های شش گانه موضوع ماده (3) این آیین نامه با لحاظ ضرایب اهمیت به شرح جدول زیر محاسبه می شود و حداکثر امتیاز مدیریت سبز در دستگاه های اجرایی (1000) امتیاز است: شاخص مصرف انرژی مصرف آب مدیریت پسماند مصرف سوخت وسایل نقلیه ساختمان ها و تجهیزات آموزش و فرهنگ سازی ضریب اهمیت 300 =β1 300 =β2 100 =β3 300 = β4 300 = β5 300 = β6 ماده 3 – امتیاز هر یک از شاخص های شش گانه ارزیابی اجرای مدیریت سبز در دستگاه های اجرایی بر مبنای بندهای زیر به صورت روش های تعیین شده در پیوست این آیین نامه که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، محاسبه می شود: الف – امتیاز شاخص مصرف انرژی (SEI): این شاخص بر اساس نسبت عکس مصرف ویژه انرژی در سال ارزیابی پس از کسر سهم تولید انرژی های تجدیدپذیر به میزان دو برابر، به الگوی مصرف ویژه انرژی با اعمال ضریب اهمیت شاخص مصرف انرژی در ارزیابی اجرای مدیریت سبز برای ساختمان های اداری محاسبه می شود. مصرف ویژه انرژی در سال ارزیابی، معادل مصرف انرژی قبوض برق و گاز مصرفی هر یک از ساختمان های اداری با لحاظ ضرایب تبدیل مربوط است. تبصره 1 – در صورتی که میزان مصرف ویژه انرژی در سال ارزیابی کمتر از میزان الگوی مصرف ویژه انرژی باشد، معادل آن منظور می شود و حداکثر امتیاز این شاخص معادل (300) خواهد بود. تبصره 2 – سهم تولید انرژی های تجدید پذیر نسبت به مصرف انرژی بر اساس گواهی صادر شده وزارت نیرو تعیین می شود. تبصره 3 – میزان الگوی مصرف ویژه انرژی برای هر مترمربع زیربنای حرارتی ساختمان بر اساس مناطق هشت گانه مندرج در استاندارد ساختمان های غیرمسکونی، تعیین معیار مصرف انرژی و دستورالعمل برچسب انرژی (مطابق استاندارد ملی شماره (14254)) به تفکیک شهرستان توسط سازمان با همکاری سازمان هواشناسی کشور تهیه و در درگاه مدیریت سبز بارگذاری می شود. ب – امتیاز شاخص مصرف آب (SWI): این شاخص بر اساس نسبت مصرف سالانه آب منطبق بر دستگاه شمارشگر (کنتور) آب با احتساب نصف سهم آب بازچرخانی شده، به میزان مصرف الگوی سالانه با توجه به تعداد کارکنان با اعمال ضریب اهمیت شاخص مصرف آب در ارزیابی اجرای مدیریت سبز در ساختمان های اداری محاسبه می شود. الگوی مصرف سالانه آب در ساختمان های اداری (یک مترمکعب به ازای هر نفر در ماه) (12 = WO) ساختمان/ مجتمع/ واحد مربوط است. تبصره 1 – در صورتی که مصرف سالانه آب کمتر از الگوی مصرف سالانه آب بر اساس تعداد کارکنان باشد، معادل آن منظور می شود و حداکثر امتیاز این شاخص معادل (300) خواهد بود. تبصره 2 – سهم آب بازچرخانی شده نسبت به آب مصرف بر اساس گواهی صادر شده وزارت نیرو تعیین می شود. تبصره 3 – مصرف آب شرب برای فضای سبز ممنوع است. در صورت استفاده از آب چاه برای آبیاری فضای سبز، دستگاه اجرایی ملزم به نصب دستگاه شمارشگر (کنتور) هوشمند حجمی آب و اخذ پروانه بهره برداری است و وزارت نیرو مکلف است از مصارف غیرمجاز جلوگیری کند. در غیر این صورت، امتیاز دستگاه اجرایی در شاخص مصرف آب صفر محسوب می شود. تشخیص این امر با وزارت نیرو خواهد بود. تبصره 4 – وزارت نیرو مکلف است ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه نسبت به تعیین الگوی مصرف آب ساختمان های اداری اقدام و پیشنهاد لازم را برای تصویب هیأت وزیران ارایه کند. تا زمان تعیین الگوی جدید، اجرای مدیریت سبز در دستگاه های اجرایی بر اساس روش موضوع این بند انجام می شود. پ – امتیاز شاخص مدیریت پسماند عادی (WMI): شاخص مدیریت سبز در پسماند عادی، استقرار و اجرای تفکیک پسماندها در سه دسته کاغذ، تر و سایر مواد (شیشه، پلاستیک و فلزات) است و دستگاه اجرایی موظف است زباله را به صورت تفکیک شده به شهرداری/ سازمان مدیریت پسماند ذی ربط تحویل دهد و از شهرداری گواهی مدیریت پسماند دریافت کند. امتیاز این شاخص حاصل ضرب جمع گواهی های اخذ شده توسط دستگاه در ضریب اهمیت شاخص مدیریت پسماند عادی است. تبصره – شهرداری ها/ سازمان مدیریت پسماند ذی ربط، موظفند پاسخ دستگاه اجرایی را حداکثر ظرف ده روز ارایه کنند. ت – امتیاز شاخص مصرف سوخت وسایل نقلیه (SFC): خودروهای سواری مالکیتی دستگاه اجرایی باید از نظر معیار برچسب انرژی (موضوع استاندارد ملی شماره (2 – 4241)) خودروهای سبک (بنزینی، دیزلی و دوگانه سوز)، مصرف سوخت، تعیین معیار انتشار دی اکسید کربن و دستورالعمل برچسب انرژی)، حداقل رتبه (B) برچسب مصرف انرژی را احراز کنند و معاینه فنی سبز (برتر) را در چهارچوب مقررات مربوط داشته باشند و خودروهای سواری شرکت های حمل و نقل طرف قرارداد نیز حداقل رتبه (C) برچسب مصرف انرژی و معاینه فنی سبز (برتر) داشته باشند و در قراردادهای مربوط درج و واپایش (کنترل) شوند. امتیاز این شاخص حاصل تعداد خودروهای دارای رتبه (B) برچسب مصرف انرژی و معاینه فنی در ضریب اهمیت شاخص مصرف سوخت وسایل نقلیه نسبت به تعداد کل خودروهای مالکیتی دستگاه اجرایی است. ث – امتیاز شخص ساختمان ها و تجهیزات (SBI): امتیاز این شاخص از میانگین مجموع امتیاز حاصل از داشتن گواهی های چهارگانه زیر در ضریب اهمیت شاخص ساختمان و تجهیزات حاصل می شود: 1 C - دارا بودن گواهی نامه معاینه فنی موتورخانه ساختمان (مطابق استاندارد ملی شماره (16000)) 2 C – دارا بودن گواهی نامه مدیریت انرژی (مطابق استاندارد ایزو (50001)). 3 C – دارا بودن گزارش ممیزی فنی انرژی ساختمان بر اساس آیین نامه اجرایی صرفه جویی مصرف انرژی در ساختمان ها موضوع تصویب نامه شماره 127470 /ت 48215ھ مورخ 12 /10 /1396. 4 C – دارا بودن برچسب انرژی ساختمان مطابق با استاندارد ملی شماره (14254). تبصره 1 - داشتن هر یک از گواهی های فوق برای هر ساختمان امتیاز یک و نداشتن آن امتیاز صفر دارد. تبصره 2 - احداث هرگونه بنا و ساختمان توسط دستگاه های اجرایی دولتی باید مطابق مبحث (19) مقررات ملی ساختمان و سایر قوانین و مقررات از جمله ماده (18) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی – مصوب 1389 – باشد. تبصره 3 - خرید تجهیزات جدید توسط دستگاه اجرایی باید گواهی/ تاییدیه/ علامت استاندارد ملی کشور را داشته باشد و مسئولیت آن بر عهده رییس دستگاه اجرایی و نظارت بر آن بر عهده ذی حساب یا مقام مسئول مشابه است. ج – امتیاز شاخص آموزش و فرهنگ سازی (TP): شاخص آموزش و فرهنگ سازی اجرای مدیریت سبز در دستگاه های اجرایی، برگزاری هشت ساعت دوره آموزشی با عنوان مدیریت سبز در سطح مدیران و کارکنان دستگاه اجرایی است. امتیاز این شاخص از نسبت گواهی نفر – ساعت آموزش دیده به مجموع هشت ساعت آموزش کل کارکنان دستگاه اجرایی با اعمال ضریب اهمیت آموزش و فرهنگ سازی حاصل می شود. تبصره - محتوای دوره های آموزشی در دستورالعمل ها و راهنماهای تهیه شده توسط سازمان مشخص خواهد شد. ماده 4 – سازمان موظف است با مشارکت دستگاه های اجرایی ذی ربط، دستورالعمل و راهنمای اجرای مدیریت سبز در این آیین نامه را تهیه کند. ماده 5 - معیار مصرف آب و انرژی، قبوض صادرشده توسط شرکت‌ های مربوط است و در صورتی که جمع روزهای مصرف بیشتر یا کمتر از یک سال باشد، باید به نسبت میانگین مصرف تعدیل شود. ماده 6 - دستگاه ‌های اجرایی موظفند اطلاعات عملکرد مدیریت سبز را به صورت مستقل در درگاه مدیریت سبز مستقر در سازمان جهت بررسی و ممیزی وارد کنند و سازمان پس از ارزشیابی و تعیین امتیاز هر یک از دستگاه‌ های اجرایی، گزارش آن‌ را به هیأت وزیران ارایه خواهد داد. ماده 7 - سازمان موظف است سالانه سه دستگاه‌ اجرایی ملی و سه دستگاه استانی برتر را معرفی و از آنها تقدیر کند و اسامی سه دستگاه‌ اجرایی ملی و سه دستگاه اجرایی استانی دارای کمترین امتیاز کسب شده را ضمن تذکر کتبی، اعلام عمومی کند. ماده 8 - سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است عملکرد دستگاه ‌ها در خصوص برنامه مدیریت سبز را که به تأیید سازمان رسیده است، به عنوان یکی از شاخص‌ های عمومی ارزیابی عملکرد دستگاه‌ های اجرایی یاد شده موضوع مواد (81) و (82) قانون مدیریت خدمات کشوری به میزان (75) امتیاز منظور کند. ماده 9 - مبالغ صرفه‌ جویی شده ناشی از اجرای برنامه مدیریت سبز در مقایسه با سال قبل با تأیید ذی حساب یا مقام مسئول مشابه دستگاه اجرایی پس از کسر هزینه ‌های تعمیر و تجهیز در راستای مدیریت سبز، به صورت مساوی به کارکنان همان دستگاه اجرایی، در چهارچوب قوانین و مقررات از جمله قوانین بودجه سنواتی پرداخت می شود. تبصره - چنانچه امتیاز مبالغ صرفه‌ جویی شده موضوع این ماده بر اساس سایر قوانین و مقررات، برای دستگاه اجرایی مربوط مورد محاسبه قرار گرفته باشد، مبالغ مذکور از شمول مفاد این ماده مستثنا می شوند. ماده 10 - رییس دستگاه ‌های اجرایی برتر (استانی و ملی) و دستگاه ‌هایی که بیش از نود درصد (90%) بالاترین امتیاز اجرای مدیریت سبز کسب شده در همان سال را به دست آورند، می ‌توانند کارکنان مؤثر در این امر را به تشخیص خود با اهدای تقدیرنامه با درج در پرونده و کمک هزینه رفاهی در چهارچوب قوانین و مقررات حداکثر معادل یک چهارم یک ماه حقوق کل کارکنان، از محل اعتبارات مصوب مربوط، مورد تشویق قرار دهند. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری نحوه محاسبه امتیاز شاخص ‌های شش ‌گانه ارزیابی اجرای مدیریت سبز در دستگاه‌ های اجرایی موضوع ماده (3) این آیین ‌نامه امتیاز هر یک از شاخص‌ های شش ‌گانه ارزیابی اجرای مدیریت سبز در دستگاه‌ های اجرایی به صورت زیر محاسبه می‌ شود: 1 - امتیاز شاخص‌ مصرف انرژی (SEI) SEI = β 1/EI EI = SEC 1 (1 – 2 a) / SEC0 SEC 1 = (APC) * 307 + (AGC) * 10.47/A ضریب اهمیت شاخص انرژی = β 1 مصرف ویژه انرژی در سال ارزیابی (کیلووات ساعت بر مترمربع) = SEC 1 الگوی مصرف ویژه انرژی (کیلووات ساعت بر مترمربع) = SEC 0 مصرف برق سال ارزیابی (کیلووات ساعت ) = APC 7 . 3 = ضریب ارزش برق بر اساس بهره‌ وری (راندمان) متوسط نیروگاهی کشور (بر اساس بهره ‌وری (راندمان) متوسط نیروگاهی کشور و ضریب تبدیل انرژی اولیه الکتریکی) سهم تولید انرژی ‌های تجدیدپذیر نسبت به مصرف انرژی = a 5 ,. > a ≥ . مصرف گاز سال ارزیابی (مترمکعب) = AGC 47 . 10 = ضریب تبدیل مترمکعب گاز به کیلووات ساعت (بر اساس متوسط ارزش حرارتی گاز و تبدیل به واحد کیلووات ساعت) SEC1(1-2α) ≤ SEC0 زیربنای حرارتی ساختمان = A زیربنای حرارتی ساختمان: مساحت فضای واپایش (کنترل) شده مجهز به تجهیزات گرمایشی و سرمایشی به مترمربع. تبصره - برای ارزیابی بیش از یک ساختمان/ مجتمع/ واحد، از الگوی (فرمول) زیر استفاده می‌ شود: SEI = Σ (SEIi * Ai)/ A مساحت حرارتی هر ساختمان برحسب مترمربع = Ai مساحت حرارتی کل ساختمان ها = A 2 – امتیاز شاخص مصرف آب (SWI) SWI = β 2/WI WI = CW1 (1 – 0.5γ)/(W0 *N) شاخص مصرف آب = WI تعداد کارکنان = N مصرف سالانه آب منطبق بر دستگاه شمارشگر (کنتور) آب = CWI ضریب اهمیت شاخص آب = β 2 سهم آب بازچرخانی شده نسبت به آب مصرفی = γ 1 > y ≥ . CWI(1- 0.5γ) ≤ (W0*N) الگوی مصرف سالانه آب در ساختمان ‌های اداری (یک مترمکعب به ازای هر نفر در ماه) (12 = W0) ساختمان/ مجتمع/ واحد مربوط است. تبصره - برای ارزیابی بیش از یک ساختمان/ مجتمع/ واحد، از الگوی (فرمول) زیر استفاده می‌ شود: SWI = Σ (SEIi * Ni)/ N تعداد کارکنان هر ساختمان = Ni تعداد کارکنان کل ساختمان ها = N 3 – امتیاز شاخص مدیریت پسماند عادی (WMI) WMI= C*β3 (در صورت دارا بودن گواهی تفکیک پسماند) 1 = C (در صورت نداشتن بودن گواهی تفکیک پسماند) c = 0 ضریب اهمیت شاخص پسماند = β 3 تبصره - برای ارزیابی بیش از یک ساختمان/ مجتمع/ واحد، از الگوی (فرمول) زیر استفاده می‌ شود: WMI = Σ (WMIi * Ai)/ A امتیاز مدیریت پسماند ساختمان/ مجمتع/ واحد = WMIi زیربنای هر ساختمان/ مجمتع/ واحد = Ai زیربنای کل ساختمان ها = A 4 - امتیاز شاخص مصرف سوخت وسایل نقلیه (SFC) SFC = Fci * β4 / Fc تعداد خودروهای دارای رتبه B و معاینه فنی = FCi ضریب اهمیت شاخص مصرف سوخت وسایل نقلیه = β 4 تعداد کل خودروهای مالکیتی = FC تبصره - برای ارزیابی بیش از یک ساختمان/ مجتمع/ واحد، از الگوی (فرمول) زیر استفاده می ‌شود: SFC = Σ (sfci * ci)/ Σci تعداد خودرو مالکیتی هر ساختمان/ مجتمع/ واحد = Ci 5 – امتیاز شاخص ساختمان ها و تجهیزات (SBI) 4 /(ΣCIi*β5) = SBI ضریب اهمیت شاخص ساختمان و تجهیزات = β5 تبصره - برای ارزیابی بیش از یک ساختمان/ مجتمع/ واحد، از الگوی (فرمول) زیر استفاده می ‌شود: SBI = Σ (SBIi * Ai)/ A زیربنای هر ساختمان/ مجمتع/ واحد = Ai زیربنای کل ساختمان ها = A 6 - امتیاز شاخص آموزش و فرهنگ‌ سازی (TP) TP = NT * β 6/N*8 تعداد نفر در کلاس * مدت زمان کلاس (نفر – ساعت آموزش دیده بر اساس گواهی های آموزشی صادر شده) = NT ضریب اهمیت شاخص آموزش و فرهنگ سازی = β6 تعداد کل کارکنان = N تبصره - برای ارزیابی بیش از یک ساختمان/ مجتمع/ واحد، از الگوی (فرمول) زیر استفاده می ‌شود: TP = Σ (TPi * Ni)/ N تعداد کارکنان هر ساختمان = Ni تعداد کل کارکنان = N