نحوه هزینه نمودن اعتبارات پژوهشی و تحقیقاتی توسط دستگاه های اجرایی و مراکز تحقیقاتی وابسته به آنها و شرکتهای دولتی با اصلاحات و الحاقات بعدی

مرجع رسمی — 1388/12/17

نحوه هزینه نمودن اعتبارات پژوهشی و تحقیقاتی توسط دستگاه های اجرایی و مراکز تحقیقاتی وابسته به آنها و شرکتهای دولتی مصوب 1388,12,17 با اصلاحات و الحاقات بعدی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری در جلسه مورخ 17/12/1388 کمیسیون علمی، تحقیقاتی و فناوری بنا به پیشنهاد شماره 243- 12/3 مورخ 10/9/1388 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و به استناد بند (26) قانون بودجه سال 1388 کل کشور موافقت نمود: دستگاههای اجرایی و مراکز تحقیقاتی وابسته به آنها و شرکتهای دولتی که از اعتبارات بخش تحقیقات کشور اعم از اعتبارات منظور شده در فصل توسعه علوم و فناوری و یا اعتبارات پژوهشی سایر فصول استفاده می کنند موظفند اعتبارات یادشده را بر اساس سیاستها و اولویتهای موضوع فهرست پیوست که تأیید شده به مهر "دفتر هیئت دولت" است، هزینه نمایند. محمدرضا رحیمی معاون اول رییس جمهور بخش اول ـ سیاست ها الف ـ تقویت نظام سیاستگذاری علم و فناوری کشور از طریق: 1- تسری سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به حوزه پژوهش کشور با حفظ کارکردهای سیاستگذاری و نظارتی دولت. 2- تدوین برنامه های جامع توسعه علوم و فناوری در سطوح دستگاه در راستای نقشه جامع علمی کشور (و بعد از تصویب نقشه) و بیانگر سهم دستگاه در تحقق اهداف نقشه. 3- آینده نگاری و آینده پژوهی در حوزه های مختلف. 4- سیاستگذاری علم و فناوری در حوزه های مختلف. 5- استفاده از روش ها و مشوق های مالی متنوع در قالب معافیت مالیاتی، یارانه، وام، معافیت های گمرکی و تعرفه ای برای تقویت نقش بخش خصوصی و بنگاه های نوآور. 6- بهبود کیفیت و ارتباط مستمر و هم افزا میان سه جریان تولید، کاربرد و توسعه دانش و تقویت فرایند تبدیل ایده به محصول با توسعه مراکز نوین و نهادهای واسط (حقوقی، مالی، فنی) با هدف تولید و عرضه دانش و تبدیل آن به محصول. ب - پشتیبانی از نظام علمی و فناوری کشور از طریق: 1- حمایت از پژوهش های کاربردی تقاضا محور با رویکرد حل مسأله با هدف تقویت ارتباط مؤثر میان صنعت و دانشگاه. 2- توسعه روش های نهادی مانند بازارسازی برای محصولات نوآورانه و حمایت از طریق خریدهای دولتی و ایجاد مناطق آزاد حمایت از تولید محصولات نوآورانه. 3- تقویت نقش مراکز سرمایه گذاری خطرپذیر و صندوق های تأمین مالی مشترک. 4- افزایش سهم صنعت در تأمین هزینه تحقیقات کشور (در حال حاضر تنها یک پنجم هزینه تحقیقات کشور بر عهده صنعت است). 5- گسترش انتقال فناوری از دانشگاه به صنعت در پی تقویت فرآیند تجاری سازی فناوری. 6- حداقل هفتاد و پنج درصد (75%) از اعتبارات صرفا از طریق انعقاد قرارداد با دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی و فناوری دارای مجوز از وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هزینه می شود. 7- دستگاه های اجرایی ملی مجازند حداکثر بیست و پنج درصد از اعتبارات را برای ایجاد زیر ساخت های مورد نیاز فعالیت های پژوهشی، علمی و فناوری از قبیل آزمایشگاه های اعتبارسنجی، شبکه ارتباطی و فناوری اطلاعات، واحدهای پیلوت، پارک های علم و فناوری، مراکز پژوهشی مشترک با دانشگاه ها، حسب نوع مأموریت دستگاه هزینه و یا به صورت کمک پرداخت نمایند. 8- دستگاه های اجرایی استانی مجازند حداکثر چهل درصد (40%) از اعتبارات را با تصویب شورای برنامه ریزی استان برای ایجاد زیرساخت های مورد نیاز فعالیت های پژوهشی، علمی و فناوری اعم از دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و واحدهای جهاد دانشگاهی، شبکه ارتباطی و فناوری اطلاعات، مناطق ویژه، صنایع برتر، پارک های علم و فناوری، مراکز رشد فناوری، کریدورهای علم و فناوری و موارد موضوع بند (ب) ماده (40)، ماده (43)، ماده (44)، بند (هـ) ماده (45) و ماده (136) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب 1383 ـ و در راستای تحقق سند توسعه استان صرف نمایند. 9- حمایت از ایده های نو افراد مبتکر. پ - تقویت شبکه های تحقیق و توسعه ملی و فراملی از طریق: 1- افزایش همکاری های پژوهشی مشترک بین مؤسسات پژوهشی و دانشگاه های داخلی و کشورهای جهان اسلام و اعضای قطب های همسو در حوزه های اولویت دار ملی. 2- حمایت از انجمن های علمی دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش و نیز مراکز تحقیقاتی نوع سه (مشترک میان دانشگاه ها و دستگاه ها) در قالب انعقاد قرارداد به منظور دریافت خدمات علمی و فناوری معین. 3- حمایت از شبکه های تحقیق و توسعه در صنایع مختلف (با مشارکت دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و پارک های علم و فناوری مشترک بین آن ها). 4- همکاری های بین دستگاهی برای اجرای پروژه های ملی تحقیقاتی. 5- تقویت زیرساخت های پژوهشی از طریق شبکه سازی آزمایشگاه های ملی پیشرفته. ت - توسعه پژوهش های بنیادی معرفتی به ویژه در حوزه علوم انسانی و ارایه تولیدات علمی آنها به جهان و اولویت بخشی به پژوهش علوم انسانی در برنامه های پژوهشی مرتبط با برنامه ریزی راهبردی کشور. بخش دوم ـ اولویت های تحقیقاتی الف - در علوم دینی و معرفتی: 1- علوم قرآنی و اخلاق اسلامی 2- فلسفه، الهیات و کلام اسلامی 3- اندیشه ها و نظریات حقوقی و سیاسی اسلام ب - در علوم انسانی و هنر: 1- علوم انسانی شامل: 1- مهندسی فرهنگی برای شکل دهی فرهنگ توسعه. 2- راهکارهای انسجام بیشتر اقوام و مذاهب ایرانی. 3- روش های بهره گیری از ظرفیت های مهاجران ایرانی. 4- تاریخ علم. 5- غرب شناسی. 6- بانکداری اسلامی. 7- بیمه اسلامی. 8- مطالعات پیشرفت عدالت محور. 9- علم مدیریت و تصمیم گیری (به خصوص مبانی و الگوی مدیریت اسلامی، مدیریت بحران و مدیریت دانش، افزایش بهره وری به ویژه نیروی انسانی) در حوزه های مختلف. 10- راهکارهای مهار مولفه های موثر بر تورم، فقر و بیکاری جهت توسعه ظرفیت های شغلی اقتصاد کشور. 11- راهکارهای دستیابی به اقتصاد دانش بنیان و غیر وابسته به نفت. 12- نحوه آماده سازی برای عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی (WTO) و سایر معاهدات مرتبط با آن. 13- بهبود فضای کسب و کار و رقابت پذیری. 14- مدل های مناسب برای رقابتی سازی و خصوصی سازی فعالیت ها در حوزه های مختلف. 15- تهیه نقشه باستان شناسی کشور. 16- تهیه اطلس ملی گردشگری. 17- راه های حمایت اجتماعی و توانمندسازی زنان. 2- هنر شامل: 1- معماری ایرانی ـ اسلامی. 2- فیلم. 3- رسانه های دیجیتال و چند رسانه ای. 4- بررسی میزان اثربخشی رسانه های کشور. 5- خوشنویسی. 6- موسیقی اصیل ایرانی. 7- صنایع دستی. 8- اقتصاد فرهنگ و هنر. پ - علوم پایه شامل: 1- شتابگرها. 2- ماده چنگال. 3- فیزیک پلاسما. 4- اخترشناسی و نجوم. 5- کاتالیست ها. 6- حس گرهای شیمیایی و زیست حس گرها. 7- شیمی. 8- ریاضی. 9- مواد فوتونیکی و نانو مواد فلز پایه. 10- موضوعات مطالعاتی و پژوهشی نوین که مرتبط با عناوین ذیل اولویت های علوم کاربردی قرار می گیرند. ت - علوم کاربردی: 1- زلزله و بلایای طبیعی با تأکید بر پیش بینی و مقابله با زمین لرزه. 2- دریا و اقیانوس شامل: 1- کشتی سازی و روبات های دریایی. 2- سازه های دریایی. 3- اقیانوس شناسی و بهره گیری از منابع دریایی. 3- فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) شامل: 1- راههای توسعه فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در فضای مجازی. 2- فناوری های نو در ارتباطات مخابراتی. 3- فناوری های امنیت در فضای مجازی. 4- بازنگری نظام آموزش در عصر اطلاعات اط حیث دیدگاه، محتوا، نرم افزار و سخت افزار. 5- نظام های الکترونیکی (دولت، تجارت، سلامت و نظایر آن) و ارتقاء کمی و کیفی. 6- امنیت شبکه های انتقال داده در کشور. 4- حمل و نقل شامل: 1- تدوین استراتژی و پژوهش های مرتبط با حمل و نقل مسافر و کالا (درون و برون شهری) از طریق شبکه های یکپارچه با اولویت حمل و نقل ریلی. 2- تدوین مقررات و ضوابط هماهنگ سازی مسائل حمل و نقل، ترافیک و شهرسازی در مطالعات جامع شهری. 3- بررسی راهکارهای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مدیریت ترافیک و کاهش تقاضای سفر. 4- تولید و ارتقای کیفیت انواع تجهیزات حمل و نقل متناسب با الگوی یکپارچه سازی حمل و نقل و سبد سوخت. 5- ایمنی حمل و نقل. 6- توسعه روش های تأمین منابع پایدار در بخش حمل و نقل. 5- عمران شامل: 1- بررسی استفاده از پدافند عامل و غیرعامل در طرح های عمرانی. 2- مدیریت خطرپذیری طرح های عمرانی. 3- تهیه و تدوین نظام فنی و اجرایی طرح های عمرانی با تأکید بر توسعه پایدار و ملاحظات زیست محیطی و اقتصادی. 4- بهسازی و مقاوم سازی در طرح های عمرانی و مسکن. 5- پژوهش های مرتبط با طرح جامع مسکن. 6- برق و انرژی شامل: 1- منابع هیدروکربن (نفت و گاز). 2- انرژی های نو، تجدیدپذیر و پاک (پیل سوختی و فناوری های بهره گیری مؤثر از انرژی خورشیدی). 3- انرژی های تجدیدپذیر زیستی. 4- مدیریت پسماندها، بازیافت و تبدیل انرژی. 5- کاهش شدت مصرف انرژی. 6- پژوهش ها و فناوری های مرتبط با بهینه سازی مصرف انرژی در کشور. 7- تعیین سبد بهینه انرژی مصرفی کشور. 8- طراحی بنیادی و ساخت انواع نیروگاه. 9- فناوریهای اکتشاف و افزایش ضریب بازیافت از منابع. 10- بهره گیری از فناوری غشاء در فرآیندهای نفت، گاز، پتروشیمی و محیط زیست. 11- توسعه فناوری تبریدات گازی با ارزش افزوده. 12- فناوری های طراحی و ساخت آب شیرین کن، گلخانه و آبگرمکن خورشیدی. 13- طراحی و ساخت مولدهای همزمان برق و حرارت کوچک و متوسط. 14- تولید برق از وسایل نقلیه و تزریق آن به شبکه. 15- راه اندازی کلینیک های آب، برق و انرژی و تأسیس مراکز پایش و سلامت واحدهای صنعتی بزرگ. 16- بررسی پدافند غیرعامل در صنعت آب و برق کشور. 17- تعیین حریم منابع آب های زیر زمینی در مناطق مرزی کشور و شناسایی آبخوان های مرزی. 7- فناوری هسته ای شامل: 1- تولید انرژی هسته ای (تحقیقات و توسعه راکتورهای تحقیقاتی و قدرت با استفاده از شکافت و تحقیقات و توسعه راکتورهای تحقیقاتی گداخت). 2- فناوری چرخه سوخت هسته ای (تحقیقات و توسعه اکتشاف، استخراج، تبدیل، غنی سازی، تولید مجتمع سوخت و پسماندی). 3- فناوری هسته ای در صنعت، کشاورزی و پزشکی (تحقیقات و توسعه برای بالا بردن کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی، سترون سازی تجهیزات پزشکی و کاربرد در صنایع، تولید برق، مهندسی نفت، تشخیص و درمانی پزشکی) و بررسی های زیست محیطی. 8- سلامت شامل: 1- پژوهش ها و فناوری های مرتبط با پیشگیری و ارتقای سلامت. 2- دارو با تأکید بر گیاهان دارویی. 3- کوچک سازی تجهیزات پزشکی. 4- پزشکی مولکولی و ژن درمانی. 5- ایمنی زیستی. 6- شیوه زندگی سالم (ورزش، نشاط، اوقات فراغت، دخانیات و نظایر آن). 7- حسابداری به منظور لحاظ ملاحظات زیست محیطی بر برنامه های توسعه. 8- راهکارهای اجتماعی، امنیتی و درمانی مقابله با انواع اعتیاد. 9- نظام های توانمند سازی اجتماعی (بهزیستی، کمیته امداد و نظایر آن). 10- ارتقای نظام تأمین مالی سلامت. 11- طراحی الگوی ارائه خدمات به جامعه معلولین. 12- مدیریت عوامل خطر زیست محیطی. 13- ارتقای سطح سلامت زنان. 9- کشاورزی، آب و منابع طبیعی شامل: 1- مدیریت آب و خاک. 2- شناسایی، ثبت، حفظ و احیای ذخایر ژنتیکی. 3- بهره برداری از تنوع زیستی در تولید ارقام و گونه های مناسب 4- کاهش تنش های زیستی و غیر زیستی. 5- حفظ، احیا و بهره برداری از مراتع و جنگل ها. 6- تغییرات اقلیم. 7- امنیت غذا، آلودگی و ضایعات آن. 8- استفاده از فناوری ها و روش های مدیریتی مدرن در بهینه سازی توزیع و مصرف آب شامل: 1- حفاظت و ساماندهی نظام های بهره برداری از آب 2- امکان سنجی به کارگیری روش های نوین تصفیه آب و فاضلاب 3- توسعه استانداردهای کیفیت آب شرب با توجه به ارتقای سطح بهداشت جامعه. 4- شناسایی منابع آلاینده آب و خاک و ارایه راهکارهای پیشگیری، کنترل کاهش آلودگی ها با تکیه بر فلزات سنگین (به ویژه عناصر جیوه، سرب، کادمیوم و ترکیبات آن ها) و آلاینده های آلی پایدار. 9- بهره برداری پایدار از آب های نا متعارف شامل: 1- استفاده مجدد از پساب 2- مدیریت ریسک و راه های کاهش خسارات ناشی از سیلاب 10- توسعه روشهای نوین آبیاری و زهکشی. 11- افزایش حاصلخیزی خاک. 12- اصلاح و بهبود نظام های بهره برداری، بازاریابی و توزیع محصولات کشاورزی. 13- بهبود نرخ بازدهی سرمایه گذاری محصولات کشاورزی. 14- توسعه فعالیت های جانبی در روستاها. 15- بهینه سازی الگوی کشت منطقه ای. 16- مدیریت ریسک خشکسالی کشاورزی. 17- مدیریت عوامل زیان آور زنده و غیر زنده. 18- ایمنی غذایی. 19- امنیت غذایی. ث - در علوم نوظهور و میان حوزه ای: 1- ریزفناوری شامل: کاربردها از جمله نانومواد، نانو ادوات، تجهیزات ساخت و شناسایی. 2- زیست فناوری شامل: کاربردها در پزشکی، سلول های بنیادین، علوم ژنتیک، باکتری های و ویروس شناسی. 3- جامعه شناسی زیستی 4- علوم شناختی شامل: 1- عصب شناختی. 2- نقشه ذهن. 3- حسگرها. 4- حافظه ها. 5- روانشناسی. 6- فناوری های پردازش. ج - در صنعت و معدن شامل: 1- اکتشاف و توسعه معادن. 2- معدن، صنایع معدنی و روشهای نوین در استحصال. 3- صنایع تبدیلی و غذایی. 4- نفوذ فناوریهای نوین در صنایع موجود. 5- صنایع مبتنی بر فناوریهای برتر. 6- توسعه شرکتهای دانش بنیان. 7- خودروهای هایبرید. 8- حلقه های بالاتر ارزش افزوده در کلیه صنایع رایج از قبیل فلزات اساسی، کانیهای غیر فلزی و نظر آن. 9- تغییر و اصلاح فرآیندهای رایج در صنایع موجود با رویکرد افزایش بهره وری. 10- تولید تمیز. 11- مدیریت منابع. 12- تجاری سازی ریز فناوری در صنعت. 13- تجاری سازی زیست فناوری در صنعت. 14- رصد فناوری. 15- ساخت و تولید پیشرفته شامل: 1- اتوماسیون و روباتیک 2- مواد و فناوریهای جدید ساخت و تولید 16- کشتی سازی و روباتهای دریایی. 17- هوا و فضا شامل: 1- به ویژه طراحی، ساخت و پرتاب ماهواره 2- طراحی و ساخت برخی هواپیماها 18- تولید و ارتقای کیفیت انواع تجهیزات حمل و نقل متناسب با الگوی یکپارچه سازی حمل و نقل و سبد سوخت. 19- توسعه مصالح ساختمانی و سبک و مقاوم. 20- فناوریهای جدید ساخت و ساز و عمران. 21- مواد نو شامل: 1- پلیمرها و مواد نو ترکیب 2- مواد مغناطیسی، نیم رساناها و نیم رساناهای مغناطیسی 22- طراحی بنیادی و ساخت انواع نیروگاه. 23- فناوری های طراحی و ساخت آب شیرین کن، گلخانه و آبگرمکن خورشیدی. 24- تولید داروهای جدید و مهندسی معکوس داروهای وارداتی. 25- اکتشاف ذخایر طبیعی. × وضعیت های تنقیحی