مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص مصوبه طرح ویژه محدوده منفصل توس با اصلاحات و الحاقات بعدی

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران — 1399/06/10

مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص مصوبه طرح ویژه محدوده منفصل توس مصوب 1399,06,10 با اصلاحات و الحاقات بعدی شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسات مورخ 30 /4 /99 و 10 /6 /99، (با عنایت مکاتبه شماره 53 /020 /4224664 مورخ 21 /5 /99 سازمان امور اراضی کشور) پیرو مصوبه مورخ 3 /9 /93 در خصوص لزوم «تهیه طرح ویژه برای محدوده منفصل توس، با رویکرد فرهنگی با تأکید بر صیانت از آثار تاریخی و حفظ باغات و اراضی زراعی»، طرح ویژه مصوب مورخ 19 /10 /97 کمیسیون ماده پنج شهر مشهد و مصوب مورخ 28 /2 /98 شورای برنامه ‌ریزی و توسعه استان خراسان رضوی، را با توجه به صورتجلسه مورخ 10 /4 /99 کمیته فنی منتخب کمیته های سه و یک شورای عالی، بررسی و با عنایت به دستور مورخ 19 /4 /75 مقام معظم رهبری در مورد لزوم «اهتمام به جانب مهم فرهنگی و تاریخی توس» و «تلاش دولت در خصوص حفاظت از آن» و جلوگیری از «غارت ذخیره کم‌ نظیر موجود در آن» طرح ویژه محدوده منفصل توس (سطح راهبردی) را با قید اصلاحات زیر تصویب نمود. 1 ـ خط محدوده به منظور حفاظت از اراضی کشاورزی واقع در محدوده منفصل توس و با توجه به مکاتبه شماره 53 /020 /422464 مورخ 21 /5 /99 سازمان امور اراضی کشور (پیوست 1)، خط محدوده مصوب مورخ 28 /2 /98 شورای برنامه ‌ریزی و توسعه استان به نحوی اصلاح شود که کلیه اراضی کشاورزی یکپارچه پیرامونی از محدوده خارج شده و در حریم شهر مشهد، بر اساس ضوابط حریم مورد صیانت قرار گیرند. اراضی مذکور توسط کمیته ‌ای متشکل از اداره کل جهاد کشاورزی، اداره کل راه و شهرسازی و شهرداری مشهد، تحت نظارت استانداری خراسان رضوی، ظرف مدت دو هفته شناسایی شده و در اسناد ابلاغی طرح لحاظ گردد . تبصره - در این فقره اقدامات غیرقانونی صورت گرفته، اعم از دیوارکشی‌ ها و ساخت‌ و سازهای غیرمجاز در اراضی کشاورزی، مبنای ایجاد حقوق در اراضی مذکور نمی باشد . ۲ ـ سند پهنه ‌مبحثی کاربری 2 ـ 1 ـ با توجه به ضرورت حفظ اراضی زراعی و باغی، محدودیت منابع آب و افت شدید منابع آب زیرزمینی در دشت مشهد، قرارگیری محدوده بر آبخوان دشت مشهد، اهمیت اراضی کشاورزی به عنوان یکی از ویژگی ‌های منظر فرهنگی ـ تاریخی توس و پیامدهای نامطلوب اجتماعی ناشی از تغییر کل اراضی کشاورزی محدوده به باغ و مسکونی، گزینه دو پیشنهادی طرح، مبنی بر حفظ اراضی کشاورزی یکپارچه (پیوست 2) با اعمال اصلاحات مبحث 1 مصوبه و موارد زیر مورد تأیید قرار گرفت. 2 ـ 2 ـ بستر و حریم رودخانه کشف ‌رود و سایرمسیل‌ ها و قنات‌ ها، بر اساس آخرین اعلام نظر شرکت آب منطقه ‌ای تحت کاربری«حریم» تدقیق شود. 2 ـ 3 ـ تمامی اراضی زراعی با مساحت بیش از یک هکتار تحت کاربری «زراعی» قرار گیرد . 2 ـ 4 ـ با توجه به تاکید مصوبه قبلی شورای عالی در مورد «صیانت از آثار تاریخی»، کل عرصه اثر ثبت ملی شهر تاریخی توس، تحت کاربری «میراث تاریخی» قرار گیرد. 2 ـ 5 ـ محدوده هسته ‌های سکونتی با پیشینه روستایی، بر محدوده مصوب مورخ 1 /2 /95 کمیسیون ماده پنج منطبق شده و تدقیق محدوده‌ های مذکور با لحاظ نرخ رشد طبیعی جمعیت سکونت گاه ها در قالب طرح تفصیلی صورت پذیرد 2 ـ 6 ـ اراضی الحاقی به مرز پر هسته‌ های سکونتی با پیشینه روستایی (خارج از حدود مصوب مورخ 1 /2 /95 کمیسیون ماده پنج) تحت عنوان کاربری «باغ» در طرح لحاظ شود. تبصره - نوسازی پلاک های دارای پروانه مسکونی که خارج از محدوده ‌های مورد اشاره در مبحث فوق قرار می ‌گیرند، در حد پروانه صادره قبلی بلامانع است. 2 ـ 7 ـ محدوده اراضی کشاورزی و باغات درون محدوده منفصل توس به هنگام تهیه طرح تفصیلی، تدقیق شده و پس از تأیید اداره کل جهاد کشاورزی، اداره کل راه و شهرسازی و شهرداری مشهد، مبنای اصلاح و تدقیق گزینه دو پیشنهادی و تهیه طرح تفصیلی قرار گیرد . ۳ ـ شبکه معابر 3 ـ 1 ـ حلقه ترافیکی پیرامون محدوده، با توجه به عدم ضرورت ترافیکی، تحریک توسعه و تخریب اراضی زراعی، افزایش نفوذپذیری اراضی زراعی و تخریب آبراهه ‌ها، حذف شده و به منظور تأمین دسترسی سواره مورد نیاز سکونتگاه‌ های واقع در شمال کشف ‌رود و تأمین نیازهای دسترسی و پشتیبانی آرامگاه و سایر آثار تاریخی واقع بر عرصه، چگونگی دسترسی سواره در شمال رودخانه کشف ‌رود، با تأیید اداره کل راه و شهرسازی بازطراحی ‌شده، پس از تأیید دبیر شورای عالی در قالب اسناد طرح ابلاغ شود. 3 ـ 2 ـ به جهت استفاده حداکثری از ظرفیت حمل و نقل عمومی، بلوار شاهنامه در طول مورد نیاز، به صورت «خیابان کامل» طراحی شود . 3 ـ 3 ـ پیشنهاد احداث معابر سواره جدید در درون محدوده، صرفاً با هدف دسترسی به سکونتگاه‌ های موجود، به حداقل ممکن کاهش یافته، معابر بر مرز اراضی کشاورزی و باغات منطبق شده و به منظور اجتناب از تحریک توسعه در باغات و اراضی کشاورزی، کاربری تحت عنوان تجاری سیال از پیرامون معابر درون محدوده حذف شود. ۴ ـ حفاظت و احیاء شهر تاریخی توس 4 ـ 1 ـ در راستای اجرای ماده 3 قانون حمایت از مرمت و احیای بافت‌ های تاریخی ـ فرهنگی، «طرح ویژه حفاظت و احیاء عرصه تاریخی و حرایم توس» ظرف مدت یک سال تهیه شده و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری برسد. 4 ـ 2 ـ محدوده‌‌ های دارای اولویت آزادسازی و محدوده‌ های تثبیت شده سکونت ‌گاه‌ ها بر روی عرصه تاریخی، بر مبنای محدوده‌ های اعلام شده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (نقشه پیوست نامه شماره 31524 /982500 مورخ 1 /10 /98 ـ پیوست 3) ملاک اقدامات در آزادسازی عرصه است. 4 ـ 3 ـ به منظور تدقیق برنامه عملیاتی آزادسازی عرصه و حرایم و نظارت بر درآمدزایی ناشی از تحصیل زمین و هزینه کرد آن جهت آزادسازی عرصه تاریخی، با تاکید بر مشارکت اجتماعی، کمیته ‌ای با محوریت استانداری خراسان رضوی و با مشارکت اداره کل راه و شهرسازی، اداره کل میراث فرهنگی، شورای شهر و شهرداری مشهد تشکیل شود. اراضی استحصال شده با نظارت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مورد صیانت قرار گیرد. 4 ـ 4 ـ گزارش نحوه اقدام در خصوص آزادسازی عرصه و حرایم، در بازه ‌های زمانی شش ماهه، توسط اداره کل راه و شهرسازی به دبیرخانه شورای عالی منعکس شود. تبصره - در صورت عدم تحقق اقدامات آزادسازی عرصه وفق برنامه اجرایی، تصمیمات لازم جهت بازنگری طرح توسط شورای عالی اتخاذ خواهد شد . ۵ ـ ضوابط و مقررات 5 ـ 1 ـ در راستای اختیارات حاصله از ماده 14 قانون زمین شهری، ضوابط احداث بنا در اراضی زراعی و باغی واقع در محدوده منفصل توس به شرح زیر اصلاح ‌گردد. (بدیهی است این ضوابط، اختصاصی محدوده منفصل شهری توس بوده و با وضع آن، دستورالعمل ماده 14 که برای عموم شهرها مصداق دارد، به شرح زیر تخصیص پیدا می‌ کند). الف . اراضی زراعی الف ـ 1. نصاب تفکیک برای اراضی زراعی دیم 25 هکتار و برای اراضی زراعی آبی 7 هکتار تعیین می ‌گردد . الف ـ 2. احداث بنا در اراضی زراعی ممنوع است . الف ـ 3. تبدیل اراضی زراعی به باغی ممنوع است . ب . اراضی باغی ب ـ 1. حد نصاب تفکیک در کلیه عرصه ‌های باغی واقع در محدوده منفصل شهری توس، یک هکتار تعیین می‌ گردد. ب ـ 2. احداث بنا در باغات در سطح اشغال 10 % و تراکم 20 %، حداکثر در دو طبقه و حداکثر ارتفاع 7/5 متر مجاز خواهد بود. ب ـ 3. حداقل اندازه قطعه برای باغات تفکیک شده قبلی، برای استفاده از ضوابط احداث بنا، 2000 مترمربع است . تبصره ۱. با توجه به عدم ضرورت تأمین پارکینگ مسقف در این اراضی، زیربنای اختصاص یافته به این فعالیت بند تراکم خواهد بود . تبصره 2. در صورت استفاده مسکونی، در باغ ‌های با مساحت بالای 2000 مترمربع حداقل هر واحد مسکونی، 150 مترمربع تعیین می‌ شود. ب ـ 4. ضوابط استقرار بنا در قطعه، معماری بنا، عناصر ساختمانی و استقرار فعالیت در پهنه باغات با رعایت موارد زیر در تهیه طرح تفصیلی تدقیق شود. ـ تعیین عملکردهای مجاز قابل استقرار با تمرکز بر فعالیت‌ های گردشگری عمومی ـ پرهیز از تفکیک قطعات و تشویق به تجمیع قطعات ـ پرهیز از احداث معابر سواره جدید در پهنه باغات و تعریض معابر، تثبیت کلیه معابر پیاده موجود ـ پرهیز از ایجاد توده ‌ها و مجموعه ‌های نفوذناپذیر و تعیین تعداد بلوک‌ های ساختمانی ـ استقرار توده ساختمانی در محل توده ‌های ساختمانی موجود یا محل‌ های فاقد درخت 5 ـ 2 ـ به منظور حفاظت از اراضی کشاورزی و باغات و ممانعت از رویه احداث تراکم مازاد و اخذ جریمه از طریق کمیسیون ماده 100، ضمن تاکید بر لزوم برخورد قاطع کمیسیون ماده 100 با تخلفات و عدول از ضوابط طرح، هرگونه تغییر کاربری اراضی کشاورزی، افزایش تراکم و سطح اشغال احداث بنا نسبت به ضوابط طرح، مشمول فرایند بررسی مغایرت‌های اساسی خواهد بود. ۶ ـ جمعیت‌پذیری محدوده و بارگذاری پیشنهادی طرح در افق ۱۴۲۰ بر مبنای گزینه دو و اصلاحات آن (وفق مفاد این مصوبه) بر اساس اعلام نظر وزارت نیرو در مورد میزان دقیق آب قابل تخصیص، تدقیق شود. ۷ ـ به منظور حفاظت از اراضی کشاورزی، مشوق ‌های لازم توسط جهاد کشاورزی و آب منطقه ‌ای به منظور تحقق پیشنهادهای طرح در خصوص تغییر الگوی کشت منطقه و استفاده از گیاهان کم آب بر و مقاوم ارائه شود. ۸ ـ طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس(خارج از محدوده طرح ویژه موضوع مبحث ۴ - ۱) در چارچوب این مصوبه و در تداوم طرح ویژه راهبردی، توسط وزارت راه و شهرسازی با همکاری شهرداری مشهد تهیه شده و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد . در اجرای ماده ۴۲ آیین ‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرح‌ های توسعه و عمران، مدارک طرح ویژه محدوده منفصل توس، شامل سند راهبردی، پلان سیاستگذاری، نقشه پهنه‌ مبحثی، شبکه معابر و ضوابط و مقررات، با اعمال اصلاحات به شرح فوق حداکثر طی دو ماه آتی جهت انجام مراحل ابلاغ به دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ارسال گردد. تا زمان ابلاغ اسناد و مدارک طرح، استانداری خراسان رضوی و اداره کل راه و شهرسازی مسئولیت نظارت بر محدوده و جلوگیری از اقدامات منجر به آسیب به اراضی کشاورزی و باغی را بر عهده خواهند داشت . مراتب جهت استحضار و صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام می ‌شود. معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ـ فرزانه صادق ‌مالواجرد