آیین نامه اجرایی قانون ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1405/03/03

هیئت وزیران در جلسه 1405/3/3 به پیشنهاد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با همکاری وزارتخانه های راه و شهرسازی، کشور، اطلاعات و صنعت، معدن و تجارت و تایید ستاد کل نیروهای مسلح و به استناد ماده (22) قانون ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی مصوب 1404 و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه اجرایی قانون ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی مصوب 1405,03,03 با اصلاحات و الحاقات بعدی فصل اول : کلیات ماده 1 - در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: 1- شعام: شورای عالی امنیت ملی. 2-ستاد کل: ستادکل نیروهای مسلح. 3- شاک: شورای امنیت کشور. 4- وزارت دفاع: وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح. 5- وزارت صمت: وزارت صنعت، معدن و تجارت. 6- وزارت عتف: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. 7- وزارت جهاد: وزارت جهاد کشاورزی. 8- معاونت علمی: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور. 9- فراجا: فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران 10- قرارگاه پدافند: قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص). 11- مرکز پشتیبانی پهپادی: مرکز پشتیبانی پهپادی غیرنظامی وابسته به وزارت دفاع. 12- سازمان: سازمان هواپیمایی کشوری. 13- شرکت: شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران. 14-گمرک: گمرک جمهوری اسلامی ایران 15- کارگروه: کارگروه موضوع تبصره ماده (3) قانون. 16-سازمان اطلاعات سپاه: سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. 17- قرارگاه ثارالله(ع): قرارگاه ثارالله (ع) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. 18- قانون: قانون ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی مصوب 1404. 19- پهپاد/ پهپاد غیرنظامی: هرگونه وسیله پرنده بدون سرنشین هدایت پذیر از دور یا خودکار (برنامه ریزی شده) که دارای کاربرد غیرنظامی است. 20- مالک: شخص حقیقی یا حقوقی که سند رسمی مالکیت پهپاد غیرنظامی با رعایت مفاد قانون به نام وی صادر شده باشد. 21- بهره بردار: اشخاص حقیقی یا حقوقی که برای به کارگیری پهپاد غیرنظامی و ارایه خدمات پروازی از سازمان مجوز بهره برداری دریافت کرده اند. 22- عملیات پروازی: مجموعه اقدامات و فرایند اجرایی که قبل، حین و بعد از یک پرواز انجام می گیرد و شامل برنامه ریزی، پیش بینی، اخذ مجوزهای لازم، برآوردها و محاسبات و همچنین اجرای پرواز و سپس اقدامات پس از پرواز است. 23- بهره برداری: هرگونه استفاده مجاز از پهپاد غیرنظامی برابر مفاد قانون. 24- کاربر: شخص دارای گواهی نامه معتبر که هدایت پهپاد را برعهده دارد، خواه مالک باشد یا نباشد. 25- ملاحظات دفاعی: الزامات فنی و کاربردی که عدم رعایت آن در طراحی، ساخت، تولید، واردات و به کارگیری پهپاد موجب اختلال یا آسیب به توان آفندی و پدافندی کشور می شود و همچنین ایجاد ممنوعیت برای آن دسته از پهپادها که امکان پایش(کنترل) و مهار فنی یا مراقبت پروازی آنها ممکن نبوده و به توان دفاعی کشور آسیب وارد می کند. 26- قطعات: کلیه اجزای موثر یا خاص که منحصراً در ساخت و راه اندازی، هدایت و بهره برداری پهپاد کاربرد دارد از قبیل موتور، ملخ، برد، بدنه، سامانه ارتباطی که فهرست آن در ضمن تعیین مصادیق پهپادهای غیرنظامی به تصویب کارگروه می رسد. 27- تجهیزات و ملحقات جانبی: لوازم و تجهیزات قابل نصب و به کارگیری در پهپاد که برای کاربردها و بهره گیری های خاص از پهپاد استفاده می شود از قبیل رادیو کنترل، دوربین و حسگر(سنسور)ها، که فهرست آن در ضمن تعیین مصادیق پهپادهای غیرنظامی به تصویب کارگروه می رسد. 28- سامانه درگاه تخصصی: سامانه اصلی رسیدگی به مجوزهای مربوط به پهپادهای غیرنظامی از قبیل درخواست تولید، واردات، مالکیت، بهره برداری، خدمات کاربران که توسط سازمان با امکان دسترسی برخط ایجاد و حسب مورد به دستگاه های اجرایی دارای وظایف قانونی مرتبط در این آیین نامه برای اقدام مقتضی ارجاع می شود. 29-اطلاعات طرح پروازی: شامل اطلاعاتی از قبیل تعیین مبدا، مقصد، مسیر پرواز، ارتفاع (ارتفاع متوسط) پرواز، ارتفاع متوسط منطقه، مشخص شدن ابعاد نمونه زمینی تصویربرداری (GSD) و نوع، مشخصات و کاربری پهپاد بوده که توسط شرکت و سازمان تهیه و به تصویب کارگروه می رسد. 30- حریم هوایی پهپاد غیرنظامی: توسط کمیته دایمی اداره امور فضای کشور(مستقر در سازمان) و با حضور نمایندگان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه مشخص و به کارگروه ارایه می گردد. ماده 2- فهرست مصادیق پهپاد غیرنظامی بر مبنای امکان پایش، مراقبت، رهگیری و مهار فنی، موضوع بند (1) ماده (1) قانون، حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، توسط وزارت دفاع تهیه و برای تصویب به کارگروه ارائه می شود. تبصره 1- کارگروه موظف است ظرف پانزده روز، مصادیق را بررسی و تصویب نماید. تبصره 2- مصادیق مصوب کارگروه به صورت سالانه و یا حسب مورد به درخواست بهره برداران یا دستگاه های متقاضی، توسط وزارت دفاع بررسی و در صورت لزوم برای بازنگری در دستور کار قرار می گیرد. تبصره 3- فهرست مصوب کارگروه، از سوی دبیرخانه کارگروه در روزنامه رسمی کشور منتشر و در سامانه درگاه تخصصی و سامانه های اختصاصی وزارتخانه های ورزش و جوانان، دفاع، صمت و سازمان و دبیرخانه کارگروه اطلاع رسانی می شود. ماده 3- تعیین مصادیق پهپاد با کاربری صرفاً اسباب بازی و دستورالعمل چگونگی اعمال قانون و آیین نامه بر پهپاد با کاربرد اسباب بازی با پیشنهاد وزارت دفاع به تصویب کارگروه می رسد. تبصره - شیوه نامه نحوه تولید، عرضه، واردات و بهره برداری از پهپاد اسباب بازی پس از تصویب مصادیق آن، توسط وزارت صمت با همکاری وزارتخانه های ورزش و جوانان، آموزش و پرورش، دفاع، فراجا، معاونت علمی و سازمان ظرف یک ماه تهیه و به تصویب کارگروه می رسد. ماده 4- ستادکل با همکاری وزارتخانه های اطلاعات و دفاع، سازمان اطلاعات سپاه و فراجا، دستورالعمل موضوع ماده (2) قانون را ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه تهیه و برای رسیدگی و تصویب به شعام ارائه می کند. فصل دوم : کارگروه ماده 5- کارگروه با ترکیب نمایندگان دستگاه های زیر و به ترتیب مصرح در قانون تشکیل می شود: 1- دبیر شاک (رئیس کارگروه). 2- ستادکل. 3- وزارت راه و شهرسازی (سازمان و شرکت). 4- وزارت صمت. 5- وزارت اطلاعات. 6- وزارت کشور. 7- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات. 8- وزارت دفاع. 9- معاونت علمی. 10- سازمان اطلاعات سپاه. 11- فراجا. 12- قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص). 13- قرارگاه ثارالله (ع)(در موضوعات مرتبط با استان های تهران و البرز). تبصره 1- دستورالعمل داخلی کارگروه مشتمل بر وظایف دبیرخانه، تعیین رئیس دبیرخانه، برگزاری جلسات و نحوه رسیدگی به موضوعات مربوط در کارگروه و تشکیل کارگروه های تخصصی ظرف پانزده روز به تصویب کارگروه می رسد. تبصره 2- با تأیید رییس کارگروه از سایر دستگاه های مرتبط و افراد صاحب نظر بدون حق رأی، برای شرکت در جلسات دعوت به عمل می آید. تبصره 3- به منظور بهره گیری از نظرات فعالان حوزه کسب و کارهای پهپاد و حمایت از آنها، جلسات تخصصی، توسط سازمان و با عضویت وزارتخانه های جهاد، دفاع، صمت، عتف، ورزش و جوانان، معاونت علمی، نمایندگان صنفی (در صورت تشکیل) و تشکل های دانش بنیان پهپادهای غیرنظامی تشکیل می شود و جمع بندی موضوعات توسط سازمان برای رسیدگی به کارگروه ارائه می گردد. تبصره 4- به منظور راهبری امور اجرائی، نظارت و پیگیری مصوبات و انجام وظایف، دبیرخانه کارگروه در معاونت امنیتی و انتظامی وزارت کشور (دبیرخانه شاک) با مجوز سازمان اداری و استخدامی کشور، در سطح اداره، تشکیل می شود. ماده 6- وظایف و اختیارات کارگروه در چهارچوب مقررات قانون و این آیین نامه به شرح زیر است: 1- تصویب فهرست مصادیق، قطعات و تجهیزات جانبی پهپاد. 2- تصویب فهرست مصادیق و شیوه نامه نحوه تولید، عرضه، واردات و بهره برداری از پهپاد اسباب بازی. 3- تصویب دستورالعمل داخلی کارگروه. 4- تصویب دستورالعمل چگونگی تأسیس آموزشگاه، تعمیرگاه، خدمات بهره برداری، عرضه و فروش در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط. 5- تصویب شاخص های سلامت کاربر هدایت کننده پهپاد. 6- تصویب چگونگی صدور مجوز فعالیت آموزشگاه های مجاز متناسب با نوع کاربری پهپاد. 7- تصویب نرخ سالانه عرضه خدمات آموزشی، بهره برداری و سایر خدمات موسسات غیردولتی ارائه دهنده خدمات به کاربران و بهره برداران پهپاد. 8- تصویب سازوکار تسهیل صادرات محصولات و خدمات توسعه یافته صنعت پهپاد. 9- پیشنهاد تعرفه هزینه های صدور سند رسمی مالکیت و سایر مجوزهای موضوع قانون به وزارت کشور برای سیر مراحل قانونی و درج در بودجه سنواتی. 10- تصویب نمونه کاربرگ ساخت ایران برای ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهیزات جانبی آن با تعیین شناسه مربوط ساخت و تولید داخل. 11-تصویب نمونه کاربرگ وارداتی برای ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهیزات جانبی آن با تعیین شناسه مبادی گمرکی ورودی کشور. 12- تصویب شیوه نامه تغییر در مشخصات فنی و نصب قطعات و تجهیزات جانبی فنی پهپاد. 13- تصویب شیوه نامه چگونگی درخواست و صدور مجوز پرواز در چهارچوب قانون، آیین نامه و رعایت مقررات هوانوردی. 14- تصویب سازوکار اجرایی نظارت و مراقبت از محدوده های پروازی پهپاد با رعایت استانداردها و مقررات هوانوردی. 15- تعیین ارتفاع مجاز برای استفاده از پهپاد در اموری نظیر برگزاری مراسم، فعالیت خبرنگاری و آزمایش فنی تولید. 16- تصویب نمونه کاربرگ و شیوه نامه پهپاد تحقیقاتی. تبصره - مصوبات کارگروه برای اجرا، با امضای رئیس شاک (وزیر کشور) به اعضای کارگروه و سایر دستگاه های اجرایی ذی ربط ابلاغ می شود. فصل سوم : طراحی، ساخت و تولید ماده 7- دستورالعمل اجرایی تبصره (2) ماده (4) قانون مشتمل بر چگونگی حمایت از بومی سازی و انتقال فناوری های نوین در تولید پهپاد غیرنظامی و نیز تهیه سازوکار لازم برای تبادل دانش طراحی و تولید پهپاد میان بخش نظامی و غیرنظامی و شرکت های دانش بنیان توسط معاونت علمی با همکاری وزارتخانه های دفاع، صمت و جهاد، با رعایت سازوکار مصرح در قانون ظرف سه ماه تدوین و ابلاغ می شود. تبصره - معاونت علمی با همکاری وزارت عتف، سازمان، مرکز همکاری های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری و سایر دستگاه های ذی ربط و بهره گیری از ظرفیت های دانشگاه ها و مراکز علمی-پژوهشی، در راستای توسعه کاربری ها و ابعاد اقتصادی، رویکرد دانش بنیانی و خودکفایی ملی را در تدوین دستورالعمل اعمال می کند. ماده 8- صدور مجوز ساخت و تولید انواع پهپاد غیرنظامی توسط وزارت صمت مستلزم گواهی موارد زیر است: 1- گواهی عدم سوءپیشینه کیفری موثر متقاضی از قوه قضاییه. 2- گواهی امنیتی متقاضی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه. 3- تأییدیه ملاحظات دفاعی از وزارت دفاع. 4- اخذ مجوز رعایت ضوابط استقرار زیست محیطی محل ساخت و تولید از سازمان حفاظت محیط زیست. 5- تأییدیه فنی از سازمان. تبصره 1- حداکثر مهلت صدور گواهی و تأییدیه های لازم از مبادی ذی ربط، مطابق مقررات مربوط می باشد و عدم صدور گواهی و تأییدیه در مهلت مربوط به منزله موافقت تلقی شده و وزارت صمت می تواند نسبت به صدور مجوزهای مربوط اقدام کند. تبصره 2- وزارت دفاع برای اعمال ملاحظات دفاعی، سیاست های ابلاغی شعام و ستاد کل را لحاظ می کند. ماده 9- وزارت صمت موظف است به منظور اجرای مفاد ماده (4) قانون، چگونگی رسیدگی به درخواست برای ساخت و تولید انواع پهپاد و صدور مجوز تأسیس واحد تولیدی و انجام فرایند استعلام ها از قوه قضائیه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، وزارت دفاع و سازمان حفاظت محیط زیست را در درگاه ملی صدور مجوزهای کشور تعیین و اعلام نماید. تبصره 1- وزارت صمت مکلف است با هماهنگی سازمان، امکان دسترسی به موضوع این ماده را در سامانه درگاه تخصصی نیز فراهم نماید. تبصره 2- وزارت صمت با احتساب مهلت صدور گواهی و تأییدیه ها و سایر اقدامات، حداکثر ظرف دو ماه درخواست های موضوع این ماده را رسیدگی و نتیجه را به متقاضی اعلام می نماید. فصل چهارم : سامانه، درگاه تخصصی و مجوزها ماده 10- سازمان موظف است در چارچوب مقررات قانون و این آیین نامه و مصوبات کارگروه، ظرف سه ماه، سامانه دریافت، ارجاع و رسیدگی به درخواست های ذیل را با مشارکت دستگاه های اجرایی ذی ربط، طبق وظایف قانونی مربوط در سامانه درگاه تخصصی، ارتقاء، تکمیل و اطلاع رسانی کند: 1- سند رسمی مالکیت 2- گواهینامه کاربر 3- مجوز بهره برداری 4- طرح پروازی 5- مجوز عملیات پروازی 6- مجوز عرضه و فروش 7- مجوز تأسیس مراکز ساخت و تولید 8- مجوز تأسیس آموزشگاه 9- مجوز ایجاد تعمیرگاه 10- مجوز واردات 11- اخذ تأییدیه ملاحظات دفاعی تبصره - سازمان، امکان دسترسی برخط دستگاه های ذی ربط و متقاضیان را از طریق درگاه ملی صدور مجوزهای کشور با هماهنگی دستگاه های اجرایی ذی ربط فراهم می نماید. ماده 11- سازمان با همکاری دستگاه های اجرایی ذی ربط و با رویکرد مشارکت حداکثری شرکت های دانش بنیان و بخش خصوصی، دستورالعمل چگونگی تأسیس و فعالیت آموزشگاه، تعمیرگاه، خدمات بهره برداری، عرضه و فروش را در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط تهیه و حداکثر ظرف دو ماه پس از تصویب کارگروه، در سامانه درگاه تخصصی اعلام می نماید. ماده 12- سازمان موظف است ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، شاخص های سلامت کاربر هدایت کننده پهپاد غیرنظامی را تهیه و پس از تصویب کارگروه، در سامانه درگاه تخصصی اعلام نماید. تبصره- سازمان موظف است بر اساس شاخص های مصوب موضوع این ماده، کاربر متقاضی را از طریق سامانه درگاه تخصصی به پزشک مورد وثوق و امین سازمان، با کمک سازمان نظام پزشکی و فراجا حسب امکان همکاری، در هر یک از شهرستان ها و مناطق شهری، برای تأیید سلامت جسمی و روانی متقاضی معرفی و گواهی پزشک را دریافت و احراز نماید. ماده 13 - کاربران برای استفاده از پهپاد باید آموزش های لازم به منظور هدایت پهپاد را در آموزشگاه های مجاز پهپاد بگذرانند و گواهی آموزش دریافت نمایند. تبصره - چگونگی صدور مجوز فعالیت آموزشگاه های مجاز متناسب با نوع کاربری پهپاد توسط سازمان، تدوین و به تصویب کارگروه می رسد. فصل پنجم : تعرفه ها ماده 14- دستگاه های اجرایی ذی ربط مکلفند تعرفه هزینه مربوط به موارد زیر بر مبنای هزینه های کارشناسی(قیمت تمام شده) را حداکثر تا آبان ماه هرسال، تهیه و برای تصویب به کارگروه ارائه کنند: 1- تعرفه هزینه صدور سند رسمی مالکیت پهپاد توسط فراجا 2- تعرفه هزینه مجوز تأسیس آموزشگاه پهپاد توسط سازمان 3- تعرفه هزینه احراز سلامت کاربر هدایت کننده پهپاد توسط سازمان 4- تعرفه هزینه صدور گواهینامه کاربر پهپاد توسط سازمان 5- تعرفه هزینه صدور مجوز طرح و عملیات پروازی پهپاد توسط شرکت 6- تعرفه هزینه تراشه و برد ردیاب پهپاد توسط وزارت دفاع 7- تعرفه هزینه مجوز عرضه و فروش پهپاد توسط وزارت صمت 8- تعرفه هزینه مجوز ایجاد تعمیرگاه و خدمات پهپاد توسط سازمان 9- تعرفه هزینه مجوز شرکت های ارائه دهنده خدمات بهره برداری عملیاتی پهپاد توسط سازمان 10- تعرفه هزینه مجوز واردات و صادرات توسط وزارت صمت تبصره - با تشخیص کارگروه برای پیشنهاد هر نوع تعرفه، متناسب با هزینه های خدمات هر یک از دستگاه های ذی ربط، سهم مربوط تعیین و در بودجه سنواتی ارائه می شود. ماده 15 - نرخ سالانه عرضه خدمات آموزشی، بهره برداری و سایر خدمات موسسات غیردولتی ارائه دهنده خدمات به کاربران و بهره برداران پهپادهای غیرنظامی ظرف دو ماه با پیشنهاد سازمان به تصویب کارگروه می رسد. فصل ششم : صادرات و واردات ماده 16- سازوکار صادرات پهپاد، قطعات و تجهیزات جانبی آن و نیز خدمات فنی- مهندسی و سایر خدمات مربوط و چگونگی صدور مجوزهای لازم و تسهیل در امر صادرات آنها، با رعایت قانون مقررات صادرات و واردات مصوب 1372 با اولویت بهره گیری از ظرفیت شرکت های دانش بنیان و بخش خصوصی و ظرفیت های مازاد صنایع دفاعی، با رویکردهای ذیل، به موجب دستورالعملی است که توسط معاونت علمی با همکاری سازمان و وزارت صمت، ظرف دو ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، تهیه و به تصویب کارگروه می رسد: 1- ایجاد سازوکار تسهیلات صادراتی به موجب قوانین مربوط از قبیل ماده (19) قانون مقررات صادرات و واردات مصوب 1372 و ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403. 2- حمایت از سرمایه گذاری های داخلی در تولید پهپاد با هدف صادرات. 3- پیشنهاد مقررات زدایی جهت تسهیل صادرات و کاهش تشریفات زائد اداری به مراجع ذی صلاح. 4- بهره گیری از مشوق های مالیاتی به موجب قوانین مربوط از جمله بند (الف) ماده (27) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات مصوب 1389. 5- تقویت خدمات و تسهیلات پس از فروش محصولات صادراتی. تبصره - در اجرای این ماده، معاونت علمی (حسب مورد) نظرات وزارتخانه های اطلاعات، امور اقتصادی و دارایی، سازمان اطلاعات سپاه، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، صندوق نوآوری و شکوفایی و سایر دستگاه های ذی ربط را درخواست و دریافت می نماید. ماده 17 - وزارت صمت در اجرای ماده (5) قانون، به منظور صدور مجوز واردات پهپاد غیرنظامی، قطعات و تجهیزات جانبی آن برای وارد کننده، اقدامات زیر را انجام می دهد: 1- گواهی استعلام عدم سوء پیشینه کیفری موثر از قوه قضاییه. 2- گواهی استعلام امنیتی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه . 3- تأییدیه ملاحظات دفاعی از وزارت دفاع . 4- تشخیص و انطباق معیارها و ضوابط ایمنی با همکاری سازمان و مرکز استاندارد دفاعی. تبصره 1- وزارت صمت با رعایت مفاد ماده (5) قانون و سایر قوانین و مقررات مربوط به واردات کالاهای اهدایی و عرضه در نمایشگاه های داخلی و نیز استفاده در رویدادهای صنعتی، علمی، ورزشی، فرهنگی و آموزشی پس از تأیید دستگاه های اجرایی ذی صلاح، مجوز واردات پهپاد را صادر می نماید. تبصره 2- وزارت صمت شیوه نامه واردات موضوع این ماده و محصولات صادراتی مرجوعی را با اخذ نظرات سازمان، وزارت دفاع و معاونت علمی و وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه، گمرک و قرارگاه ثارالله (ع) ظرف دو ماه تدوین و ابلاغ می نماید. ماده 18 – گمرک، امور مربوط به واردات و صادرات پهپاد و اجرای وظایف مقرر در ماده (3) قانون امور گمرکی مصوب 1390 در این حوزه را بر عهده دارد. فصل هفتم : پهپادهای غیرمجاز ماده 19- توقیف، ضبط و نگهداری هر نوع پهپاد و قطعات و تجهیزات جانبی آن تا تعیین تکلیف نهایی در هر یک از وضعیت های غیرمجاز توسط ضابطین و یا کاشفین با رعایت ماده (147) قانون آیین دادرسی کیفری و آیین نامه اجرایی آن، طبق ترتیبات زیر انجام می شود: الف - موارد تحویل موقت به فراجا: 1- عدم صلاحیت مالکین نسبت به شرایط تبصره (1) ماده (4) و تبصره (2) ماده (12) قانون. 2- مالکین فاقد سند رسمی مالکیت تبصره (1) ماده (12) قانون. 3- معامله، بهره برداری، توزیع، حمل، نگهداری، عرضه غیر مجاز طبق ماده (12) قانون. 4- تولید و ساخت غیرمجاز در اجرای تبصره (4) ماده (4) قانون. 5- سرقت و مفقودی و یا وقوع حادثه منجر به انهدام و عدم قابلیت بهره برداری در اجرای ماده (17) قانون 6- واردات، صادرات، تولید، توزیع، تعمیر، تجهیز، حمل، نگهداری، معامله یا عمل حقوقی مفید انتقال مالکیت یا منافع پهپاد توسط اتباع خارجی در اجرای ماده (21) قانون پس از رسیدگی اولیه توسط گمرک یا ضابطین دادگستری یا کاشفین. ب - تحویل موقت به وزارت دفاع: 1- توقیف موقت واردات غیرمجاز به کشور در اجرای مواد (5) و (10) قانون، پس از رسیدگی توسط گمرک. 2- پرواز پهپاد در حریم هوایی کشور در اجرای ماده (13) قانون (حسب مورد) از طریق فرودگاه ها و یا هر یک از سازمان های نیروهای مسلح و سازمان های امنیتی و اطلاعاتی. 3- هر نوع معامله، تولید، واردات، حمل، نگهداری و توزیع هر نوع پهپاد با هدف کاربری نظامی یا ارتکاب جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی در اجرای ماده (14) قانون. 4- پرواز پهپاد در مناطق و حرائم ممنوعه در اجرای ماده (15) قانون (حسب مورد) از طریق هر یک از سازمان های نیروهای مسلح و سازمان های امنیتی و اطلاعاتی. ج -تحویل موقت به سازمان های اطلاعاتی و امنیتی: 1-پرواز پهپاد بدون مجوز در استان های تهران و البرز در اجرای ماده (16) قانون (حسب مورد) پس از رسیدگی های اولیه توسط ضابطین دادگستری، با امکان دسترسی به واحدهای نزدیک تر برای تحویل به قرارگاه ثارالله (ع). 2- پرواز پهپاد بدون مجوز در غیر از استان های تهران و البرز در اجرای ماده (16) قانون (حسب مورد) پس از رسیدگی توسط ضابطین دادگستری، با امکان دسترسی به واحدهای نزدیک تر برای تحویل به سازمان اطلاعات سپاه یا ادارات اطلاعات . ماده 20- ضابطین دادگستری موظفند توقیف پهپاد ، قطعات و تجهیزات جانبی آن موضوع ماده (19) این آیین نامه را با تشکیل پرونده به مقامات ذی صلاح قضایی (حسب مورد) برای رسیدگی قانونی ارجاع دهند. ماده 21- پهپاد، قطعات و تجهیزات جانبی غیرمجاز، پس از رسیدگی های انتظامی، امنیتی و قضایی و صدور حکم قطعی مصادره، برای بهره برداری های مورد نیاز در هر یک از سازمان های نظامی، انتظامی، امنیتی و سایر دستگاه های اجرایی کشوری یا واگذاری قانونی به متقاضیان ذی صلاح از قبیل دانشگاه ها و مراکز علمی و پژوهشی، شرکت های دانش بنیان و سایر کاربران مجاز و یا صادرات در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط در اختیار وزارت دفاع قرار می گیرد. فصل هشتم : نصب تراشه و سند رسمی مالکیت ماده 22- نمونه کاربرگ ساخت ایران برای ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهیزات جانبی آن با تعیین شناسه مربوط که در داخل ساخت و تولید می شود، توسط وزارت صمت با همکاری سازمان و وزارت دفاع تهیه و به تصویب کارگروه می رسد. مشخصات مندرج درکاربرگ ساخت ایران با تأیید سازنده برای انطباق و استناد در صدور سند رسمی مالکیت موضوع ماده (6) قانون به فراجا ارائه می شود. ماده 23 - نمونه کاربرگ وارداتی برای ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهیزات جانبی آن با تعیین شناسه مربوط که از طریق مبادی گمرکی وارد کشور می شود، توسط گمرک با همکاری سازمان و وزارتخانه های صمت و دفاع تهیه و به تصویب کارگروه می رسد. مشخصات مندرج در کاربرگ وارداتی با تأیید گمرک، برای انطباق و استناد در صدور سند رسمی مالکیت موضوع ماده (6) قانون به فراجا ارائه می شود. ماده 24 - در فرایند صدور سند رسمی مالکیت برای پهپادهای غیرنظامی، ارائه مستندات زیر به فراجا ضروری است: 1- کاربرگ و شناسه ساخت ایران و یا واردات طبق مواد (22) و (23) این آیین نامه توسط متقاضی 2- تأییدیه مشخصات فنی و نوع کاربری توسط سازمان 3- تأییدیه نصب برد یا تراشه ردیاب توسط مرکز پشتیبانی پهپادی 4- گواهی عدم سوءپیشینه کیفری موثر واردکننده از قوه قضاییه 5- گواهی امنیتی واردکننده از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه 6-تأییدیه ملاحظات دفاعی از وزارت دفاع تبصره 1- خریداران پهپاد دارای سند رسمی مالکیت پس از استعلام بندهای (4) و (5) این ماده می توانند از طریق فراجا برای انتقال مالکیت اقدام نمایند. تبصره 2- فراجا به منظور انجام فرایند صدور سند رسمی مالکیت و لزوم حمل و جا به جایی پهپاد، قطعات و تجهیزات و ملحقات جانبی آن به استان ها، مجوز موقت، مسیر و محدوده، زمان و مکان مشخص جهت مسیر حمل با تعیین زمان صادر می نماید. تبصره 3- شرکت های تولیدکننده یا واردکننده پهپاد می توانند اقدامات مربوط به فرایند صدور کاربرگ را پس از اخذ استعلام های امنیتی، به نمایندگی از خریدار یا بهره بردار نهایی انجام دهند. تبصره 4- پس از صدور سند رسمی مالکیت، فراجا موظف است اطلاعات مربوط به سند رسمی مالکیت صادره پهپاد را در سامانه درگاه تخصصی بارگذاری نموده تا در اختیار وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) قرار گیرد. تبصره 5- فوت یا جنون مالک دارای سند رسمی پهپاد، موجب ابطال سند مزبور نبوده و در خصوص فوت، وراث باید نسبت به صدور سند جدید مالکیت برای خود، با توجه به اطلاعات سند مالک متوفی مراحل لازم (حسب مورد) در این ماده و تبصره (1) ماده (4) قانون، اقدامات لازم را انجام دهند. تبصره 6- کلیه فروشندگان مجاز پهپادها مکلف به رعایت شرایط مقرر در این فصل در فرآیند صدور سند رسمی مالکیت بوده و مدارک مندرج در ماده (24) این آیین نامه و سجلی از خریدار دریافت و به همراه مشخصات پهپاد خریداری شده به فراجا اعلام و پس از صدور سند رسمی مالکیت، پهپاد را به خریدار تحویل می نمایند. ماده 25- وزارت دفاع مکلف است طرح سامانه های رهگیری (برد ردیاب یا تراشه) و مهار (کنترل) و دریافت داده پهپاد غیرنظامی (برد ردیاب یا تراشه) اعم از تولیدی و وارداتی را تهیه و برای رسیدگی و تأیید مقتضی به سازمان، شرکت و ستادکل ارایه کند. ستادکل تا قبل از پایان مهلت مقرر در ماده (10) قانون، سیاست گذاری اجرایی و تأیید سامانه را ابلاغ می کند. تبصره - مدیریت سامانه های رهگیری و مهار و دریافت داده، با رعایت ماده (10) قانون، برعهده شرکت با مشارکت مرکز پشتیبانی پهپادی می باشد و قرارگاه پدافند و دستگاه های امنیتی، نظامی و انتظامی و سازمان، دسترسی برخط برای بهره برداری از داده های سامانه را داشته و موظفند اطلاعات را در اختیار نهادهای مذکور قرار دهند. ماده 26- مرکز پشتیبانی پهپادی، در زمان ترخیص پهپاد از کارخانه یا کارگاه ساخت و همچنین در مبادی ورودی به کشور، برد یا تراشه ردیاب را بر روی پهپاد از طریق نمایندگی و یا شرکت های مجاز طرف قرارداد این مرکز، نصب نموده و مشخصات پهپاد و شناسه مربوط را برای صدور سند به فراجا و سازمان اعلام نموده و دسترسی شرکت، قرارگاه پدافند، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) را به سامانه های موضوع ماده (10) قانون فراهم می نماید. تبصره 1- مالکین و بهره بردارانی که قبل از تصویب قانون، پهپاد داشته اند، باید نسبت به درخواست نصب برد یا تراشه از طریق مرکز پشتیبانی پهپادی یا نمایندگی های مجاز طرف قرارداد، حداکثر ظرف شش ماه اقدام کنند. مرکز پشتیبانی پهپادی و نمایندگی مجاز موظفند از زمان درخواست ظرف یک ماه پس از تأیید سامانه موضوع ماده (25) این آیین نامه نسبت به نصب تراشه اقدام کنند. تبصره 2- مرکز پشتیبانی پهپادی می تواند برای اجرای وظایف مقرر در این ماده از ظرفیت های شرکت های دانش بنیان معتمد مجاز و دارای صلاحیت فنی استفاده نماید. ماده 27- کلیه وظایف اجرایی وزارت دفاع مقرر در قانون و این آیین نامه از طریق مرکز پشتیبانی پهپادی انجام می گیرد. ماده 28- تغییر در مشخصات فنی و نصب تجهیزات جانبی پهپاد در اجرای ماده (7) قانون، طبق شیوه نامه ای خواهد بود که به پیشنهاد فراجا و با همکاری سازمان و وزارت دفاع، به تصویب کارگروه می رسد. ماده 29- کلیه اسناد مالکیت صادره سازمان برای دارندگان پهپاد تا قبل از تصویب قانون، حداکثر تا یک سال معتبر بوده و قبل از اتمام این مهلت، باید نسبت به درخواست سند رسمی مالکیت طبق مقررات قانون و این آیین نامه از فراجا اقدام شود. تبصره - سازمان مکلف است اطلاعات مربوط به اسناد مالکیت موضوع این ماده را در اختیار وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و در استان های تهران و البرز در اختیار قرارگاه ثارالله (ع) قرار دهد. چنانچه در بررسی سازمان های امنیتی، مظنونین یا متهمین و یا مجرمین دارای سابقه کیفری موثر باشند، با اعلام به سازمان و فراجا طبق تبصره (2) ماده (12) و تبصره (1) ماده (4) قانون عمل می شود. فصل نهم : حمل، نگهداری، بهره برداری و نظارت ماده 30- شرایط لازم برای صدور مجوز پرواز به شرح زیر است: 1- داشتن سند رسمی مالکیت 2- دارا بودن گواهینامه کاربر 3- تأییدیه نصب تراشه یا ردیاب در پهپادهای موضوع ماده (26) این آیین نامه 4- ثبت و تأیید طرح پروازی در سامانه سازمان 5- مجوز امنیتی قرارگاه ثارالله (ع) در استان های تهران و البرز 6- ارائه بیمه نامه اخذ شده از شرکت های معتبر بیمه در اجرای تکلیف ماده (19) قانون تبصره 1– شرکت موظف است برای صدور مجوز پرواز، ضمن رعایت مصوبات شورای تامین استان ها و شاک، ملاحظات امنیتی وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) و قرارگاه پدافند و ملاحظات زیست محیطی سازمان حفاظت محیط زیست، موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 را اخذ نماید. تبصره 2- با فوت یا جنون شخص دارنده مجوز پرواز، مجوز مزبور باطل شده و در خصوص فوت، وراث باید نسبت به دریافت مجدد مجوز پرواز اقدام نمایند. ماده 31- شرکت با رعایت قانون و این آیین نامه و مقررات هوانوردی، به جز در محدوده هایی که کمیته دایمی اداره امور فضای کشور ممنوع نموده است، می تواند مجوز طرح پروازی صادر نماید. ماده 32- شرکت حسب درخواست کاربران امور خدماتی برای استفاده از پهپاد در اموری نظیر برگزاری مراسم، فعالیت خبرنگاری و آزمایش فنی تولید، امور کشاورزی در ارتفاع مجاز در مناطق خاص، در محدوده زمانی و مکانی و با رعایت ملاحظات امنیتی و دفاعی در چهارچوب شیوه نامه ای که توسط کارگروه تعیین می شود و با رعایت مفاد ماده (31) این آیین نامه، مجوز پرواز دوره ای صادر می کند. ماده 33- بهره برداری از پهپاد دارای سند رسمی مالکیت در مکان و فضای مسقف، با رعایت قوانین و مقررات عمومی کشور، نیاز به اخذ مجوز طرح پروازی ندارد. ماده 34- شرکت در صورت هرگونه اختلال در سامانه موضوع تبصره (1) ماده (8) قانون، مشروط به رعایت مفاد قانون و امکان نظارت های قانونی بر طرح پروازی از طریق سایر سامانه های مربوط، نسبت به صدور مجوز مربوط اقدام می نماید. ماده 35- شرکت موظف است ثبت اطلاعات طرح پروازی را متناسب با نوع پهپاد و کاربری تقاضا شده طبق کاربرگ مخصوص و مقررات این آیین نامه و با اعلام به مبادی ذی ربط انجام دهد. تبصره - شیوه نامه چگونگی درخواست و صدور مجوز پرواز در چهارچوب قانون و آیین نامه و رعایت مقررات هوانوردی توسط سازمان با همکاری شرکت و قرارگاه پدافند تهیه و به تصویب کارگروه می رسد. ماده 36- محدوه حریم هوایی مجاز پهپاد و تغییر آن با رعایت قانون و این آیین نامه، مقررات هوانوردی و ملاحظات امنیتی- دفاعی، به پیشنهاد سازمان و شرکت در کمیته دایمی اداره امور فضای کشور و با حضور نمایندگان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) تعیین و اعلام می شود. تبصره - سازمان با همکاری ستادکل، شرکت و قرارگاه ثارالله (ع) در استان های تهران و البرز، سازوکار نظارت و مراقبت از محدوده های پروازی پهپاد را ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، تهیه و پس از تایید کمیته دایمی اداره امور فضای کشور برای تصویب به کارگروه ارایه می کند. ماده 37- وزارت ورزش و جوانان مکلف است با تأیید سازمان ظرف دو ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، در هر یک از شهرستان ها، با رعایت قانون تعیین حریم حفاظتی- امنیتی اماکن و تأسیسات کشور مصوب1393 و آیین نامه اجرایی آن، منطقه یا مناطق مناسب برای بهره برداری از پهپاد تفریحی–ورزشی را پس از اخذ تأییدیه سازمان تعیین و اعلام نماید. تبصره - سازمان برای تأیید منطقه یا مناطق موضوع این ماده استعلام های زیر را انجام می دهد: 1- استعلام رعایت مقررات زیست محیطی از سازمان حفاظت محیط زیست 2- استعلام رعایت محدوده های پدافند هوایی از قرارگاه پدافند 3- استعلام امنیتی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه 4- استعلام رعایت عرصه های طبیعی از سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور 5- استعلام امنیتی از قرارگاه ثارالله (ع)در تهران و البرز ماده 38- بهره بردار مکلف است قبل از انجام عملیات داده برداری هوایی به وسیله پهپاد غیرنظامی، به منظور اخذ و برداشت اطلاعات مکانی از جمله نقشه برداری، تصویر سنجی (فتوگرامتری) هوایی، فیزیک زمین (ژئوفیزیک) هوایی، پرتوسنجی (رادیومتری)، مغناطیس سنجی، پایش طیفی، گرانی سنجی، نور(لیزر)سنجی و مادون قرمز، الکترومغناطیس هوا پایه (لیدار و رادار)، درخواست خود را برای اخذ مجوز امنیتی از سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح با رعایت ماده (11) قانون از طریق سامانه درگاه تخصصی ثبت نماید. ماده 39- حمل و نگهداری پهپاد فقط در یکی از موارد زیر مجاز است: 1- دارا بودن سند رسمی مالکیت 2- مجوز واردات، صرفاً در مبادی گمرکی کشور 3- مجوز تولید، صرفاً در محل کارخانه یا کارگاه مجاز 4- مجوز موقت حمل از فراجا 5- فروشندگان و عرضه کنندگان مجاز با ارائه اسناد قانونی پهپاد 6- دانشگاه ها، شرکت های دانش بنیان و سایر مراکز علمی و تحقیقاتی مجاز برای فعالیت های تحقیقاتی و ساخت نمونه محصول فعال در حوزه پهپاد با تأیید رعایت ملاحظات دفاعی از سوی وزارت دفاع 7- مراکز ارائه دهنده خدمات فنی و تعمیرگاه های مجاز فصل دهم : تکالیف عمومی، محدویت ها و ممنوعیت ها ماده 40- به منظور پیشگیری از جرائم و اقدامات غیرمجاز، هر یک از دستگاه های اجرایی ذی ربط موظفند به طور مستمر و به نحو مقتضی از طریق سامانه اختصاصی خود و همچنین سامانه درگاه تخصصی، اطلاع رسانی عمومی در خصوص امور مربوط به پهپاد غیرنظامی را به شرح زیر انجام دهند: 1- چگونگی صدور مجوز ساخت و تولید توسط وزارت صمت 2- چگونگی صدور مجوز نگهداری و حمل توسط فراجا 3- چگونگی صدور مجوز واردات و صادرات توسط گمرک و وزارت صمت 4- چگونگی صدور گواهینامه و مجوز بهره برداری و کاربری توسط سازمان 5- چگونگی صدور مجوز طرح پروازی توسط شرکت 6- چگونگی صدور سند رسمی مالکیت توسط فراجا 7- چگونگی صدور مجوز تأسیس آموزشگاه و تعمیرگاه توسط سازمان ماده 41- فراجا موظف است با دریافت گزارش از اشخاص حقیقی یا حقوقی و یا به محض مشاهده و کشف ساخت، حمل، نگهداری و بهره برداری غیرمجاز پهپاد، بلافاصله موضوع را رسیدگی و همزمان به وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه اعلام نماید. ماده 42- کلیه مقررات، شیوه نامه ها و دستورالعمل های مندرج در این آیین نامه و مصوبات کارگروه، برای تمامی دستگاه های اجرایی کشور موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی و ماده (29) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران لازم الاجراء بوده و دستگاه های مذکور مکلفند از مقررات، شیوه نامه ها و دستورالعمل های مندرج در این آیین نامه و مصوبات کارگروه تبعیت نمایند. کارگروه گزارش عملکرد و موارد عدم رعایت و انجام تکالیف موضوع قانون و این آیین نامه در دستگاه های اجرایی را به بالاترین مقام دستگاه و سایر مراجع ذی ربط گزارش می دهد. ماده 43- شرکت، در صورت شناسایی پهپاد غیرمجاز و یا پرواز غیرمجاز پهپاد، بلافاصله در اجرای ماده (16) قانون، گزارش آن را به ضابطین دادگستری ارائه می کند. ماده 44- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با همکاری وزاتخانه های دفاع و اطلاعات، سازمان و شرکت به منظور آشنایی و فرهنگ سازی در استفاده از پهپادهای غیرنظامی با توجه به قانون و این آیین نامه، برای عموم مردم، اقدامات لازم را انجام می دهند. محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور