طرح احیاء و فعال سازی موقوفات جهت حمایت و تقویت فعالیت های قرآنی، هیئت ها، مساجد و بقاع متبرکه (موضوع بند (ج) ماده (75) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران) با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیئت وزیران — 1404/08/11

هیئت وزیران در جلسه 1404/08/11 به پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (سازمان اوقاف و امور خیریه) با همکاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و سازمان تبلیغات اسلامی و به استناد بند (ج) ماده (75) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، طرح موضوع بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد: طرح احیاء و فعال سازی موقوفات جهت حمایت و تقویت فعالیت های قرآنی، هیئت ها، مساجد و بقاع متبرکه (موضوع بند (ج) ماده (75) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران) مصوب 1404,08,11 با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده 1- در این طرح، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: 1- دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع بند (پ) ماده (1) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403. 2- موقوفات غیرفعال: موقوفاتی که به دلایلی ازقبیل متعذّرالمصرف بودن، از حیّز انتفاع خارج شدن، وجود معارض و تصرف غیرقانونی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی فاقد درآمد و یا کم درآمد (دارای درآمد کمتر از عرف محل و نرخ عادله روز) هستند. 3- احیاء و فعال سازی موقوفات غیرفعال: اقداماتی که با هدف رفع موانع فعالیت مورد انتظار موقوفات و ایجاد یا افزایش درآمد آنها منطبق بر نیات واقفین جهت حمایت و تقویت فعالیت های قرآنی، هیئت ها، مساجد و بقاع متبرکه صورت می پذیرد. ماده 2- در اجرای بند (ج) ماده (75) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و با لحاظ سیاست های اجرایی سازمان اوقاف و امور خیریه ابلاغی 1397/12/27 دفتر مقام معظم رهبری، سیاست های اجرایی حاکم بر این طرح به شرح زیر است: 1- ایجاد سازوکارهای اجرایی لازم برای هماهنگی دستگاه های اجرایی به منظور جلب مشارکت و همکاری آنها جهت اجرای طرح. 2- ارتقای اعتماد عمومی به نهاد وقف. 3- تطابق کامل کلیه اقدامات طرح با نیت واقفین. 4- عدالت در توزیع منابع میان مناطق محروم و برخوردار با رعایت قیود وقف نامه ها (قید زمان و مکان). 5- جلب مشارکت مردم و بخش خصوصی. ماده 3- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (سازمان اوقاف و امور خیریه) موظف است با همکاری دستگاه های اجرایی ذی ربط و با رعایت قوانین و مقررات مربوط و موازین شرعی در خصوص وقف و در راستای احیاء و فعال سازی موقوفات غیرفعال، اقدامات قانونی لازم را برای تحقق هریک از موارد زیر از محل اعتبارات مصوب مربوط به عمل آورد: 1- احصاء و دسته بندی موقوفات غیرفعال، فاقد درآمد و کم درآمد براساس نوع بهره برداری، نوع کاربری، وضعیت حقوقی موقوفه و نیات واقفین. 2- تهیه برنامه عملیاتی اقتصادی برای احیاء و فعال سازی هر یک از موقوفات غیرفعال مرتبط با طرح. 3- شناسایی و تأمین نیروی انسانی (امین یا هیئت امناء) برای احیاء و فعال سازی موقوفات غیرفعال. 4- تثبیت مالکیت موقوفات مرتبط با طرح از طریق انجام اقداماتی نظیر تبدیل اسناد مالکیت دفترچه ای به تک برگی، سنددار کردن موقوفات فاقد سند، اجرای حدنگاری (کاداستر) و تهیه نقشه های سامانه (سیستم) الکترونیکی اطلاعات جغرافیایی (جی آی اس) و جانمایی و تطبیق وضعیت ملک (یوتی ام). 5- اقامه به هنگام و پیگیری مؤثر دعاوی حقوقی مربوط به رفع معارضین و احقاق حقوق موقوفات. 6- زمان بندی عملیات عمرانی، بازسازی و احیاء، ترمیم، حفاظت و مقاوم سازی بنای رقبات موقوفات در راستای حفظ عین موقوفات. 7- متناسب سازی کاربری اراضی رقبات موقوفات. 8- نوسازی ابنیه و مستغلات وقفی. 9- ایجاد ارزش افزوده در موقوفات از طریق تغییر کاربری با لحاظ نمودن مصلحت موقوفات و بر اساس ضوابط شهری و روستایی. 10- بهینه سازی موقوفات واقع در حریم شهرها از طریق برنامه های مشترک با وزارت راه و شهرسازی از قبیل نهضت ملّی مسکن. 11- به روزرسانی میزان اجاره رقبات وقفی و تعیین تکلیف رقبات فاقد رابطه استیجاری موقوفات مرتبط مطابق نرخ عادله روز. 12- آسیب شناسی قوانین و مقررات مرتبط با وقف و ارائه پیشنهادهای لازم به مراجع ذی ربط برای رفع موانع احیاء و فعال سازی موقوفات غیرفعال و تسریع در این فرایند. 13- شناسایی ظرفیت های کاربردی هر یک از موقوفه های غیرفعال و معرفی این ظرفیت ها به دستگاه های اجرایی ذی ربط و مردم و بخش خصوصی برای بهره مندی از آنها. 14- اصلاح و به روزرسانی آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان او قاف و امور خیریه موضوع تصویب نامه شماره 93366 مورخ 1365/10/18 و اصلاحات بعدی آن در راستای تقویت احیاء و فعال سازی موقوفات غیرفعال تحت تولیت متولیان. تبصره - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (سازمان اوقاف و امور خیریه) موظف است ظرف شش (6) ماه از تاریخ ابلاغ این طرح، پیش نویس آیین نامه اجرایی مربوط شامل برنامه زمان بندی اجرای اقدامات و جزئیات تفصیلی طرح را جهت تصویب در هیئت وزیران ارائه نماید. ماده 4- اقدامات حمایتی از فعالیت های قرآنی، هیئت ها، مساجد و بقاع متبرکه با توجه به نیات واقفین و با رعایت قوانین و مقررات مربوط از محل موقوفات شامل موارد زیر است: 1- حمایت از مراکز آموزشی و پژوهشی قرآنی، مسابقات و جشنواره های قرآنی و تولید محتوای رقومی (دیجیتال) قرآنی برای نسل جوان در راستای اهداف طرح مبتنی بر اجرای اسناد راهبردی قرآن کریم. 2- حمایت از هیئت های مذهبی ازجمله برگزاری مجالس آنها در بقاع متبرکه. 3- حمایت از بازسازی، تعمیر، مرمت و تجهیز مساجد با هماهنگی و تعامل با قرارگاه ملی مسجد (در راستای اجرایی شدن سند ملی مسجد). 4- ایجاد و توسعه مراکز اجتماعی، فرهنگی و قرآنی (افق) در جوار بقاع متبرکه. 5- توسعه زیرساخت های اقامتی و رفاهی در بقاع متبرکه. ماده 5- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (سازمان اوقاف و امور خیریه) موظف است در اجرای برنامه های عملیاتی این طرح از ظرفیت های مردمی و بخش خصوصی (با اولویت شرکت های دانش بنیان) در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط استفاده نموده و در حوزه مرمت و احیاء موقوفاتی که در زمره آثار و میراث فرهنگی هستند با هماهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و با رعایت ضوابط و اصول مربوط به مرمت این آثار اقدام نماید. ماده 6- چگونگی همکاری سازمان اوقاف و امور خیریه با سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان تبلیغات اسلامی و سایر دستگاه های اجرایی ذی ربط درخصوص استفاده از ظرفیت ها و زیرساخت های تبلیغی و ترویجی آنها جهت اجرای طرح در چهارچوب تفاهم نامه های منعقده میان سازمان اوقاف و امور خیریه و دستگاه های اجرایی یادشده خواهد بود. ماده 7- اقدامات اجرایی مربوط به طرح با استفاده از ظرفیت های موجود و در بستر سامانه جامع موقوفات و بقاع متبرکه انجام می شود. ماده 8- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (سازمان اوقاف و امور خیریه) موظف است گزارش عملکرد و اقدامات انجام شده در راستای اجرای این طرح را تا پایان هر سال مالی به سازمان برنامه و بودجه کشور و کمیسیون فرهنگی و اجتماعی هیئت دولت ارسال و به صورت عمومی منتشر نماید. محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور