مصوبه وزارت نیرو در خصوص اصلاحیه «مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نیروگاه‌های مقیاس کوچک» با اصلاحات و الحاقات بعدی

وزارت نیرو — 1403/12/28

مصوبه وزارت نیرو در خصوص اصلاحیه «مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نیروگاه های مقیاس کوچک» مصوب 1403,12,28 با اصلاحات و الحاقات بعدی به منظور ترغیب سرمایه گذاری در تولید و عرضه متناسب انرژی الکتریکی و تسهیل و تعامل واحدهای جلب مشارکت با سرمایه گذاران خرد و همچنین بهره گیری از مزیت های مولدهای مقیاس کوچک در تولید هم زمان برق و حرارت و به استناد بندهای (الف)، (د)، (هـ) و (ز) ماده (۱) قانون تأسیس وزارت نیرو و مواد (۷) و (۱۲) قانون سازمان برق ایران اصلاحیه «مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نیروگاه های مقیاس کوچک» جهت اجراء ابلاغ می گردد. با ابلاغ این سند، مصوبه شماره 1402/55605/20/100 مورخ 1402/11/08‌ ملغی می گردد. عباس علی آبادی مقررات (نرخ و ضوابط) عرضه برق نیروگاه های مقیاس کوچک» 1- در این سند اصطلاحات ذیل در معنی مشروح به کار می روند: توانیر: شرکت مادر تخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران شرکت برق: شرکت های برق منطقه ای نیروگاه: مولد مقیاس کوچک با بازده الکتریکی حداقل ۴۲% یا مجموع بازده الکتریکی و حرارتی حداقل ۷۰% قرارداد بلند مدت: قرارداد منعقده بین سرمایه گذار و "شرکت برق" که نرخ آن بر اساس ضوابط بند (۸) این سند تعیین می گردد. قرارداد کوتاه مدت: قرارداد منعقده بین سرمایه گذار و "شرکت برق" که نرخ آن بر اساس ضوابط بند (۶-۲) این سند تعیین می گردد. نرخ قرارداد بلندمدت: نرخ خرید برق در "قرارداد بلندمدت" نرخ خرید مبنای صدور صورتحساب: "نرخ قرارداد بلندمدت" تعدیل شده که بر اساس رابطه مندرج در جزء (۸-۶) محاسبه و تعیین می گردد. متوسط نرخ بازار: عبارت است از حاصل تقسیم کل مبلغ صورتحساب نیروگاه های حرارتی فعال در رقابت بازار در ماه منتهی به صدور صورتحساب، بر کل انرژی فروخته شده آن ها در نقطه مرجع شبکه به بازار عمدهفروشی برق در همان ماه که توسط شرکت مدیریت شبکه برق ایران در ابتدای هر ماه برای ماه قبل اعلام می شود. تجمیع کننده: اشخاص حقوقی مجاز که اقدام به تجمیع ظرفیت و انرژی الکتریکی "نیروگاه" جهت عرضه برق، به مصرف کنندگان از طریق انعقاد قرارداد دوجانبه و بورس انرژی وفق ضوابط مربوطه می نمایند. خریدار برق: منظور آن دسته از مشترکینی است که یا از طریق انعقاد قرارداد دوجانبه و یا از طریق خرید برق از "تابلو برق آزاد" نسبت به تامین برق مورد نیاز خود اقدام می نمایند. دوره اوج بار: دوره ای از سال که تا پایان فروردین ماه هر سال توسط شرکت مدیریت شبکه برق ایران، تعیین و اعلام می شود. ظرفیت مطمئن نیروگاهی: ظرفیت تعیین شده مطابق دستورالعمل گواهی ظرفیت به شماره ۱۰۰/۲۰/۴۰۷۴۹/۹۵ مورخ 1395/9/28‌ و مصوبات مرتبط تابلو برق آزاد: تابلویی است که به منظور عرضه و تبادل برق در بورس انرژی به صورت قرارداد دوجانبه با مصرف کننده یا بازار مشتقه میباشد و برق خریداری شده از طریق این تابلو، مشمول اعمال قطع و محدویت در دوره ناترازی در ایام گرم سال و نیز دوره محدودیت سوخت در شبکه نمیشود. سایر کلمات و تعاریف استفاده شده در این مصوبه مطابق آخرین ابلاغیه های وزارت نیرو و یا هیأت تنظیم بازار برق ایران (تا زمان ابلاغ این مصوبه) است. 2- "توانیر" موظف است در ابتدای آبان ماه هر سال نقاط اولویت دار و میزان ظرفیت مورد نیاز برای احداث "نیروگاه" در نقاط معرفی شده را از طریق سامانه الکترونیکی منتشر و به اطلاع عموم برساند. تبصره ۱: نقاط اولویت دار برای توسعه "نیروگاه" و نقاط خاص و بحرانی شبکه مطابق رویه شماره 1403/18099/350 مورخ 1403/03/24‌ تعیین می گردد. تبصره ۲: "توانیر" مکلف است هر ساله نقاط بحرانی و یا خاص شبکه را تعیین نماید. "نرخ قرارداد بلندمدت" در این نقاط براساس مدل مالی و یا برگزاری مناقصه توسط "شرکت برق" تعیین و توسط معاونت برق و انرژی ابلاغ می گردد. این نرخ جایگزین نرخ جزء (8- 1) می شود. به غیر از نرخ مذکور سایر شرایط، مزیت ها و قواعد این مصوبه شامل سرمایه گذار برنده مناقصه می گردد. مدت زمان "قرارداد بلندمدت" و ماه های خرید برق در هر مورد متناسب با نیاز شبکه تعیین می گردد. 3- معاونت برق و انرژی موظف است نسبت به صدور مجوز و پروانه احداث برای "نیروگاه" در چارچوب این سند اقدام نماید. 4- معاونت برنامه ریزی و اقتصادی مکلف است با تشکیل کارگروهی نسبت به تسهیل صدور مجوزات، ثبت سفارش، تخصیص ارز و ... اقدام نماید. 5- سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه" مجاز است برق تولیدی خود را به روش های زیر عرضه نماید: الف) انعقاد قرارداد دوجانبه با مصرف کنندگان و ثبت آن در بورس انرژی ب) عرضه در بازار مشتقه "تابلو برق آزاد" ج) عقد "قرارداد بلندمدت" با "شرکت برق" تبصره ۱: سرمایهگذار احداثکننده"نیروگاه" مجاز به انعقاد قرارداد دوجانبه و یا عرضه در بورس انرژی از طریق "تجمیع کننده" می باشد. تبصره ۲: سرمایهگذاران نیروگاههای مقیاسکوچک دارای قرارداد خرید برق (قرارداد خرید تضمینی و یا قراردادهای خرید برق وفق مصوبات هیئت تنظیم بازار برق ایران) مجازند، با سپردن تضامین معتبر (مورد تأیید "توانیر")، حداکثر پنجاه ۵۰% از برق تولیدی خود را (در دوره های عدم قطـع سراسری سوخت) در قالب قرارداد دو جانبـه یا از طریق بورس انرژی به فروش برسانند. 6- سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه" مجاز به انعقاد به "قرارداد بلندمدت" یا "قرارداد کوتاه مدت" با "شرکت برق" می باشد. 6- 1 - در صورت انعقاد "قرارداد بلندمدت" با "شرکت برق" سرمایه گذار احداثکننده "نیروگاه" مجاز به انعقاد قرارداد دوجانبه و یا عرضه در "تابلوی برق آزاد" حداکثر به میزان 70% "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" می باشد. تبصره- سرمایه گذار احداثکننده "نیروگاه" مکلف است درصد قابل عرضه از "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" برای انعقاد قرارداد دوجانبه و یا عرضه در "تابلوی برق آزاد" را قبل از انعقاد قرارداد "نیروگاه" تعیین و به "شرکت برق" اعلام نماید. 6- 2 - در صورت انعقاد "قرارداد کوتاهمدت" با "شرکت برق" سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه" مکلف است حداقل ۳۰% از برق تولیدی خود را با "متوسط نرخ بازار" عرضه نماید. در این صورت مجاز به انعقاد قرارداد دوجانبه و یا عرضه در "تابلوی برق آزاد" حداکثر به میزان ۷۰% برق تولیدی خود میباشد. 6- 3 - ‏ سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه" در هر دو حالت انعقاد "قرارداد بلند مدت" و "قرارداد کوتاهمدت" موظف است تضامین لازم برای ایفای تعهدات "نیروگاه" بابت فروش برق در "تابلوی برق آزاد" را به بورس یا "شرکت برق" بر اساس ضوابط اعلامی"توانیر" ارائه نماید. 6- 4 - خسارت ناشی از عدم تحویل برق به "خریدار برق" بر اساس ضوابط حاکم بر "تابلو برق آزاد" اعمال می گردد. تبصره- به منظور ایجاد امکان معافیت از مدیریت مصرف ضرورت دارد "خریدار برق" دارای فیدر اختصاصی بوده و یا امکانات لازم جهت کنترل پذیر بودن کلیه مشترکین تغذیه شده از یک فیدر عمومی، با تشخیص "شرکت برق" / شرکت توزیع نیروی برق مربوطه، وجود داشته باشد. 6- 5 - "خریدار برق"، ملزم به پرداخت مابهالتفاوتی بر اساس ضوابط حاکم بر "تابلو برق آزاد" میباشد. 6- 6 - از تمامی مصرف کنندگان طرف قرارداد با "نیروگاه"، علاوه بر هزینه ترانزیت برق، آبونمان، تجاوز از قدرت (حسب مورد)، بهای انرژی راکتیو (حسب مورد)، عوارض برق و سایر هزینه ها وفق قوانین و مقررات مربوط اخذ می گردد. 7- به منظور پشتیبانی از "نیروگاه"، "شرکت برق" مکلف است تا سقف"ظرفیت مطمئن نیروگاهی" با سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه"، "قرارداد بلند مدت" منعقد نماید. 7- 1 - "شرکت برق" مکلف است نسبت به کاهش تعهدات "قرارداد بلندمدت" "نیروگاه" در صورت انعقاد قرارداد دوجانبه و یا عرضه در "تابلو برق آزاد "بر اساس درصد تعیین شده در تبصره ذیل بند (۶-۱) اقدام نماید. 7- 2 - "شرکت برق" مکلف است، مازاد انرژی تزریق شده به شبکه با انرژی فروخته شده را با "متوسط نرخ بازار" خریداری نماید. 8- شرایط خرید برق در صورت عقد "قرارداد بلند مدت" با "شرکت برق" به شرح زیر می باشد: 8- 1 - "نرخ قرارداد بلندمدت" برای "نیروگاه"، در دیماه سال ۱۴۰۲ معادل ۸۰۰۰ ریال به ازای هر کیلووات ساعت می باشد. نرخ تعیین شده برای "نیروگاه" واقع در نقاط اولویت دار و با ضریب دسترسی ماهانه ۹۰% بر اساس "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" می باشد. برای ضرایب دسترسی کمتر متناسباً "نرخ قرارداد بلندمدت " اصلاح می گردد. 8- 2 - ضریب دسترسی "نیروگاه" بر اساس رابطه زیر تعیین می گردد: انرژی الکتریکی تولیدی ماهانه در هر ماه "دوره اوج بار"/مجموع انرژی الکتریکی ماهانه قابل تولید بر اساس "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" (شامل سهم شرکت و سهم فروشنده و با کسر 2 درصد مصرف داخلی با لحاظ ضریب پیری) در ماه های "دوره اوج بار" = ضریب دسترسی ماهانه "نیروگاه" تبصره ۱: رابطه فوق برای محاسبه ضریب دسترسی بزرگتر و مساوی ۶۰% تا حداکثر ۹۰% می باشد و برای بیشتر از ۹۰% ضریب دسترسی معادل ۹۰% در نظر گرفته می شود و برای ضریب دسترسی کمتر از ۶۰%، مطابق تبصره ۲ اقدام می شود. تبصره 2: برای ساعاتی که ضریب دسترسی کمتر از 60% است "نرخ خرید مبنای صورتحساب "برابر متوسط هزینه متغیر (AVC) لحاظ می گردد. برای سایر ساعات "نرخ قرارداد بلندمدت" با لحاظ ضریب دسترسی ساعتی ذیل مطابق محاسبه می شود. انرژی الکتریکی تولیدی در هرساعت از هرماه "دوره اوج بار"/ظرفیت مطمئن نیروگاهی (شامل سهم شرکت و سهم فروشنده و با کسر 2 درصد مصرف داخلی با لحاظ ضریب پیری) در ماه های دوره "دوره اوج بار" = ضریب دسترسی ساعتی تبصره ۳: صورتحساب "نیروگاه" صرفاً در "دوره اوج بار"، با اعمال ضریب دسترسی محاسبه و پرداخت می گردد. 8- 3 - طول دوره "قرارداد بلندمدت " ۱۵ سال می باشد. "توانیر" مکلف است ساز و کار اجرایی برای دریافت تضامین لازم از سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه"، در طول دوره "قرارداد بلندمدت" را به نحوی فراهمآورد که سرمایه گذار، متعهد به تحویل برق به شبکه برق کشور به میزان درصد تعیین شده در تبصره ذیل بند (۶-۱) از "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" در این دوره باشد. 8- 4 - طول سال های "قرارداد بلندمدت "، "نرخ قرارداد بلندمدت " بر اساس شاخص ترکیبی از تورم و ارز و بر اساس ضریب تعدیل زیر، مورد تعدیل قرار می گیرد. 0/7 شاخص متوسط نرخ تسعیر ارز**(یورو) در یک ماهه قبل از موعد پرداخت/ شاخص متوسط نرخ تسعیر ارز**(یورو)در یک ماهه منتهی به دی ماه سال 1402 * 0/3 شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی* در 12 ماهه منتهی به ماه قبل از موعد پرداخت/ شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی*در 12ماهه منتهی به دی ماه سال 1402 =ضریب تعدیل * شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی اعلامی از سوی مرکز آمار ایران ** مطابق ارز تخصیصی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به حوزه نیروگاهی در زمان تعدیل. 8- 5 - "نرخ قرارداد بلندمدت " در ابتدای سال یازدهم و بعد از اعمال تعدیلات جزء (۸-۴)، مشمول اعمال ضریب کاهش (ضریب دوره) معادل ۶۰% در رقم صورتحساب نهایی می باشد. 8- 6 - به منظور بهره گیری بیشتر از "نیروگاه" در "دوره اوج بار"، "شرکت برق" طرف "قرارداد بلندمدت " با "نیروگاه" مکلف است صورتحساب را بر اساس نرخ زیر محاسبه و صادر نماید. 70% "نرخ قرارداد بلندمدت" تعدیل شده + ضرایب ساعتی (CPF) * 30% "نرخ قرارداد بلندمدت" تعدیل شده = "نرخ خرید مبنای صدور صورتحساب" 8- 7 - به منظور جبران هزینه های سوخت، معادل ۲/۰ قیمت سوخت نیروگاهی (بر اساس قوانین بودجه سنواتی سایر قوانین مرتبط)، به "نرخ قرارداد بلندمدت" اضافه میگردد. 9- در صورت عدم تامین سوخت و آمادگی "نیروگاه" برای تولید، معادل زمان عدم تحویل سوخت، به دوره "قرارداد بلندمدت" اضافه می گردد. 10- امتیاز فروش اوراق گواهی ظرفیت "نیروگاه" در صورت انعقاد "قرارداد بلندمدت " با "شرکت برق"، متناسب با ظرفیت عرضه شده به "شرکت برق" متعلق به "شرکت برق" طرف "قرارداد بلندمدت" می باشد. تبصره ۱: پیش از اتمام دوره "قرارداد بلندمدت"، مالک"نیروگاه" موظف به جبران افت ظرفیت بر اساس درصد تعیین شده تبصره ذیل بند (۶-۱) از "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" در طول دوره "قرارداد بلندمدت " و وفق ضوابط مربوطه می باشد. تبصره ۲: بعد از اتمام دوره "قرارداد بلندمدت "،"شرکت برق" موظف به جبران افت "ظرفیت مطمئن نیروگاهی" از طریق خرید گواهی ظرفیت یا انعقاد "قرارداد بلندمدت " جدید به میزان درصد تعیین شده تبصره ذیل بند (۶-۱) مطابق شرایط این سند می باشد. 11- تمامی مشترکین و متقاضیانی که اقدام به تولید تمام یا بخشی از مصرف خود از طریق احداث "نیروگاه"، در محل مصرف نمایند، برق مازاد بر مصرف خود را می توانند از طریق روش های مندرج در جزء های (الف) و (ب) بند (۵) عرضه نمایند. تبصره- معاونت برنامه ریزی و اقتصادی با همکاری "توانیر" و معاونت برق و انرژی، مکلف است ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ این سند، رویه مربوط به مولدهای خودتامین و انشعاب پشتیبان را تدوین و ابلاغ نماید. 12- "توانیر" مکلف است حمایت های لازم را از سرمایه گذار احداث کننده "نیروگاه" در محل شهرک های صنعتی به عمل آورد. به نحوی که: 1- 12 - برای سرمایه گذارانی که شرکت شهرک های صنعتی زمین مورد نیاز برای احداث "نیروگاه" را به ایشان واگذار و توانمندی مالی ایشان برای احداث "نیروگاه" را تایید کرده است، پروانه احداث برای ظرفیتهای حداکثر تا بار مورد نیاز شهرک صنعتی با رعایت تبصره ذیل صادر نماید. تبصره- در مواردی که ظرفیت عملی "نیروگاه" از 25 مگاوات بیشتر باشد و تفاوت ظرفیت عملی "نیروگاه" با بار مصرف کنندگان متصل به شبکه توزیع محل (پایین دست پست فوق توزیع بلافصل) کمتر از 25 مگاوات باشد، 25 مگاوات از برق تولیدی، مشمول احکام این سند میباشد. 12- 2 - شرکت مدیریت شبکه برق ایران موظف است سقف سهمیه تخصیص برق در "دوره اوج بار" شهرک صنعتی را بدون لحاظ ظرفیت "نیروگاه" جدید الاحداث تعیین نماید. 12- 3 - امکان فروش برق مازاد بر مصرف را برای "نیروگاه" واقع در شهرک های صنعتی، صرفاً در قالب های عرضه در "تابلو برق آزاد" و انعقاد قرارداد دوجانبه مطابق شرایط بند (۵) این سند فراهم نماید. تبصره- ضوابط مربوط به مدیریت قراردادهای دو جانبه در شهرک های صنعتی، توسط معاونت برنامه ریزی و اقتصادی و با همکاری معاونت برق و انرژی و "توانیر" و شرکت شهرک های صنعتی ظرف سه ماه پس از ابلاغ این سند تدوین و ابلاغ خواهد شد. 13- مسئولیت نظارت برحسن اجرای این سند بر عهده معاونت برق و انرژی و مسئولیت هر گونه تفسیر و رفع ابهام از بندهای این سند بر عهده معاونت برنامه ریزی و اقتصادی می باشد.