بخشنامه بانک مرکزی در رابطه با شیوه نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام با اصلاحات و الحاقات بعدی

بانک مرکزی — 1402/11/10

بخشنامه بانک مرکزی در رابطه با شیوه‌ نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام مصوب 1402,11,10 با اصلاحات و الحاقات بعدی در چارچوب سیاست اعتباری مبتنی بر توسعه ابزارهای تامین مالی زنجیره‌ تامین و به استناد بند (11) تفاهم نامه مشترک بانک مرکزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی مبنی بر توسعه استفاده از کارت اعتباری در پرداخت تسهیلات خرد بانکی و همچنین پیرو شیوه‌ نامه اولیه اعطای کارت رفاهی و تامین مالی زنجیره تولید مورخ 29‏‏‏‏/03‏‏‏‏/1400 هیئت عامل بانک مرکزی، «شیوه‌ نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام» در جلسه مورخ 04‏/11‏/1402 کمیسیون عملیات پولی و اعتباری تصویب و در جلسه مورخ 10‏/11‏/1402 به تایید هیئت عامل بانک مرکزی رسید. بر این اساس، ضمن ارسال شیوه‌ نامه مذکور، خواهشمند است دستور فرمایند مراتب به قید تسریع به تمامی واحدهای ذی‌ ربط آن بانک‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ و بر حسن اجرای آن تأکید و نظارت دقیق شود. مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری اداره تامین مالی زنجیره تولید محمد نادعلی - اسمعیل محمدجانی شیوه‌ نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام در راستای اجرای جز (12) بند (الف) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402/03/30 مجلس شورای اسلامی و در چارچوب سیاست اعتباری مبتنی بر توسعه ابزارهای تامین مالی زنجیرهای و در راستای اجرای تصمیمات جلسه دویست و بیست و یکم ستاد هماهنگی اقتصادی دولت مورخ 1400/02/07 در خصوص "اعطای کارت رفاهی و تأمین مالی زنجیره تولید" و مفاد "دستورالعمل ناظر بر اوراق گام"، «شیوه‌ نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام» که از این پس به اختصار شیوه‌‌ نامه اجرایی نامیده می‌ شود، به تصویب رسید. ماده 1- در این شیوه‌ نامه اجرایی عناوین زیر در معانی مشروح به کار می‌ روند: 1. بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران 2. موسسه اعتباری: بانک‌ یا موسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت آن بانک قرار دارد و در این شیوه نامه به عنوان عامل و ضامن اوراق گام است. 3. کارت رفاهی: کارت رفاهی متصل به اوراق گام بوده که موسسه اعتباری میتواند به وسیله آن و در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مفاد این شیوه‌ نامه اجرایی به مشتری تا سقف معینی، اعتبار اعطاء نماید. ۴. سقف اعتبار کارت رفاهی: حداکثر اعتباری که موسسه اعتباری به مشتری تخصیص میدهد تا در چارچوب قرارداد کارت رفاهی، برای پرداخت وجه خرید کالا مورد استفاده قرار گیرد. 5. مشتری: شخص حقیقی که به عنوان متعهد اوراق گام درخواست دریافت کارت رفاهی را به موسسه اعتباری ارائه نموده و کارت رفاهی به نام وی صادره شده است و متعهد به بازپرداخت اعتبار دریافتی طبق قرارداد منعقده با موسسه اعتباری است. 6. پذیرنده: شخص حقیقی یا حقوقی دارای قرارداد با موسسه اعتباری که مبادرت به فروش کالا به مشتری می‌ نماید و معادل بهای آن، اوراق گام طبق قرارداد از موسسه اعتباری مربوطه دریافت می کند. 7. قرارداد کارت رفاهی: قراردادی که در زمان صدور کارت رفاهی بین موسسه اعتباری و مشتری منعقد می شود و مبین توافقات، تعهدات و سایر الزامات طرفین در خصوص کارت رفاهی است. 8. اوراق گام: اوراق بهاداری که بر مبنای عقد ضمان به عاملیت و ضمانت موسسه اعتباری صادر می‌ شود. ماده 2- موسسه اعتباری کارت رفاهی را باید بر پایه اعتبارسنجی توان و ظرفیت اعتباری مشتری و مبتنی بر قرارداد کارت رفاهی صادر نماید و به وکالت از مشتریان، وجه خرید کالا را مطابق با قرارداد تنظیم شده با پذیرنده در قالب اوراق گام و در چارچوب دستورالعمل ناظر بر اوراق گام و ضوابط کنترل و مدیریت اوراق گام به نفع پذیرنده کارت رفاهی کارسازی نماید. ۱-۲- موسسه اعتباری موظف است قبل از صدور کارت رفاهی، وضعیت بدهی غیرجاری و چک برگشتی مشتری را از بانک مرکزی استعلام و حسب ضوابط ابلاغی، نسبت به صدور کارت رفاهی اقدام نماید. 2-2 موسسه اعتباری موظف است در فرآیند صدور کارت رفاهی، تمامی قوانین، آئین نامه ها و دستورالعملهای مربوطه از جمله ضوابط مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم را رعایت نماید. ۳-۲- صدور کارت رفاهی توسط موسسه اعتباری با کد محصول خاص اعلامی توسط بانک مرکزی، منوط به اخذ شناسه یکتا از مرکز کنترل و نظارت اعتباری (سامانه مکنا) است. ماده 3 - موسسه اعتباری موظف است کارت رفاهی را با مدت انقضاء حداکثر شش ماه صادر نماید و پس از خرید مشتری، موسسه اعتباری به وکالت از مشتریان نسبت به صدور اوراق گام تجمیعی به نفع هر پذیرنده کارت رفاهی اقدام نماید. ماده 4- موسسه اعتباری باید در پایان مقطع زمانی مورد توافق با پذیرنده، صورتحساب کارتهای رفاهی استفاده شده را از پذیرنده دریافت نماید. ماده 5- مؤسسه اعتباری موظف است صورتحساب های ارائه شده از سوی پذیرنده کارت رفاهی را در پایان هر مقطع زمانی مورد توافق به تفکیک هر پذیرنده تجمیع نموده و به میزان مجموع مبالغ، اوراق گام را به نفع پذیرنده و با تعهد و وکالت از مشتریان صادر نماید. تبصره - سررسید اوراق گام حسب توافقات صورت گرفته موسسه اعتباری با پذیرنده در چارچوب ضوابط و مقررات اوراق گام با سررسیدهای حداقل یک ماه و حداکثر تا ۱۲ ماه است. ماده 6- در چارچوب مفاد این شیوه‌ نامه اجرایی و دستورالعمل ناظر بر اوراق گام و ضوابط کنترل و مدیریت اوراق گام، موسسه اعتباری ملزم به رعایت موارد ذیل است: ۱-۶- به وکالت از مشتریان، نسبت به صدور اوراق گام بر مبنای قرارداد کارت رفاهی اقدام مینماید. ۲-۶ - اطلاعات اوراق گام را در سامانه گام و سمات ثبت نماید. ۳-۶- وفق درخواست پذیرنده در چارچوب ضوابط و مقررات بانک مرکزی از هر نوع اوراق گام (قابل انتقال به بازار سرمایه و غیرقابل انتقال به بازار سرمایه) صادر نماید. ماده 7- موسسه اعتباری در چارچوب قرارداد منعقده با مشتری، وجه اوراق گام را مطابق اقساط (حداکثر 24 ماهه) مورد توافق، از مشتری اخذ مینماید. ۱-۷- موسسه اعتباری باید تعداد اقساط را طوری برنامهریزی نماید که نسبت مدت اوراق گام به مدت اقساط کمتر از دو سوم و بیشتر از یک دوم باشد. ۲-۷- کارمزدهای مترتب بر روند اجرایی کارت رفاهی وفق ضوابط ابلاغی بانک مرکزی خواهد بود. ماده 8- سقف اعتبار کارت رفاهی قابل صدور برای هر مشتری، برمبنای دستورالعمل اجرایی اعطای تسهیلات خرد پس از کسر میزان مبلغ استفاده شده از کارت اعتباری مرابحه تعیین میشود. ماده 9- موسسه اعتباری در چارچوب دستورالعمل ناظر بر اوراق گام موظف است در سررسید اوراق گام نسبت به واریز وجه آن حسب مورد به حساب دارنده اوراق یا شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه اقدام نماید. ماده 10- چنانچه مطالبات موسسه اعتباری ظرف دو ماه از تاریخ سررسید اقساط مورد توافق وصول نشود، موسسه اعتباری موظف است مانده کارت رفاهی را تا زمان تسویه مطالبات توسط مشتری مسدود نماید. ماده 11- در صورت عدم ایفای تعهد توسط مشتری ظرف دو ماه از تاریخ سررسید اولین قسط سررسید شده، موسسه اعتباری موظف است اقدامات لازم جهت وصول مطالبات خود از مشتری اعم از اجرایی نمودن وثایق یا تضامین را انجام دهد. تبصره - تسویه مبلغ بدهی مشتری بابت کارت رفاهی از طریق اعطای تسهیلات جدید مجاز نیست. ماده 12- موسسه اعتباری از زمان ابلاغ این شیوه‌ نامه اجرایی موظف است کلیه طرحهای کارت رفاهی و خرید کالا و مشابه آن با هر عنوان را بر اساس مفاد این شیوه‌ نامه اجرایی اجراء نماید. ماده 13- موسسه اعتباری موظف است بر روند تطبیق میزان کارت رفاهی صادره و ثبت شده در مکنا با اوراق گام صادره در سامانه گام نظارت کامل داشته باشد. ماده 14- موسسه اعتباری موظف است نسبت به ثبت کلیه تعهدات ناشی از کارت رفاهی در سامانه مکنا و سمات اقدام نماید. این شیوه‌ نامه، در 14 ماده و 2 تبصره در بیست و هفتمین جلسه مورخ 1402/11/04 کمیسیون عملیات پولی و اعتباری تصویب و در جلسه مورخ 1402/11/10 به تایید هیئت عامل بانک مرکزی رسید. به موجب این شیوه نامه، شیوه نامه اعطای کارت رفاهی و تامین مالی زنجیره تولید مصوبه مورخ 1400/03/29 هیات عامل بانک مرکزی نسخ می شود.