وضعیت حقوقی بیع ملک واقع شده در بستر و حریم رودخانه

خلاصهٔ رأی

بستر رودخانه اعم از دایمی یا فصلی در اختیار حکومت بوده ومسئولیت حفظ، اجاره ونظارت برآنها بادولت است؛ بنابراین چنین اراضی قابل معامله نبوده و بیع آن نیز به دلیل عدم قابلیت تسلیم توسط بایع محکوم به بطلان است.

متن کامل

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست آقای م. ح.ت. فرزند الف. با وکالت الف. بهروزی کهزاد به طرفیت ر. ش. فرزند ی. با وکالت ح. پ.ز. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعلان بطلان بیع عادی مبایعه نامه 14 مورخه 87/4/16 و استرداد ثمن معامله ( ده میلیون و پانصد هزار تومان) به انضمام استرداد یک دستگاه آپارتمان به متراژ 49/92 متر مربع و اجرت المثل ایام تصرف با جلب نظر کارشناس و کلیه خسارات دادرسی اعم از حق الوکاله وکیل هزینه دادرسی و خسارت تأخیر در تأدیه ، بدین توضیح که وکیل خواهان به موجب دادخواست تقدیمی اعلام نموده که موکل وی یک قطعه زمین به مساحت 85 متر مربع واقع در سبزدشت پائین ازخوانده خریداری نموده و در قبال آن به عنوان ثمن مبلغ ده میلیون و پانصد هزار تومان وجه نقد و یک دستگاه آپارتمان به متراژ 49/92 متر مربع به خوانده داده است . پس از مدتی با مراجعه به شهرداری متوجه گردیده که ملک مذکور در بستر و حریم رودخانه قرار داد از این رو به شرح خواسته تقاضای خویش را مطرح نموده است . با عنایت به محتویات پرونده نظر به اینکه یک فقره مبایعه نامه مضبوط در پرونده دلالت بر فروش یک قطعه زمینبه مساحت 85 متر مربع توسط خوانده به خواهان دارد و نظر به استعلام صورت گرفته از شهرداری گلستان که صراحتاً اعلام نموده است ملک موصوف در حریم و بستر رودخانه واقع شده است و با عنایت به استعلام صورت گرفته از اداره منابع آب رباط کریم که در حریم و بستر رودخانه بودن ملک متنازع فیه را تایید نموده است و نظریه کارشناس رسمی دادگستری (هیأت سه نفره) که با اوضاع و احوال قضیه مطابقت داشته و مصون از ایراد و تعرض باقی مانده و طی آن میزان اجرت المثل واحد مسکونی به مساحت 49/99 متر مربع مشخص و معین گردیده است و با عنایت به غیر موثر بودن مدافعات خوانده ، دادگاه دعوی خواهان را وارد تشخیص و مستندا به مواد 198 و515و519 قانون آئین دادرسی مدنی و مواد 10و219 و220و290و291 قانون مدنی ضمن اعلان بطلان معامله موضوع مبایعه نامه 14 مورخه 87/4/16 حکم بر محکومیت خوانده به استرداد ثمن معامله (ده میلیون و پانصد هزار تومان و یک دستگاه آپارتمان به متراژ 49/92 متر مربع) و همچنین اجرت المثل ایام تصرف بر اساس نظریه کارشناس رسمی مضبوط در پرونده و همچنین هزینه دادرسی به مأخذ محکوم به و حق الوکاله وکیل برابر تعرفه در حق خواهان صادر و اعلام می دارد . رای صادره حضوری ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می باشد بدیهی است اجرای حکم موکول به پرداخت هزینه دادرسی از سوی خواهان بر اساس محکوم به خواهد بود . رئیس شعبه دوم حقوقی دادگستری بهارستان- فرامرز اصفهانی رأی دادگاه تجدیدنظر استان دعوای تجدیدنظرخواهی آقای ر. ش. بطرفیت تجدیدنظرخوانده آقای م. ح.ت. نسبت به دادنامه شماره909 مورخ1393/10/28 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بهارستان که مشعر براعلام بطلان معامله بیع یک قطعه زمین موضوع مبایعه نامه شماره14-87/4/16 ومحکومیت تجدیدنظرخواه به استرداد ثمن معامله مشتمل بر105/000/000 ریال ویکدستگاه آپارتمان به متراژ49/92مترمربع مزیدبراجرت المثل ایام تصرف آپارتمان مزبور وفق نظریه کارشناسی مضبوط در پرونده بوده مالاًبی وجه ومردود است چراکه حسب مدلول مکاتبات433-92/5/21و92/7/11 اداره منابع آب رباط کریم وکارشناسان امر قطعه زمین فوق الذکر در بستر رود خانه واقع شده که برابر مواد1و2 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 بااصلاحات بعدی بستر رودخانه اعم از دایمی یافصلی در اختیار حکومت ومسوولیت حفظ واجاره ونظارت برآنها بادولت است که تبعاً چنین اراضی قابل معامله نبوده وبیع نیز قابلیت تسلیم توسط بایع نداشته وحسب منطوق ماده348 ازقانون مدنی محکوم به بطلان است لهذا به رای معترض عنه که در این مقام انشاءگردیده خللی مترتب نیست مبانی تجدیدنظرخواهی نیز قابلیت انطباق باشقوق ماده348 از قانون آئین دادرسی مدنی نداشته فلذا دادگاه بارد در خواست تجدیدنظرخواهی واصله مستنداًبه ماده 358 ازقانون مرقوم دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناًتایید واستوار می نماید. رای صادره قطعی است. شعبه 33 دادگاه تجدیدنظراستان تهران - رئیس و مستشار فرهادمرادی -​محمدجوادخیری