نحوه تأثیر شرط فاسخ
خلاصهٔ رأی
اگر شرط فاسخ به صورت شرط نتیجه تنظیم شده باشد به محض وقوع، اثر آن فوراً محقق شده و عقد قهراً منفسخ می گردد.
متن کامل
رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست آقای ر.و. با وکالت آقای م.س. به طرفیت آقای ع.م. به خواسته صدور حکم مبنی بر انفساخ مبایعه نامه عادی شماره 170(تنظیمی میان خواهان و خوانده) به انضمام خسارات دادرسی که در جلسه اول دادرسی خواسته خود را به تأیید و اعلان انفساخ مبایعهنامه تغییردادهاند، بدین توضیح که وکیل خواهان به موجب دادخواست تقدیمی اعلام نموده است که خوانده به موجب مبایعهنامه شماره 170 دو قطعه زمین 66 مترمربعی از موکل وی خریداری کرده است و جهت پرداخت ثمن یک فقره چک اعطا گردیده و در ذیل مبایعهنامه مذکور شرط شده است که اگر چک وصول نشود، معامله فسخ میشود که با توجه به برگشت خوردن چک به شرح خواسته تقاضای رسیدگی مطرح نموده است، با عنایت به محتویات پرونده نظر به اینکه قرارداد شماره 170 تنظیم شده در مشاور املاک ر. دلالت بر وقوع عقد بیع میان خواهان و خوانده نسبت به دو قطعه زمین 66 مترمربعی دارد و نظر به اینکه ذیل سند مذکور قید شده است ((... درصورت وصول نشدن چک معامله فسخ میشود)) و نظر به اینکه حسب گواهینامه عدم پرداخت صادره از بانک محال علیه چک شماره 280389 بانک ت. در تاریخ 1391/6/7 منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت شده است و نظر به اینکه خوانده به وقوع عقد بیع و وصول نشدن چک اقرار نموده اند ولیکن مدعی گردیدهاند که درصورت تحویل مبیع، حاضر به پرداخت وجه چک میباشند که این دفاع مؤثر نمیباشد، چرا که شرط مذکور در ذیل سند به صورت شرط نتیجه مورد توافق طرفین جعل گردیده است که به مجرد عدم تحقق شرط اثر آن محقق میگردد و نظر به اینکه در اثر عدم شرط مذکور، بیع به صورت قهری و منفسخ گردیده است، از این رو دادگاه توجهاً به دلایل فوقالذکر و نظر به قاعده فقهی ((اقرارالعقلاء علی انفسهم جائز)) ضمن وارد دانستن دعوی خواهان مستنداً به مواد 10 و 336 و 1259 و 1275 قانون مدنی و مواد 198 و 515 و 519 قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر تأیید و اعلان انفساخ عقد بیع موضوع مبایعهنامه شماره 170 میان خواهان و خوانده و همچنین محکومیت خوانده به پرداخت هزینه دادرسی و حقالوکاله وکیل مطابق تعرفه در حق خواهان صادر و اعلام میدارد. رأی صادره حضوری و ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان تهران خواهد بود. دادرس شعبه 2 دادگاه عمومی حقوقی دادگستری بهارستان بازیار رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ع.م. به طرفیت آقای ر.و. با وکالت آقای م.س. نسبت به دادنامه شماره 203 مورخ 1392/3/5 صادره از شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بهارستان دائر بر تأیید اعلان انفساخ عقد موضوع مبایعهنامه عادی شماره 170 به اضافه پرداخت هزینههای دادرسی نظر به جمیع اوراق و محتویات پرونده و مستندات ابرازی طرفین و لوایح تقدیمی در جلسه دادرسی مرحله بدوی و در جلسه دادرسی در مرحله تجدیدنظر و با عنایت به اینکه تجدیدنظرخواه به مکتوبی که در مرحله بدوی ارائه نموده و حکایت از اعلام آمادگی مشارالیه (خریدار دو قطعه زمین موضوع مبایعهنامه اصلی) به پرداخت وجه چک ابرازی بابت ثمن معامله قسمتی در تاریخ 1391/10/30 و الباقی در تاریخ 1391/12/14 دارد و مکتوب مذکور فاقد تاریخ تنظیم است ایضاً امضاء فروشنده (تجدیدنظرخوانده) نیز در آن ملاحظه نمیشود. مضافاً وجه چک در تاریخ سررسید چک پرداخت نشده و در تاریخ مقرر شده نیز تجدیدنظرخواه اقدام به پرداخت نکرده است و کماکان وجه و ثمن مقرر شده در حق فروشنده کارسازی نگردیده است و حسب محتویات پرونده پرداخت ثمن، موکول به رفع بعضی از مشکلات از حیث مالکیت فروشنده بر مبیع شده علی ایحال و صرفنظر از نحوه تملک یا مالکیت فروشنده و با توجه بر حصول شرائط فسخ قرارداد توسط فروشنده با عدم ایصال وجه چک مندرج در قرارداد به نظر این دادگاه دادنامه اصدار یافته وفق مقررات و موافق موازین شرعی و قانونی اصدار یافته و اعتراض تجدیدنظرخواه به نحوی نیست که حاوی دلیلی باشد که دادنامه مورد اعتراض را مخدوش و یا از اعتبار ساقط نماید، بنابراین دادگاه به استناد ماده 358 قانون آئین دادرسی مدنی ضمن رد اعتراض معترض دادنامه اصدار یافته را تأیید و استوار مینماید. رأی صادره حضوری و قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان تهران موسوی – مداح