فوریت در فسخ نکاح
خلاصهٔ رأی
خیار فسخ نکاح فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع به علت فسخ نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط می شود مشروط بر اینکه علم به حق فسخ و فوریت آن داشته باشد. تشخیص مدتی که برای امکان استفاده از خیار لازم بوده بنظر عرف و عادت است.
متن کامل
رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی ع. غ. به طرفیت م. ب. نسبت به دادنامه شماره ۸۱۸۶ ۱۸۳ صادره در پرونده کلاسه ۱۰۹۴ ۰۱۰ شعبه **که به موجب ان مقرر گردیده است. در خصوص دادخواست ع. غ. فرزند ا. ، به طرفیت م. ب. فرزند ی. ، به خواسته تقاضای صدور حکم فسخ نکاح ، بدین توضیح که خواهان مدعی است.در مورخه ۱۴۰۱/۰۷/۲۴ با خوانده ازدواج دائم نموده است.و اکنون متوجه شده است.که خوانده از بیماری به نام گوژپشتی رنج می برد و به علت پوشش خاص خوانده در هنگام ازدواج متوجه ایراد مذکور نشده است ، و چون عقد مبنی بر سلامت خوانده صورت گرفته است.و خوانده نیز عیب یاد شده را از وی پنهان کرده است ، لذا درخواست فسخ نکاح را دارد. خوانده نیز منکر بیماری یاد شده گردید؛ نظر به اینکه اولا دادگاه قانونا و شرعا قادر به فسخ نکاح نمی باشد. و نهایتا قادر به تایید فسخ نکاح صورت گرفته از ناحیه زوجین می باشد. و اصل فسخ نکاح قائم به طرفین نکاح می باشد. و ثانیا عیوب موجب فسخ نکاح در ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی به صورت حصری ذکر شده است.و بیماری مورد ادعای خواهان ، "با فرض اثبات" از بیماری های فسخ نکاح محسوب نمی گردد. ، و با مداقه در نکاح نامه زوجین ، صفت و شرط خاصی همچون صحت و سلامت زوجین در ان ذکر نشده است.و دادگاه دلیلی مبنی بر اینکه عقد مبنی بر سلامت زوجه از بیماری یاد شده منعقد شده است ، تحصیل ننموده است.تا موضوع مشمول ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی شود. ، و ثالثا عقد نکاح بین زوجین در مورخه ۱۴۰۱/۰۷/۲۴ منعقد شده است.و خواهان بعد از حدود دو ماه و در مورخه ۱۴۰۱/۰۹/۳۰ اقدام به تقدیم دادخواست نموده است ، و فوریت در فسخ نکاح را رعایت نکرده است ، در حالی که به موجب ماده ۱۱۳۱ قانون مدنی "خیار فسخ فوری است.و اگر طرفی که حق فسخ دارد. بعد از اطلاع به علت فسخ نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط می شود. به شرط اینکه علم به حق فسخ و فوریت ان داشته باشد. تشخیص مدتی که برای امکان استفاده از خیار لازم بوده بنظر عرف و عادت است؛ نظر به اینکه اصل بر لزوم قراردادها می باشد. و در فسخ عقود امری استثنایی و خلاف اصل محسوب می شود. و فقط می توان به قدر متیقن اکتفا نمود ، و خواسته خواهان در محدوده فسخ نکاح محرز نبوده ، لذا دادگاه توجها به مراتب اعلامی خواسته خواهان را موجه تشخیص نداده و مستندا به مواد مذکور و ۲۱۹ و ۱۲۵۷٫۱۲۵۸ قانون مدنی و ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی ، حکم بر بطلان خواسته خواهان صادر و اعلام می نماید. با عنایت به اوراق و محتویات پرونده بررسی اظهارات و مدافعات طرفین نظر به اینکه ایراد و اعتراض موثری که موجبات نقض دادنامه مورد اعتراض را فراهم نماید. از سوی تجدید نظرخواه ارائه نگردیده است.و هرچند سلامت زوجین مطابق ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی عرفا مورد توافق طرفین بوده و جزی شروط بنایی می باشد. اما با توجه به اینکه ایراد و بیماری مورد ادعا امری ظاهری و قابل مشاهده بوده و با توجه به وضعیت ظاهری زوجه و قبول این امر عقد نکاح با توافق طرفین منعقد گردیده است.لذا این دادگاه با استناد به مواد ۳۵۸ و ۳۶۸ و ۳۹۷و۳۹۸از قانون ایین دادرسی مدنی با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه مورد اعتراض را تایید می نماید. رای صادره ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور میباشد. . مستشاران شعبه * ا. ع. - ب. ش. ق.